جدیدترین اخبار
23 دی 1398 ساعت 11:44 اقتصادی کد خبر :673382

تاثیر چشمگیر اجرای قانون جدید چک بر کاهش چک‌های برگشتی

با وجود اینکه قانون جدید چک، هنوز به صورت کامل از سوی بانک مرکزی اجرایی نشده اما همین اجرای ناقص نیز توانسته است تاثیر چشمگیری در کاهش تعداد چک های برگشتی در کشور داشته باشد.

امروزه به دلیل توسعه سریع و روز افزون مبادلات تجاری در ابعاد داخلی و بین المللی و نیز نیاز به سرعت و سهولت در این مبادلات و همچنین نقش پر اهمیت حجم سرمایه و مبادلات در توسعه اقتصادی و سیاسی کشورها، سبب شده تا دولت ها ضوابط و مقرراتی خاص برای ایجاد امنیت خاطر در فعالین این بخش تدوین نمایند. در این بین چک با کار کردها و ویژگی های به خصوصی که دارد از مهم ترین ابزارهای تجارت در کشور ما به شمار می رود. این ابزار پرکاربرد اما به دلیل قوانین نامناسبی که وجود داشت نه تنها سبب سهولت در کسب وکار نمی شد بلکه یکی از موانع توسعه و گردش سرمایه به شمار می رفت. چرا که هرکسی با هر میزان از چه برگشتی می توانست به راحتی و بدون هیچ نظارتی دسته چک جدید دریافت نماید. همین مسئله سبب افزایش بی ضابظه چک های برگشتی در کشور شده بود. این پدیده به دنبال خود حداقل دو پیامد منفی داشت.

1- یکی از مهم ترین پیامدهای افزایش چک برگشتی، کاهش حجم سرمایه فعالین اقتصادی به دلیل وصول نشدن چک به عنوان یکی از اصلی ترین ابزار تبادل سرمایه در بین فعالین اقتصادی است.

2- افزایش پرونده های ورودی به دستگاه قضائی یکی دیگر از پیامدهای منفی چک بلامحل است. بررسی آمارها نشان می دهد که 75 درصد زندانیان غیر عمد از صادرکنندگان چک بلا محل هستند. از سوی دیگر در بین پرونده های حقوقی دستگاه قضائی، پرونده های مربوط به چک بلا محل رتبه دوم را دارد.

همه این مسائل زمینه ساز اصلاح قانون صدور چک در سال 97 شد با این اصلاحات یک تغییر اساسی در قانون چک به وجود آمد. در این اصلاحات با اتخاذ رویکردی پیشگیرانه، تلاش شده است تا از صدور چک بلا محل توسط افراد جلو گیری شود.

 

*نوآوری های تحول ساز قانون جدید چک

 

یکی از اقدامات مهم این قانون در زمینه پیشگیری از صدور چک‌های بلامحل، پرهزینه کردن صدور آن است؛ به این معنی که اگر کسی چک بلامحل صادر کند، دستگاه قضایی در کمترین زمان ممکن می تواند حق طلبکاران را وصل نماید. چرا که اگر کسی اقدام به صدور چک بلامحل نماید،قوه قضائیه در مدت زمانی بسیار کم تر از زمان دادرسی در قانون قبلی، می تواند اقدام به صول چک بلامحل نماید.

از سوی دیگر، بانک ها دیگر اجازه ندارند که خارج از سامانه صیاد(سامانه صدور یکپارچه الکترونیک دسته چک) اقدام به صدور دسته چک نمایند. این سامانه با اهدافی از جمله ایجاد تمرکز در درخواست‌های دسته‌ چک در شبکه بانکی کشور، سنجش اعتبار صاحبان حساب و امضا، ممانعت صدور از دسته‌چک برای افراد فاقد صلاحیت(افرادی که چک برگشتی دارند یا اعتبارلازم را ندارند.) و همچنین اختصاص شناسه منحصر به فرد به هر برگ چک، توسط بانک مرکزی، راه‌اندازی شده است.

سامانه چکاوک نیز که از دیگر دستاوردهای قانون جدید چک است باعث می شود تا افراد بتوانند، چک برگشتی و نیز میزان اعتبار مالی صادرکنندگان چک را صرفا با ارسال یک پیامک دریافت کنند. همچنین هر چک برگشتی برای صادرکننده آن، یک سوء‌اثر تلقی می‌شود و تا زمانی که صادر کننده چک اقدام به وصول چک برگشتی نکند، آن سوء اثر باقی خواهند ماند.

 

*کاهش تعداد چک های برگشتی بعد از اجرای بخشی از قانون جدید چک

 

اصلاحات ذکرشده سبب شد تا تعداد چک های برگشتی به طور چشمگیری کاهش یابد. به گونه ای که مطابق اولین گزارش منتشر شده از سوی بانک مرکزی بعد از اجرای قانون جدید چک در بهمن ماه سال 97، نسبت تعداد چک های برگشتی به کل چک های مبادله شده برای اولین بار تک رقمی شده و به 9.7 درصد رسید. این روند تا آبان ماه امسال نیز ادامه یافته است. مطابق آخرین گزارش بانک مرکزی که از میزان میادلات چک در آبان ماه 1398 منتشر شده است، نسبت چک های برگشتی در این ماه نسبت به مدت مشابه پارسال، کاهش یافته و به 9 درصد رسیده است.

