جدیدترین اخبار
19 شهریور 1397 ساعت 12:41 اجتماعی کد خبر :366189
برای چاپ کلیک کنید

رشد گورخرها در آفریقای ایران

رشد گورخرها در آفریقای ایران

مدیرکل حفاظت محیط زیست استان سمنان از رشد ۱۱.۵ درصدی جمعیت گورخر آسیایی در پارک ملی توران نسبت به سال گذشته خبر داد.

عباسعلی دامنگیر با اشاره به افزایش قابل توجه جمعیت گورخر ایرانی در پارک ملی توران شاهرود، افزود: رشد بیش از ۱۱.۵ درصدی جمعیت این گونه جانوری در معرض انقراض آن هم در خشک‌سالی‌های اخیر بسیار قابل توجه است.

وی گفت: با توجه به اهمیت گونه گورخر ایرانی به عنوان تنها بازمانده علفخوران تک‌سم و از گونه‌های شاخص استان سمنان، آئین سرشماری گورخر ایرانی در ذخیره‌گاه زیست‌کره توران شاهرود همه ساله بر اساس برنامه زمان‌بندی مشخص و با مشارکت تمام واحدهای تابعه با حضور نیروهای اجرایی، با چندین اکیپ دو و سه‌نفره به‌وسیله موتورسیکلت و ماشین به انجام می‌رسد.

به گفته بهرام علی ظاهری، معاون محیط زیست استان سمنان، در حال حاضر بیشترین جمعیت گورخر ایرانی در مجموعه مورد حفاظت توران شاهرود قرار دارد.

او گفته، این حیوان در گذشته در ایران زیستگاه وسیعتری داشته و حتی در پارک ملّی کویر نیز دیده می‌شد، امّا اینک زیستگاه آن در ایران به منطقۀ توران شاهرود و منطقۀ بهرام گور در نیریز منحصر شده و تحت حمایت شدید است؛ سه گونه یوزپلنگ آسیایی، گربه پالاس، گربه شنی به همراه گورخر ایرانی چهار گونه پستاندار در خطر انقراض استان سمنان هستند.

گور ایرانی شباهت زیادی به الاغ دارد؛ لیکن جثّه اش بزرگتر، گوش هایش بلند، باریک و نوک تیز، جمجمه اش کشیده، گردنش کلفت و دمش بلند است و در انتهای آن یک دسته موی سیاه رنگ به صورت منگوله روییده است. یال سیاه رنگی روی گردن و پشت و لکۀ گرد و سیاهی در قسمت دست‌‌‌های این جانور دیده می‌شود. رنگ بدن آن زرد مایل به نارنجی است.

یکی از گونه‌های حیات وحش منطقۀ خورتوران که به آفریقای ایران مشهور است و در اینجا به معرفی آن پرداخته می‌شود گورخر ایرانی است؛ گورخر ایرانی (Persian Wild Ass) نوعی گورخر آسیایی (Equus Hemionus onager) و جانوری از خانوادۀ اسب‌ سانان (Equidae) و بومی‌بیابان‌های ایران، سوریه، هند و تبّت است. گورخر ایرانی در فهرست سرخ (IUCN) در وضعیت بحرانی یا شدیداً در معرض خطر انقراض (CRC1) سازمان‌‌‌های بین المللی قرار دارد.

در گذشته‌ای نه چندان دور گله‌های بزرگ گور در بیشتر مناطق کویری و نیمه کویری ایران مشاهده می‌شد. جمعیّت این گونه حیات وحش در اوایل انقلاب در حدود ۴۵۰ رأس ذکر شده که این تعداد روز به روز سیر نزولی داشته و امروز به کمتر از 200 رأس می‌رسد. این روند نزولی در اثر چرای بی رویه دام، شکار غیرمجاز و عوامل طبیعی مانند خشکسالی و افزایش جمعیّت انسانی در خوارتوران بوجود آمده و نسل آن را در خطر انقراض قرار داده است. دغدغه‌ای که نباید آنها به سرنوشت شیر و ببر ایرانی (مازندران) دچار شوند.

