جدیدترین اخبار
۲۱ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۰۰ سیاسی کد خبر :145749

دومینوی فاجعه‌باری که از جنگ احتمالی ایران و عربستان به راه خواهد افتاد

تنش‌ها در خاورمیانه و به طبع میان دو رقیب اصلی منطقه‌ای یعنی ایران و عربستان در حدود یک هفته است که به‌شدت بالاگرفته و دو کشور بعد از یک سلسله اتفاقاتی که در این یک هفته رقم خورده است، به شکل کم‌سابقه‌ای در مقابل یکدیگر قرارگرفته‌اند. رویارویی که در صورت ورد به یک جنگ احتمالی می‌تواند عواقب فاجعه‌باری نه‌تنها برای منطقه بلکه برای کل دنیا داشته باشد.

به گزارش تابناک هرچند احتمال ورود به جنگ هم برای عربستان و هم برای ایران با توجه به پویایی‌های امنیتی و شرایط و متن این اتفاقات بسیار اندک به نظر می‌رسد اما این موضوع هرگز نباید مانع از گمانه‌زنی در مورد عواقب سخت یک جنگ احتمالی مستقیم میان دو کشور شود. شاید اصلاً و اساساً همین عواقب فاجعه‌بار یکی از فاکتورها و عوامل اصلی جلوگیری از برخورد مستقیم بین ایران و عربستان است.

وقایع از زمان شلیک موشک‌های بالستیک از سوی حوثی‌ها به فرودگاهی نزدیک به ریاض شروع شد. موضوعی که سعودی‌ها بلافاصله آن را به ایران نسبت داده و بدون ارائه مدارک و مستندات ایران را متهم به «اقدام جنگی» کرد. این اتفاق تقریباً هم‌زمان شد با بازداشت و برکناری تعدادی از شاهزاده‌های سعودی و در پی آن حصر حریری در عربستان که تنش‌ها بین دو کشور را به اوج خود رساند.

در یک نگاه می‌توان به‌خوبی بیان کرد که جنگ بین ایران و عربستان به‌هیچ‌عنوان جنگ بین دو کشور نخواهد بود. کمترین آثار مستقیم این رویارویی به معنی درگیر شدن، عراق، یمن، سوریه، افغانستان، لبنان، امارات، بحرین، اردن، اسرائیل و قطعاً ایالات‌متحده و روسیه (به شکل غیرمستقیم) خواهد بود. البته قرار نیست همه این کشورها مستقیماً وارد درگیری شوند اما ورود آن‌ها به جنگ تقریباً مسلم خواهد بود.

این مسئله به معنی آن است که هرگونه درگیری در منطقه خاورمیانه بین دو رقیب اصلی به معنی فاجعه در تمام خاورمیانه است. معنی دیگر این جمله قدرت گیری و قوت گیری مجدد تروریسم (بخوانید داعش، القاعده و سلفی گری جهادی به شکل کلی) خواهد بود. موضوعی که تخمین ابعاد و پیامدهای فاجعه‌بار آن برای کل منطقه و جهان از عهده این مقال خارج است.

اما صرف‌نظر از ابعاد امنیتی این جنگ احتمالی، موضوع اقتصاد جهانی نیز در میان خواهد بود. ۲۰ درصد از نفت دنیا از مسیر تنگه هرمز صادر می‌شود. در صورت بروز جنگ صادرات نفت از این مسیر اگر بلافاصله قطع نشود، به‌تدریج خواهد شد. شرکت‌های بیمه ریسک بیمه نفت‌کش‌های این مسیر را نخواهند پذیرفت یا با ارقام نجومی این کار را صورت خواهند داد. این موضوع صرف‌نظر از توان ایران برای بستن تنگه به لحاظ نظامی است.

تبعات این مسئله برای اقتصاد جهانی سریع و عمیق است. بسته شدن کانال سوئز در سال ۱۹۵۷ که منجر به قطع صادرات ۱۰ درصد نفت جهان شد، منجر به رکود اقتصادی در اروپا و آمریکا شد. ماجرای مشابه در سال ۱۹۷۳ در جنگ اعراب و اسرائیل رخ داد و قطع ۷ درصد از مصرف کل سوخت ایالات‌متحده (که از خاورمیانه تأمین می‌شود) تأثیر جدی بر اقتصاد آمریکا و قطعاً اروپا داشت.

این‌همه در حالی خواهد بود که چین و خریداران آسیایی تلاش فراوانی خواهند داشت تا باقی‌مانده نفت در جهان را از نیجریه، آنگولا، و حتی برزیل و کلمبیا از چنگ آمریکا خارج سازند. درنتیجه واردات آمریکا می‌تواند تا ۱۵ درصد کاهش داشته باشد که دو برابر میزان سال ۱۹۷۳ خواهد بود. قطع ۲۰ درصد از صادرات نفت از خاورمیانه می‌تواند بهای نفت را تا ۲۰۰ دلار افزایش دهد که روزهای خوبی را برای نفت شیل آمریکا رقم میزند. در این میان اروپا، آسیا و به‌ویژه ژاپن و کره جنوبی فاجعه را در اقتصاد خود به‌عین خواهند دید.

