جدیدترین اخبار
28 خرداد 1398 ساعت 10:21 اقتصادی کد خبر :558957

آیا تجربه پولپاشی در اقتصاد ایران اثر مستقیم بر تشکیل سرمایه ثابت داشته است؟

نگاهی به تصمیمات توسعه محور در دهه ۴۰ نشان می‌دهد، نبود برنامه کلان و اعمال نفوذ در هزینه کرد اعتبارات، به سرعت باعث انحراف منابع به سمت مستغلات و واردات کالای مصرفی خارجی شد، بی آنکه این پولپاشی اثر چندانی بر تشکیل سرمایه ثابت داشته باشد.

نگاهی به تاریخ توسعه کشور پژوهشگران را با یک سوال اساسی مواجه کرده است، آیا پولپاشی، وجود ظرفیت خالی و رویه بودن دیدگاه های توسعه ای در جهان توضیح کافی برای رشد اقتصادی دهه ٤ فراهم می کنند؟

در سال ١٣٣٦ از محل تجدید ارزیابی دارایی های بانک ملی( که در ان زمان نقش بانک مرکزی را ایفا می کرد) مبلغ هفت میلیارد ریال پایه پولی جدید شناسایی شد که بنا شد تحت اشراف شورای اقتصاد مصروف توسعه شود. برای درک بزرگی عدد هفت میلیارد ریال در مقیاس کمیت های پولی آن زمان، یاداور می شوم کل دارایی خارجی بانک مرکزی در اوان تاسیس(١٣٣٩) حدود ١٩ میلیارد ریال بوده است. در ان زمان قیمت نفت مطابق نیازهای ارزی ایران بود( قابل مقایسه با میانه دهه ٤) و کمک های اصل ٤ ترومن هم به غنای منابع ارزی می افزود. زمانه هم زمانه توسعه بود و نتایج عظیم طرح مارشال در جهان بعد از جنگ( یا نتایجی که به طرح مارشال نسبت داده می شود) در حال رخ نمایی بود. پول، ارز و دنیای رو به توسعه همه فراهم بود اما نتیجه این ورودی ها صرفا یک فاجعه ساخت.

به گزارش تسنیم،نبود برنامه کلان و اعمال نفوذ در هزینه کرد ان هفت میلیارد ریال کذایی، به سرعت باعث انحراف منابع به سمت مستغلات و واردات کالای مصرفی خارجی شد که دومی فشار روزافزونی بر حساب جاری وارد می کرد بی انکه این همه پولپاشی اثر چندانی بر تشکیل سرمایه ثابت داشته باشد.
در ١٣٣٨ طی توافق شرکتهای تولید کننده نفت، قیمت نفت کاهش یافت و با کاهش دریافتی دولت همزمان با فشار رو به بالا در سمت هزینه های ارزی، وضع ترازتجاری ایران بحرانی شد. به نحوی که امینی نخست وزیر دولت ایران را یک دولت ورشکسته توصیف می کند. سال ١٣٣٩ در بین سالهای سلطنت پهلوی یکی از بدترین سالهاست و اگر نبود برنامه نجات ımf، سال ١٣٤ هم می توانست به مراتب بدتر باشد.( قانون کاپیتولاسیون بدلیل نیاز به وام خارجی تصویب شد) با این وحود تبعات برنامه ریاضتی imf عملا باعث شد در ١٣٤١ و ١٣٤ کشور درگیر رکود شدید باشد.

“اعتبار” بخش مهمی از تراژدی ١٣٣٦-١٣٣٩ و سالهای طلایی ١٣٤٢-١٣٤٩ است. چطور اهرم کردن یک عامل ثابت، در یک فاصله زمانی کوتاه نتایجی تا به این حد متناقض را فراهم می آورد؟

یک توضیح می تواند در نوع نگاه به اعتبار باشد. در ١٣٣٦ نگاه حاکم بر مصوبه شورای اقتصاد، اعتبار به مثابه یک نهاده است که با ارزان کردن آن تولید رونق می گیرد و سرمایه ثابت بیشتر تشکیل می شود. در ١٣٤٢ اعتبار نقش یک ” نهاد” را ایفا می کرد که اولا ناهمسانی های زمانی بین واقعیات اقتصادی را پوشش می داد و ثانیا یک ابزار حکمرانی نظارتی بود که به بانک مرکزی و وزارت اقتصاد کمک می کرد کلان رفتارهای بازیگران اقتصادی را مطابق با یک “برنامه” تنظیم کنند.

روی خط خبر

  • ۵ مرداد آخرین مهلت ثبت‌نام کسب‌وکارها برای دریافت وام کرونا
  • توافق انتقال داده‌های شخصی از اروپا به آمریکا باطل شد
  • هر بیمار کرونایی چقدر هزینه برای بیمارستان دارد؟
  • جدیدترین خودروهای وارداتی که در پارکینگ شهرری پنهان بودند!
  • داستان عوارض اشتباه در آزادراه‌های الکترونیکی!
  • باقی‌ماندن بخشی از مطالبات مسافران از پروازهای کنسل شده
  • لغو طرح زوج و فرد کرج
  • جلسه‌ با استاندار تهران /زالی: طرح ترافیک تهران لغو شود
  • زمان قرعه‌کشی محصولات سایپا اعلام شد
  • گفت‌وگوی تلفنی روحانی با پوتین: تاکید بر ضرورت مقابله با یکجانبه‌گرایی آمریکا
  • جوانان بیشتر از قبل مبتلا به کرونا می‌شوند
  • برگزاری حضوری کلاس‌های تابستانی ممنوع شد
  • ۱۹۸ بیمار کووید ۱۹ جان خود را از دست دادند
  • اسرائیل اسامی صدها مسؤولی که احتمالا در لاهه محاکمه شوند را لیست کرد
  • سن پدر برای بهره مندی از معافیت کفالت چند سال است؟
  • نخست وزیر دانمارک به خانه بخت رفت/عکس
  • خود را گول نزنید! مردم مصائب خود را زیر سر شما می‌دانند
  • نماز جمعه شهر تهران برگزار نمی‌شود
  • بورس، ارز و طلا همچنان جذاب‌تر از بازار پول
  • واکنش سخنگوی وزارت بهداشت به کشف واکسن کرونا
  • «طرح جامع طلا» کلید خورد
  • قیمت روز انواع سکه و طلا ; پنجشنبه 26 تیرماه 99
  • آیا دلارهای ونزوئلایی به کشور رسیده است؟
  • اخراج مجری سرشناس آمریکایی بخاطر سخنان ضدیهود!/اخراج پس از 30 سال همکاری
  • بهای امروز نفت در بازارهای جهانی
  • ادامه تصویربرداری سریال محرمی «نجلا» در بوستان ولایت/ اولین تصاویر
  • تغییر مصوبه نرخ سود بانکی پس از 4 سال
  • روحانی: ۹۹.۹ درصد مردم شهرها از آب بهداشتی برخوردارند
  • گسل مشا فعال شده است؟
  • تولید نفت اوپک 2 میلیون بشکه در روز افزایش می‌یابد
  • Ad