برخی گورخر ایرانی با گور اسب آفریقایی اشتباه می‌گیرند

برخی گورخر ایرانی را با جانوری که در فیلم‌‌‌های راز بقا با خطوط راه راه سیاه و سفید نشان داده می‌شود اشتباه می‌گیرند. آن جانوران «گور اسب» نام دارند و فقط در آفریقا زندگی می‌کنند. گورخر منطقۀ خوراتوران شاهرود بدنی یک دست قهوه ای روشن یا نخودی رنگ دارد. حیوانی بسیار قوی و گریزپا که می‌تواند با سرعت برابر 60 تا 70 کیلومتر در ساعت بدود.

گورخر در هنگام روز فعّال است و بیشتر صبح زود و موقع عصر مشاهده می‌شود. گورها به صورت اجتماعی زندگی کرده و حسّ بینایی، بویایی و شنوایی بسیار قوی دارند. این حیوان وابستگی زیادی به آب دارد. گور ایرانی از گیاهانی مانند تاغ و درمنه تغذیه می‌کند. جفت گیری گورها در اواخر خرداد صورت گرفته و نوزاد یک سال بعد به دنیا می‌آید. گور ماده هر دو سال یک بار بچه می‌زاید و طول عمر این گونه جانوری در حدود 40 سال است.

گورها می‌توانند همه چیز را رنگی ببینند

گورها می‌توانند همه چیز را رنگی ببینند. گورخر‌ها طعمه‌‌‌های بسیار مناسبی برای گوشت خوارانند و اگر جمعیتشان کم شود، نسل گوشتخواران نیز منقرض خواهد شد. در فصل جفت گیری، دعوای سختی بین نرها برای انتخاب جفت صورت گرفته و هر گور نر تلاش می‌کند بهترین همسر را برای خود انتخاب کند. این جدال‌ها که غالباً با لگد زدن بوده، سبب می‌شود اغلب نرها قسمت انتهایی دم خود را در اثر گاز گرفتن رقیب از دست دهند.

گورها به خوبی برای زندگی در بیابان سازگار شده اند این حیوانات زیبا با پاهایشان گیاهان بیابانی را از وسط باز کرده و قسمت‌‌‌های میانی گیاه که نرم تر است و هنوز خشک نشده را با دندان‌‌‌های آسیای بسیار پهن و تاج دارشان، می‌خورند. از آنجا که غذای گورها ارزش غذایی کمی‌دارد، آنها مجبورند 60 تا 80 درصد اوقات شبانه روز را به چرا مشغول باشند.

گورخر ایرانی در طول تاریخ یکی از مظاهر بارز شکار ایرانیان بوده و از دیرباز، تصوّر این حیوان وحشی در شعر و ادب فارسی نمایان است. شاعران بسیاری در توصیف شکارگاه‌‌‌های ایران همواره به این حیوان اشاره کرده‌اند. این گونه از جنبه‌‌‌های متفاوتی مانند ساق، سم، سرین و سرعت مورد توجّه شاعران قرار گرفته و ترکیباتی نظیر”گورسرین”، “گورساق” و “گورسم” در اشعار فارسی، نشان دهنده این موضوع است.

در شاهنامه داستان هایی دربارۀ شکار گور به دست بهرام ساسانی (مشهور به بهرام گور) نقل شده و بعدها این موضوع مورد اشاره شاعرانی همچون حکیم عمر خیّام قرار گرفته است.

برای دیدار از زیستگاه و خود گورخر ایرانی چه باید کرد؟

حال برای دیدار از زیستگاه و خود گورخر ایرانی چه باید کرد؟ در حال حاضر برای دیدن زیستگاه آنها باید به شاهرود رفت و از آنجا به سمت محیط بانی دلبر واقع در بخش بیارجمند مسافتی در حدود 160 کیلومتر را طی کرد.

در حال حاضر تعداد 4 رأس در داخل فنس توسط محیط بانان سختکوش پارک ملّی توران محافظت و نگهداری می‌شوند و دیدن آنها آسان است، اما برای تماشای خود گورخرها بهتر است با مراجعه به یکی از آژانس‌‌‌های گردشگری که در زمینه تورهای ماجراجویانه و حیات وحش فعالیّت دارند اقدام کرد. بدیهی است که دفاتر مربوطه پس از هماهنگی‌‌‌های لازم با محیط زیست و مدیریت پارک ملّی توران و اخذ مجوز مقدمات تور را فراهم می‌کنند.

