عفونت انگلی آکانتامبا؛ تهدید پنهان برای قرنیه و خطر نابینایی دائمی

انگل تک‌سلولی «آکانتامبا» که به‌طور طبیعی در آب و خاک یافت می‌شود، می‌تواند در اثر تماس لنزهای تماسی با آب (مانند هنگام شنا، دوش گرفتن یا شست‌وشوی غیراصولی لنز) وارد چشم شود و عفونتی نادر اما بسیار خطرناک به نام «کراتیت آکانتامبا» ایجاد کند. خراش‌های سطحی قرنیه ناشی از استفاده از لنز نیز مسیر نفوذ این انگل را هموار می‌کند؛ به‌طوری‌که آکانتامبا قادر است روی سطح لنز بنشیند یا بین لنز و چشم گیر بیفتد و به لایه‌های عمقی قرنیه نفوذ کند.

علائم اولیه این بیماری شامل قرمزی، درد، حساسیت به نور، اشک‌ریزی و تاری دید است که شباهت زیادی به التهاب‌های ساده یا عفونت‌های ویروسی و باکتریایی دارد. همین شباهت موجب می‌شود در بسیاری از موارد تشخیص اشتباه داده شود و درمان‌های معمول نه‌تنها مؤثر نباشند، بلکه فرصت طلایی درمان را از بین ببرند؛ در حالی که انگل به تخریب تدریجی قرنیه ادامه می‌دهد.

متخصصان می‌گویند نادر بودن این عفونت باعث شده حتی در میان برخی چشم‌پزشکان نیز آگاهی کافی وجود نداشته باشد و شایع‌ترین تشخیص نادرست، «کراتیت هرپس سیمپلکس» است. در صورت تأخیر در تشخیص، آسیب قرنیه می‌تواند برگشت‌ناپذیر شده و به کاهش شدید یا از دست رفتن دائمی بینایی بینجامد.

درمان کراتیت آکانتامبا طولانی، پیچیده و اغلب دردناک است و معمولاً با قطره‌های ضدانگلی قوی آغاز می‌شود که ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها ادامه یابد. در موارد پیشرفته، تخریب قرنیه به حدی می‌رسد که پیوند قرنیه تنها گزینه باقی‌مانده است؛ هرچند حتی پس از پیوند نیز خطر فعال‌شدن دوباره انگل وجود دارد.

بر اساس آمارهای بین‌المللی، سالانه ده‌ها هزار مورد از این بیماری در جهان گزارش می‌شود و ۸۵ تا ۹۵ درصد مبتلایان از لنز تماسی استفاده می‌کنند. متخصصان تاکید دارند که رعایت اصول بهداشتی نقش تعیین‌کننده‌ای در پیشگیری دارد:
لنز هرگز نباید با آب تماس پیدا کند، شست‌وشو و نگهداری آن باید فقط با محلول‌های استریل انجام شود، محلول جالنزی روزانه تعویض گردد و در صورت بروز هر علامت غیرعادی، مراجعه فوری به متخصص قرنیه ضروری است.

به گزارش ایسنا، افزایش آگاهی عمومی و اطلاع‌رسانی دقیق به مصرف‌کنندگان لنز تماسی می‌تواند از بروز آسیب‌های جبران‌ناپذیر قرنیه و نابینایی دائمی جلوگیری کند.