جدیدترین اخبار
3 تیر 1396 ساعت 08:02 سیاسی کد خبر :42652

خدمات متقابل وثوق الدوله به دولت انگلستان چه بود؟

در سیزدهمین کابینه پس از مشروطه که با ریاست وثوق الدوله تشکیل گردید قرار داد ۱۹۱۹ میلادی با دولت انگلیس توسط او در ازای دریافت ۱۳۰ هزار تومان رشوه منعقد شد.

سرویس سیاست مشرق – میرزا حسن خان وثوق الدوله فرزند یک خانواده اشرافی قاجاری و خواهر زاده امین الدوله منور الفکر میانه رو از نسل دوم مشروطه بود. او به سال ۱۲۹۲ قمری برابر ۱۲۵۴ شمسی به دنیا آمد. از کودکی با زبان فرانسه آشنا شد و تحت تاثیر ادبیات فرانسه قرار گرفت. میرزا حسن خان در تیر ماه ۱۲۷۴ پس از دیدار با ناصرالدین شاه از طرف او لقب وثوق الدوله را گرفت و حاکم آذربایجان گردید. حسن وثوق الدوله از جمله تجدد گرایانی بود که به فراماسونری پیوست و عضو لژ بیداری شد. از آغاز حرکت مشروطه خواهی در زمره طرفداران آن در آمد و پس از تشکیل مجلس اول شورای ملی به عنوان نایب رئیس مجلس (رئیس مجلس ضیع الدوله بود) تعیین گردید. وثوق الدوله در دولت های مختلفی عضویت داشت. پس از فتح تهران و غلبه اعضای لژ فراماسونری بیداری بر کشور (۱۳۲۷ق) میرزا حسن خان به عضویت هیات مدیره لژ بیداری در آمد. او در کابینه سپهدار وزیر دادگستری بود و در سال های ۱۳۳۴ و ۱۳۳۶ ه.ق دوبار نخست وزیر گردید.

 

در سیزدهمین کابینه پس از مشروطه که با ریاست وثوق الدوله تشکیل گردید یک اتفاق بسیار دردناک افتاد که به ویژه از منظر بررسی کارنامه وثوق الدوله بسیار مهم است و آن انعقاد قرار داد ۱۹۱۹ میلادی با دولت انگلیس توسط او در ازای دریافت ۱۳۰ هزار تومان رشوه می باشد.

ماجرا از این قرار بود که ایران در حد فاصل سقوط تهران در سال ۱۲۸۸ شمسی تا کودتای ۱۲۹۹ شمسی در یک وضعیت هرج و مرج گسترده به سر می برد با پایان گرفتن جنگ جهانی اول و وقوع انقلاب بلشویکی در روسیه مجموع توافقات استعماری انگلیس و دولت تزاری در سال ۱۹۰۷ کان لم یکن تلقی گردید و دولت انگلیس نگران نفوذ بلشویک در ایران بود. در چنین شرایطی جناحی از هیات حاکم انگلستان تصمیم گرفتند با تحت الشعاع قرار دادن ایران و نفی استقلال نسبی و شکننده آن به طور کامل بر کشور مسلط گردند و از خطر نفوذ شوروی بر ایران و هند جلوگیری نمایند. زیرا هندوستان در آن دوره ضلع اصلی تغذیه دولت انگلیس بود ایران نیز به واسطه اکتشاف نفت بیش از پیش برای دولت انگلیس اهمیت یافت. در چنین وضعیتی وثوق الدوله در مرداد ۱۲۹۸ شمسی برابر با اوت ۱۹۱۹ میلادی حاضر گردید در ازای دریافت رشوه قرارداد تحت الحمایگی ایران را امضا کند. در پی این خیانت امواج گسترده اعتراضات مردمی در کشور به راه افتاد، دولت های شوروی و امریکا و برخی دول اروپای نیز به این قرار داد اعتراض کردند و مجلس شورا نیز از پذیرش آن سرباز زد و احمد شاه حاضر به پذیرش آن نشد.

