اگر شما هم زود بی حوصله می شوید بخوانید
شناخت عواملی که بیصبری را تشدید میکنند، اولین گام برای مدیریت آن است.
آنچه ما را بیحوصله میکند، بیش از آنکه خود زمان باشد، تجربهای است که از انتظار داریم. پژوهشی که نتایج آن در نشریه سایکولوژی تودی منتشر شده و توسط کیت سوئینی و همکارانش انجام شده، با مشارکت بیش از هزار نفر نشان داده است که بیصبری بیشتر به معنای انتظار مربوط است تا مدت آن.
این پژوهش تلاش کرده بفهمد چه ویژگیهایی باعث میشود افراد در موقعیتهای مشابه، واکنشهای کاملا متفاوتی نشان دهند. یکی از یافتههای مهم این تحقیق آن است که اگر موقعیتی که در آن منتظر هستیم ناخوشایند باشد، بیصبری شدت میگیرد. هرچه تجربه انتظار آزاردهندهتر باشد، آستانه تحمل پایینتر میآید.
علاوه بر این، اگر هدفی که منتظر رسیدن به آن هستیم برایمان اهمیت زیادی داشته باشد، بیصبری نیز بیشتر میشود. انتظار برای چیزی که برای ما مهم است، فشار روانی بیشتری ایجاد میکند.
عامل مهم دیگر، احساس مقصر بودن یک فرد یا عامل بیرونی است. زمانی که فکر میکنیم شخص یا نهادی مانع رسیدن ما به خواستهمان شده است و میتوانست جلوی این تأخیر را بگیرد، بیصبری افزایش پیدا میکند.
برای مثال، وقتی در یک محیط عمومی با سر و صدای آزاردهنده مواجه میشویم، اگر ببینیم دیگران تلاشی برای کنترل شرایط نمیکنند، تحملمان کمتر میشود. احساس بیعدالتی، نقش مهمی در تشدید بیصبری ایفا میکند.
نکته جالب این است که طول واقعی انتظار بهتنهایی عامل تعیینکننده نیست. گاهی چند روز انتظار برای یک اتفاق مهم، قابل تحمل است، اما چند دقیقه معطلی در انتظار پاسخ اپراتور میتواند بسیار فرساینده باشد. این تفاوت نشان میدهد که ذهن ما زمان را نه بهصورت عددی، بلکه بر اساس کیفیت تجربه تفسیر میکند.
برخلاف تصور رایج، آگاهی از گذر زمان نیز نقش تعیینکنندهای ندارد. داشتن ساعت بزرگ مقابل چشم یا نگاه کردن مدام به تلفن همراه، لزوما باعث افزایش بیصبری نمیشود. آنچه اهمیت دارد، این است که انتظار را چگونه تجربه میکنیم، نه اینکه چقدر از گذر ثانیهها باخبر هستیم.
ویژگیهای شخصیتی نیز در واکنش به انتظار نقش دارند. پژوهشها نشان میدهد افرادی که تمایل زیادی به بسته شدن سریع مسائل دارند یا سطح اضطراب بالاتری را تجربه میکنند، زودتر بیصبر میشوند.
در مقابل، کسانی که انعطافپذیرترند، آگاهی بیشتری از احساسات خود دارند و میتوانند در لحظه حاضر بمانند، معمولا با انتظار، کنارآمدن آسانتری دارند. این یافتهها نشان میدهد بیصبری فقط ضعف اراده یا نقص اخلاقی نیست، بلکه ریشه در ساختارهای روانی دارد که میتوان آنها را تقویت یا تعدیل کرد.
این نتایج فقط ارزش نظری ندارند، بلکه کاربردهای عملی مهمی نیز دارند. اگر بدانیم قرار است در موقعیتی منتظر بمانیم که احتمال بیصبری در آن بالاست، میتوانیم از قبل خود را آماده کنیم.
همراه داشتن کتاب، گوش دادن به موسیقی آرام، یا مشغول کردن ذهن با فعالیتی ساده میتواند تجربه انتظار را قابل تحملتر کند. هدف این نیست که زمان را حذف کنیم، بلکه باید تجربه آن را تغییر دهیم.
این یافتهها برای طراحی فضاهایی که انتظار در آنها اجتنابناپذیر است نیز اهمیت دارد. مراکز خدماتی، درمانی و اداری اگر به کیفیت تجربه انتظار توجه کنند، میتوانند میزان تنش و نارضایتی را کاهش دهند. محیطی که کمی آرامش، نظم و حس احترام منتقل کند، بیصبری را به شکل محسوسی کمتر میکند؛ بیصبری فقط یک ناراحتی لحظهای نیست.
اگر فرد مدام در موقعیتهایی قرار بگیرد که انتظار برایش آزاردهنده است، این حالت میتواند به استرس مزمن تبدیل شود و بر سلامت روان و حتی جسم اثر بگذارد. شناخت عواملی که بیصبری را تشدید میکنند، اولین گام برای مدیریت آن است.
وقتی بدانیم چرا بیصبر میشویم، بهتر میتوانیم واکنش خود را تنظیم کنیم و از فرسودگی روانی پیشگیری کنیم. این متن بر اساس مقاله «چه چیزی ما را بیصبر میکند؟» نوشته کریستین بی میلر و منتشرشده در نشریه سایکولوژی تودی در دسامبر ۲۰۲۵ بازنویسی و بومیسازی شده است.