ناگفته نماند رفتن به این تورها اصول و قواعد خاص خود را دارد که باید قبل از عزیمت مطالعه و آموزش‌‌‌های لازم فرا گرفته شود تا نتایج مطلوب و مورد نظر حاصل شود. همچنین در تورهای حیات وحش حضور یک راهنمای حرفه‌ای، با تجربه و آشنا به منطقه و رفتار شناسی حیوانات ضروریست.

به گزارش ایسنا، دیدن آسمان با شکوه و پرستارۀ کویر خوارتوران شاهرود که با همه آسمان‌هایی که تاکنون دیده‌اید تفاوت دارد تجربه دیگری از طبیعت‌گردی برای شما رقم خواهد زد. تفرّج در منطقه نمونۀ گردشگری رضاآباد، شترسواری در بلندترین رمل‌های ماسه‌ای ایران، دیدار از روستاهای هدف گردشگری قلعه بالا و زمان آباد، کوه پیغمبر، قصر پلنگ (معدن مس مخروبه)، روستای محصور در ماسه بادی درب آهنگ و نیز حیات وحش نادر یوز ایرانی (آسیایی) و زاغ بور هرگز از خاطرتان محو نخواهد شد.

روی خط خبر

  • رئیسی: فعلا مدارس مجازی یا ترکیبی از حضوری و مجازی است
  • سازمان ثبت اسناد: بخشنامه جدید ربطی به جایگزینی برگ سبز با گواهی نقل و انتقال ندارد
  • حواشی گرانی کره /مصرف‌کننده داخلی توان خرید ندارد، قرار است صادر شود!
  • انتقاد تند میرسلیم از دولت روحانی
  • آتش‌سوزی گسترده در کارگاهی در خیابان قزوین
  • زلزله شمال ترکیه را لرزاند
  • اعلام ظرفیت خودرو تارا در طرح جدید فروش – شهریور 1400
  • تشکیل کمیته تبلیغاتی برای مخالفت با بخشنامه دادستان کل
  • واردات خودرو به کشور حتما باید اجرایی شود
  • قیمت برخی واکسن‌های کرونا در ایران و جهان /اینفوگرافیک
  • پاسخی به ابهامات سقف جدید کارت به کارت
  • دومین روز خونین رمزارزها
  • احتمال تمدید ثبت نام در سامانه املاک و اسکان تا آخر پاییز
  • طالبان نماینده جدید در سازمان ملل معرفی کرد
  • آلمان: در نشست سازمان ملل به برجام و ایران خواهیم پرداخت
  • هزینه‌های درمان نازایی و ناباروی تحت پوشش بیمه‌ قرار گرفت
  • سردار حاجی زاده: عهد بستیم که آمریکا را از منطقه خود اخراج کنیم
  • آمادگی ایران برای صدور واکسن‌‌‌های تولید ایران به ویتنام
  • مرز شلمچه مسدود است
  • دیدار امیرعبداللهیان با وزیر امور خارجه لوکزامبورگ
  • افزایش ۳۰ درصدی قیمت انواع لوازم التحریر
  • خطیب‌زاده: مذاکرات وین در هفته‌های آتی از سرگرفته خواهد شد
  • آشنایی با بهترین هتل‌‌‌های جنگلی شمال
  • بیمه معلم در سطح یک توانگری مالی قرار گرفت
  • بانک مرکزی برای جلوگیری از قمار، واریزی روزانه افراد از حساب‌های بانکی را به 20 تراکنش محدود کرد
  • وضعیت سبد سهام عدالت در ۳۰ شهریور ماه
  • مراکز معتبر فروش بلیت اربعین مشخص شد
  • تنها مرجع رسمی‌صدور کارت واکسن دیجیتال وزارت بهداشت است
  • ۳۷۹ فوتی جدید کرونا در کشور
  • ویروس‌شناس آفریقایی: سرعتی‌ترین سویه کرونا ناپدید شد
  • 16 شهریور- حامد