امضای این قرار داد وثوق الدوله را به چهره ای منفور در سراسر ایران بدل نمود و نورمن سفیر وقت انگلیس در ایران در تاریخ ۱۵ ژوئن ۱۹۲۰ در تلگرافی به لرد کرزن وزیر خارجه و در پی گسترش نفرت عمومی از وثوق الدوله می گوید : ” رئیس الوزرا اکنون نزد مردم به قدری منفور است که دیگر وجود او برای دولت پادشاهی انگلستان فایده ای نخواهد داشت و صلاح در این است که کابینه دیگری بر سر کار آید.”

وثوق الدوله در امضای قرارداد ۱۹۱۹ میلادی با نصرت الدوله فیروز و صارم الدوله همراهی داشت. پس از گسترش جو مخالفت مردمی با قرار داد ۱۹۱۹ م سیاست دولت انگلستان از استعمار مستقیم و تحت الحمایه قرار دادن ایران به استعمار غیر مستقیم و کودتای ۱۲۹۹ شمسی و روی کار آمدن رضا خان تغییر جهت داد. حسن وثوق در ۱۳۲۹ شمسی درگذشت.

Ad
Ad

روی خط خبر

  • دیوان عالی کشور رأی محکومیت «نجفی» را نقض کرد
  • آخرین وضعیت آزادسازی منابع ارزی بلوکه‌شده ایران
  • استقبال مردم از کنسرت‌های آنلاین در روزهای کرونایی
  • ایران دارای پیچیده‌ترین تجارت خارجی دنیا
  • وزارت امور خارجه پیگیر بازگرداندن دانشجویان ایرانی از ایتالیا است
  • روز مرگبار کرونا در اسپانیا؛ ثبت بیش از ۸۰۰ قربانی در یک روز
  • مرغ تازه در میادین میوه و تره بار به زیر ۱۰ هزار تومان رسید
  • وزیر ارتباطات: سرعت اینترنت خانگی حداقل ۴ برابر می‌شود
  • ترمینال اتوبوسرانی غرب تهران تعطیل شد
  • حریرچی: شیوع کرونا در ۱۳ استان نزولی شد
  • کارگردان «پایتخت»: سانسوری در کار نیست، عجله نکنید!
  • شمار درگذشتگان کرونا در کشور به ۲۶۴۰ رسید
  • كرونا و آينده جمعيت ایران و جهان
  • شناسایی کم‌سن‌ترین فرد مبتلا به کرونا در ایران
  • تکنیک عجیب نقاشی سردار سلیمانی در عصر جدید(فیلم و عکس)
  • ممنوعیت ورود خودرو‌های پلاک شهرستان به تهران
  • حذف ۱۷ دقیقه از صحبت‌های بنیامین بهادری در «دورهمی»
  • یارانه معیشتی امشب یکشنبه به حساب سرپرستان خانوار واریز می‌شود
  • گالری‌گردی مجازی در فرهنگسرای رازی
  • تام هنکس و همسرش به خانه بازگشتند
  • بسته مجازی «کتابخوانان کوچک» برگزار می‌شود
  • نرخ ارز، دلار، سکه، طلا و یورو در بازار امروز یکشنبه ۱۰ فروردین ۹۹
  • شورش در زندان همدان به بهانه کرونا
  • پیام رهبر انقلاب به‌مناسبت روز جانباز
  • واکنش پمپئو به تلاش ایران برای رفع تحریم‌ها
  • همسر زاغری از تمدید آزادی موقت او خبر داد
  • ارسال طلا با پروازهای چارتری
  • طعنه کرونایی هیلاری کلینتون به ترامپ
  • زیباکلام: می‌خواهند احمدی‌نژاد را دوباره بازگردانند!
  • میرسلیم: تحریم‌ها نمی‌گذارد به مستضعفان آمریکا کمک کنیم
  • Ad