جدیدترین اخبار
۲۱ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۰۰ سیاسی کد خبر :145749

دومینوی فاجعه‌باری که از جنگ احتمالی ایران و عربستان به راه خواهد افتاد

تنش‌ها در خاورمیانه و به طبع میان دو رقیب اصلی منطقه‌ای یعنی ایران و عربستان در حدود یک هفته است که به‌شدت بالاگرفته و دو کشور بعد از یک سلسله اتفاقاتی که در این یک هفته رقم خورده است، به شکل کم‌سابقه‌ای در مقابل یکدیگر قرارگرفته‌اند. رویارویی که در صورت ورد به یک جنگ احتمالی می‌تواند عواقب فاجعه‌باری نه‌تنها برای منطقه بلکه برای کل دنیا داشته باشد.

به گزارش تابناک هرچند احتمال ورود به جنگ هم برای عربستان و هم برای ایران با توجه به پویایی‌های امنیتی و شرایط و متن این اتفاقات بسیار اندک به نظر می‌رسد اما این موضوع هرگز نباید مانع از گمانه‌زنی در مورد عواقب سخت یک جنگ احتمالی مستقیم میان دو کشور شود. شاید اصلاً و اساساً همین عواقب فاجعه‌بار یکی از فاکتورها و عوامل اصلی جلوگیری از برخورد مستقیم بین ایران و عربستان است.

وقایع از زمان شلیک موشک‌های بالستیک از سوی حوثی‌ها به فرودگاهی نزدیک به ریاض شروع شد. موضوعی که سعودی‌ها بلافاصله آن را به ایران نسبت داده و بدون ارائه مدارک و مستندات ایران را متهم به «اقدام جنگی» کرد. این اتفاق تقریباً هم‌زمان شد با بازداشت و برکناری تعدادی از شاهزاده‌های سعودی و در پی آن حصر حریری در عربستان که تنش‌ها بین دو کشور را به اوج خود رساند.

در یک نگاه می‌توان به‌خوبی بیان کرد که جنگ بین ایران و عربستان به‌هیچ‌عنوان جنگ بین دو کشور نخواهد بود. کمترین آثار مستقیم این رویارویی به معنی درگیر شدن، عراق، یمن، سوریه، افغانستان، لبنان، امارات، بحرین، اردن، اسرائیل و قطعاً ایالات‌متحده و روسیه (به شکل غیرمستقیم) خواهد بود. البته قرار نیست همه این کشورها مستقیماً وارد درگیری شوند اما ورود آن‌ها به جنگ تقریباً مسلم خواهد بود.

این مسئله به معنی آن است که هرگونه درگیری در منطقه خاورمیانه بین دو رقیب اصلی به معنی فاجعه در تمام خاورمیانه است. معنی دیگر این جمله قدرت گیری و قوت گیری مجدد تروریسم (بخوانید داعش، القاعده و سلفی گری جهادی به شکل کلی) خواهد بود. موضوعی که تخمین ابعاد و پیامدهای فاجعه‌بار آن برای کل منطقه و جهان از عهده این مقال خارج است.

اما صرف‌نظر از ابعاد امنیتی این جنگ احتمالی، موضوع اقتصاد جهانی نیز در میان خواهد بود. ۲۰ درصد از نفت دنیا از مسیر تنگه هرمز صادر می‌شود. در صورت بروز جنگ صادرات نفت از این مسیر اگر بلافاصله قطع نشود، به‌تدریج خواهد شد. شرکت‌های بیمه ریسک بیمه نفت‌کش‌های این مسیر را نخواهند پذیرفت یا با ارقام نجومی این کار را صورت خواهند داد. این موضوع صرف‌نظر از توان ایران برای بستن تنگه به لحاظ نظامی است.

تبعات این مسئله برای اقتصاد جهانی سریع و عمیق است. بسته شدن کانال سوئز در سال ۱۹۵۷ که منجر به قطع صادرات ۱۰ درصد نفت جهان شد، منجر به رکود اقتصادی در اروپا و آمریکا شد. ماجرای مشابه در سال ۱۹۷۳ در جنگ اعراب و اسرائیل رخ داد و قطع ۷ درصد از مصرف کل سوخت ایالات‌متحده (که از خاورمیانه تأمین می‌شود) تأثیر جدی بر اقتصاد آمریکا و قطعاً اروپا داشت.

این‌همه در حالی خواهد بود که چین و خریداران آسیایی تلاش فراوانی خواهند داشت تا باقی‌مانده نفت در جهان را از نیجریه، آنگولا، و حتی برزیل و کلمبیا از چنگ آمریکا خارج سازند. درنتیجه واردات آمریکا می‌تواند تا ۱۵ درصد کاهش داشته باشد که دو برابر میزان سال ۱۹۷۳ خواهد بود. قطع ۲۰ درصد از صادرات نفت از خاورمیانه می‌تواند بهای نفت را تا ۲۰۰ دلار افزایش دهد که روزهای خوبی را برای نفت شیل آمریکا رقم میزند. در این میان اروپا، آسیا و به‌ویژه ژاپن و کره جنوبی فاجعه را در اقتصاد خود به‌عین خواهند دید.

تبعات اقتصادی در چین، آسیا و اروپا منجر به ایجاد بحران‌های اجتماعی و سیاسی خواهد شد که قطعاً منجر به فشار بر آمریکا و کشورهای خاورمیانه برای پایان دادن به جنگ می‌شود. موضوعی که می‌تواند هماهنگی اروپا و چین برای مداخله جدی دیپلماتیک و حتی نظامی در منطقه و درنهایت جایگزین شدن با آمریکا در خاورمیانه را به دنبال داشته باشد.