 

*کاهش 21 درصدی نسبت تعداد چک های برگشتی به کل چک های مبادله ای در آبان 98 نسبت به آبان 97

 

آخرین گزارش منتشر شده از سوی بانک مرکزی نشان می دهد که در آبان ماه امسال در کل کشور، بیش از۷.۶ میلیون فقره چک به ارزشی ریالی ۸۳۶ هزار میلیارد ریال، مبادله شده است. از این تعداد چک مبادله شده حدود ۶.۹ میلیون فقره چک به ارزش ریالی ۷۳۵ هزار میلیارد ریال وصول گردیده است. از میزان چک مبادله شده تنها 9 درصد وصول نشده و یا به اصطلاح برگشت خورده است که نسبت به مدت مشابه سال قبل، 21 درصد کاهش یافته است. قابل ذکر است که تعداد چک های مبادله شده در آبان 98، نسبت به مدت مشابه پارسال بالغ بر 5 درصد افزایش یافته است. نمودار زیر، آمارهای مربوط به تعدادچک های مبادله شده و نیز میزان چک های برگشتی از آبان 97 تا آبان 98 را نشان می دهد.

نمودار: نسبت تعداد چک‌های برگشتی به کل چک‌های مبادله شده از آبان 97 تا آبان 98

مطابق نمودار فوق بعد از اجرایی شدن(هر چند ناقص) قانون جدید چک، تعداد چک های برگشتی کاهش محسوسی داشته و تک رقمی مانده است. قابل ذکر است که در آبان 98 نسبت به مهر 98، تعداد چک های مبادله شده حدود 4 درصد افزایش یافته است.

این کاهش چشمگیر در تعداد چک های برگشتی از زمان اجرای قانون جدید چک در حالی است که هنوز این قانون به صورت کامل اجرا نشده و تنها چند بند از آن به مرحله اجرا رسیده است. از این رو به نظر می رسد اگر این قانون توسط بانک مرکزی به طور کامل به مرحله اجرا برسد شاهد کاهشی بیش ازارقام مطرح شده در آمار چک های برگشتی وبه تبع آن تعداد پرونده های مربوط به این مسئله در دستگاه قضائی خواهیم بود.

Ad
Ad

روی خط خبر

  • ماجرای تصادف مهدی فخیم زاده
  • کدام اقشار در لیست ۳۰ نفره شورای ائتلاف نماینده دارند؟
  • رونمایی از اعلان فیلم نیکی کریمی
  • عمران خان در حاشیه اجلاس داووس با ترامپ دیدار می‌کند
  • اجرای تئاتری زیر نور موبایل تماشاگران
  • قیمت طلا به بالاترین سطح یک هفته اخیر رسید/سهام آسیا سقوط کرد
  • هر کارگر امسال چقدر عیدی می‌گیرد؟/ جدول
  • برگزاری نشست OPCW برای بررسی اتهام حمله شیمیایی دمشق
  • مذاکرات وزرای دفاع روسیه و ترکیه؛ تحویل ۱۲۰ موشک اس-۴۰۰ به آنکارا
  • محمد سلوکی مجری برنامه انتخاباتی شد
  • ركورد توليد در ايران‌خودرو شكسته شد
  • رد مال ۹ میلیون دلاری از اموال متهم ردیف پنجم پرونده دیواندری
  • توافق ماکرون و ترامپ درباره مالیات بر شرکت‌های دیجیتال
  • نشست وزیران خارجه اروپا برای بررسی به رسمیت شناختن کشور فلسطین
  • برگزیدگان «جایزه سال استیکر» معرفی شدند
  • آغاز رسیدگی به روند استیضاح ترامپ در سنای آمریکا
  • توصیه ریابکوف به همه طرفین باقی مانده در برجام
  • ادامه رسیدگی به پرونده ۹ متهم اقتصادی در دادگاه انقلاب
  • تاخیرکنندگان پرداخت مالیاتی 2 درصد جریمه می شوند
  • نامه هاشمی به فتاح
  • دلار کوتاه آمد
  • طرح مک‌کانل برای رسیدگی سریع به استیضاح ترامپ/ وکلای رئیس جمهوری خواستار تبرئه فوری او شدند
  • هندوراس حزب‌الله را «سازمان تروریستی» اعلام کرد
  • ساخت «مندیر بارون» به کارگردانی «علیرضا اسیوند»
  • چرا معاونت جوانان از افزایش مبلغ «وام ازدواج» نگران است؟
  • سازوکار اخذ مالیات خروج از کشور تعیین شد
  • پسران بد در سینما آشوب کردند
  • فرار ۷۵ زندانی با حفر تونل در پاراگوئه (تصاویر)
  • مقصر بازار سیاه فولاد کیست؟/ معاون وزیر صمت: مشکل، وجود تقاضاهای سوداگرانه است
  • نقل و انتقال انواع خودرو مشمول مالیات نقل و انتقال می‌شود