تمرکز معاملهگران روی تنگه هرمز؛ سوال میلیارددلاری بازار نفت در سایه تهدید نظامی
بازار جهانی نفت با قویترین شروع سال از ۲۰۲۲، روی لبه تیغ حرکت میکند. زمزمههای اقدام نظامی علیه ایران، توجه معاملهگران را از مازاد عرضه به شوکهای ژئوپلیتیکی معطوف کرده و قیمتها را به پرواز درآورده است.
بر اساس گزارش بلومبرگ، قراردادهای آتی برنت روز جمعه به بالاترین سطح هفت ماهه خود یعنی بیش از ۷۲ دلار در هر بشکه رسید. این افزایش ۱۸ درصدی از پایان سال گذشته، چرخشی ۱۸۰ درجهای نسبت به پیشبینیهای قبلی درباره رکورد بیسابقه مازاد عرضه است.
کاتالیزور اصلی؛ ریسک جنگ در خلیج فارس
اختلالات غیرمنتظره در عرضه نفت آمریکا و قزاقستان و دوری بازار از نفت تحریمی، عوامل اولیه این جهش بودند، اما کاتالیزور اصلی، ریسکهای ژئوپلیتیکی در منطقهای است که حدود یکچهارم تجارت نفت جهان از آن عبور میکند. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، امکان اقدام نظامی تازهای را مطرح کرده است.
گری راس، مشاور کهنهکار نفت، میگوید: «احتمال جنگ وجود دارد و این عامل اصلی است، اما این ریسک در کنار بازاری قرار گرفته که بسیار فشردهتر از انتظارات است.»
جهش قراردادهای آتی و نوسانات بیسابقه
تعداد قراردادهای آتی برنت در سال جاری به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده و نوسانات بازار به بالاترین حد از زمان حمله آمریکا به ایران در ژوئن ۲۰۲۵ افزایش یافته است. تقاضا برای اختیار خرید (CALL option) نفت نیز رشد کمسابقهای داشته که نشاندهنده نگرانی از اختلال احتمالی در عرضه جهانی است.
خورخه لئون، رئیس تحلیل ژئوپلیتیک در ریستاد انرژی، معتقد است: «احتمال حملات محدود و تلافی محدود این بار کمتر است. سال گذشته جواب داد، اما اکنون یا به توافق هستهای ختم میشود یا تشدید گسترده، نه چیزی در میانه.»
چرا قیمتها سر به فلک نکشیدهاند؟
افزایش تولید جهانی نفت (رسیدن به ۱۰۸ میلیون بشکه در روز تا پایان ۲۰۲۵) عامل مهارکننده اصلی بوده است. کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، میگوید تسلط انرژی آمریکا، سیاست خارجی این کشور را کمتر وابسته به شوکهای عرضه کرده است.
تأثیر بر نفت فیزیکی و کشتیهای نفتکش
پالایشگاههای آسیا برای کاهش ریسک، به دنبال منابع غیرخلیج فارس هستند. درآمد ابرنفتکشها نیز به بیش از ۱۵۰ هزار دلار در روز رسیده که بالاترین میزان از زمان همهگیری کروناست. این افزایش عمدتاً ناشی از نگرانی از بسته شدن تنگه هرمز، حیاتیترین آبراه نفتی جهان، است.
به گزارش زومان، راب تامِل، مدیر پرتفوی در تورتویس کپیتال ادوایزرز، خلاصه میکند: «تمام تمرکز بازار در حال حاضر روی ایران و اتفاقات تنگه هرمز است. این همان سوال میلیارد دلاری است.»