قطعاً این تنها بخش قابل حدس از ابعادی است که این جنگ می‌تواند به شکلی فاجعه‌بار در منطقه و کل اقتصاد جهانی رقم بزند. مصائب و فاجعه‌های انسانی که در پی وقوع یک چنین رویارویی نظامی مستقیمی بر منطقه و کشورهای آن حاکم خواهد شد، از توان تصور خارج است. کافی است نگاهی به ابعاد فاجعه انسانی در سوریه، یمن و عراق (در زمان جنگ) بیندازیم تا وارد شدن به یک جنگ فراگیر منطقه‌ای را در تخیل آوریم.

اقتصاد، اجتماع و فرهنگ در خاورمیانه برای دهه‌های دیگر دچار آسیب و عقب‌ماندگی جدی خواهد شد و بدون هیچ شک و تردیدی بحران‌های سیاسی و امنیتی گریبان بسیاری از کشورهای منطقه را تا سالیان متمادی خواهد گرفت. این جنگ، جنگی خواهد بود که به‌احتمال بسیار زیاد هیچ برنده‌ای در آن پیدا نخواهد شد حتی اگر به لحاظ نظامی یک‌سوی جنگ برنده باشد. قطعاً ابعاد این جنگ مرزهای منطقه را درخواهد نوردید و می‌تواند تا شبه‌جزیره کره نیز به‌پیش رود، شرق اروپا را کاملاً متزلزل سازد و شمال آفریقا و آسیای میانه را نیز به شکل مستقیم متأثر سازد.

جنگ احتمالی بین ایران و عربستان دومینویی را به راه خواهد انداخت که تنها در بعد نظامی و امنیتی عمل نمی‌کند بلکه شاخه‌های متعدد آن اقتصاد، اجتماع و سیاست داخلی، ابتدا در منطقه و بعدازآن در بسیاری از نقاط جهان را دربر خواهد گرفت.

وبگردی

روی خط خبر

  • گزارش زنگنه از وضعیت نفت و گاز در کمیسیون انرژی/ اکتشاف نفت نسبت به تولید کاهش یافته است
  • بخشنامه جدید واردات / عدم امکان ترخیص برخی خودروها
  • دیدار در بروکسل علیه تهران!
  • رهبر انقلاب: همکاری سعودی‌ها با اسرائیل قطعا خیانت است /فلسطین با توطئه سکوت نادیده گرفته می شود
  • منطقی نیست ایران از برنامه موشکی خود دست بکشد
  • لاوروف و ظریف درباره برجام، سوریه و دریای‌خزر گفتگو کردند
  • شل سهام خود در میدان نفتی عراق را به ژاپن واگذار می کند
  • وزارت نفت: سانچی و شرکت نفتکش متعلق به وزارت کار است
  • حمله رضا عطاران به ماشین سفیر ایران/عکس
  • هشدار اف‌بی‌آی به کوشنر درباره دوستی با تاجر زن چینی – آمریکایی
  • وجدان کاری اجازه فرار به دریانوردان سانچی نمی داد / خدمه باید می ماندند تا از گسترش آتش جلوگیری کنند
  • آسوشیتدپرس: آلمان به دنبال جاسوس‌های ایران است
  • ادعای الاخبار: سفر سردار سلیمانی به بغداد قبل از انتخابات مهم عراق / ایران، العبادی، حشد شعبی و حکیم را سوار «کشتی نوح» کرد
  • سخنگوی وزارتخارجه: تا برگزاری جام‌جهانی ۲۰۱۸ لغو روادید با روسیه محقق نمی‌شود/ سفر محمود عباس به ایران گمانه زنی و خبرسازی است
  • راه‌اندازی پایانه جدید تاکسی در میدان آزادی
  • آلمان: برخورداری از مزایای اقتصادی توافق هسته‌ای حق ایران است
  • اولین مانور سیاسی مخالفان بارزانی و تکاپوی احزاب حاکم
  • نقشه آمریکا و خشم اردوغان
  • عیسی کلانتری: حق هوای پاک بر حق هسته‌ای تقدم دارد
  • یارانه نقدی دی امشب واریز می‌شود
  • بازگشت به کار بازنشسته میلیاردی به بانک مرکزی
  • مقام آمریکایی: پنتاگون اولویتش را مقابله با نفوذ ایران در سوریه قرار داده است
  • اکسید گوگرد موجود در دود نیروگاه مفتح فراتر از حد مجاز است
  • پرستاران همچنان در انتظار اجرای قانون “تعرفه‌گذاری”/ تاخیر ۱۰ ماهه در پرداخت کارانه‌های پرستاری
  • سردار باقری: ایران سردمدار نجات مردم منطقه از یوغ استکبار است
  • “صدای مهیب شنیده‌شده در کرمانشاه ارتباطی به نیروهای مسلح ندارد”
  • اتحادیه اروپا: بریتانیا هنوز هم می‌تواند عضوی از اتحادیه باقی بماند
  • استانداری خراسان رضوی: معاندان نظام قصد داشتند اعتراضات را به دهه فجر بکشانند/ دستگیرشدگان با هر سه جناح مخالف بودند
  • قیمت تویوتا پریوس در ایران توسط شرکت ایرتویا افزایش یافت
  • اجرای سراج با آرزوی سلامتی برای شجریان