تبعات اقتصادی در چین، آسیا و اروپا منجر به ایجاد بحران‌های اجتماعی و سیاسی خواهد شد که قطعاً منجر به فشار بر آمریکا و کشورهای خاورمیانه برای پایان دادن به جنگ می‌شود. موضوعی که می‌تواند هماهنگی اروپا و چین برای مداخله جدی دیپلماتیک و حتی نظامی در منطقه و درنهایت جایگزین شدن با آمریکا در خاورمیانه را به دنبال داشته باشد.

قطعاً این تنها بخش قابل حدس از ابعادی است که این جنگ می‌تواند به شکلی فاجعه‌بار در منطقه و کل اقتصاد جهانی رقم بزند. مصائب و فاجعه‌های انسانی که در پی وقوع یک چنین رویارویی نظامی مستقیمی بر منطقه و کشورهای آن حاکم خواهد شد، از توان تصور خارج است. کافی است نگاهی به ابعاد فاجعه انسانی در سوریه، یمن و عراق (در زمان جنگ) بیندازیم تا وارد شدن به یک جنگ فراگیر منطقه‌ای را در تخیل آوریم.

اقتصاد، اجتماع و فرهنگ در خاورمیانه برای دهه‌های دیگر دچار آسیب و عقب‌ماندگی جدی خواهد شد و بدون هیچ شک و تردیدی بحران‌های سیاسی و امنیتی گریبان بسیاری از کشورهای منطقه را تا سالیان متمادی خواهد گرفت. این جنگ، جنگی خواهد بود که به‌احتمال بسیار زیاد هیچ برنده‌ای در آن پیدا نخواهد شد حتی اگر به لحاظ نظامی یک‌سوی جنگ برنده باشد. قطعاً ابعاد این جنگ مرزهای منطقه را درخواهد نوردید و می‌تواند تا شبه‌جزیره کره نیز به‌پیش رود، شرق اروپا را کاملاً متزلزل سازد و شمال آفریقا و آسیای میانه را نیز به شکل مستقیم متأثر سازد.

جنگ احتمالی بین ایران و عربستان دومینویی را به راه خواهد انداخت که تنها در بعد نظامی و امنیتی عمل نمی‌کند بلکه شاخه‌های متعدد آن اقتصاد، اجتماع و سیاست داخلی، ابتدا در منطقه و بعدازآن در بسیاری از نقاط جهان را دربر خواهد گرفت.

Ad

Ad

روی خط خبر

  • چرا ماه های آینده می تواند بی ثباتی روانی ترامپ را به اوج خود برساند؟
  • ماجرا از سدسازی افغانستان در دهه پنجاه میلادی آغاز شد / قطع آب هیرمند، نفس هامون را گرفت
  • سدسازی بدون نظرخواهی از سازمان محیط زیست
  • برگزاری نشست‌های تخصصی همزمان با جشنواره قصه‌گویی
  • اعتراض حزب اسلامی کار به روند خصوصی سازی بنگاه‌های اقتصادی
  • پارلمان کوزوو به تشکیل ارتش در این کشور رای مثبت داد
  • اعتراضات مردمی به طرح برده‌داری در مجارستان
  • مرکز توسعه تجارت الکترونیک تا جای ممکن از مال‌باختگان سکه ثامن حمایت می‌کند
  • احتمال توافق بغداد با آمریکا دربارۀ تحریم‌های ضدایرانی
  • ترامپ به من دستور داد به آن «دو زن» پول بدهم
  • ۵ پرواز فرودگاه اهواز لغو شدند
  • یلدای نجومی؛ وضعیت سفره خانواده‌ها در شب یلدا
  • روسیه آمریکا را تهدید به مقابله به مثل کرد
  • ضرورت افزایش تولید محصولات ارگانیک
  • افزایش غلظت آلاینده‌ها در هوای تهران
  • آمریکا به اتباع خود درباره سفر به شمال فلسطین‌اشغالی هشدار داد
  • انجمن دفاتر خدمات مسافرتی: گرجستان از مردم ایران عذرخواهی کند
  • موضع آلمان درباره پروژه گازی مشترک با روسیه تغییری نکرده است
  • یونکر: مذاکره مجددی درباره «برگزیت» در دستور کار نیست
  • پایان سفارتخانه بدون سفیر در پکن،بازگشت ۲۶۰مهاجر ایرانی از انگلیس
  • «لانتوری» در چین توقیف شد!
  • آموزش و پرورش: ساعت درس قرآن کم نشده
  • سران اروپا از «ترزا می» و توافق کنونی «برگزیت» حمایت کردند
  • چه کنسرت‌هایی در راهند؟
  • بررسی اتفاقات اخیر هلال احمر در جلسه فوق العاده شورای عالی
  • مسکن بازار بکر صنعت بیمه است
  • قطعنامه سنا هشداری به دونالد ترامپ است
  • بانک مرکزی آمادگی خرید ارز صادرکنندگان را دارد
  • تلاش بن‌سلمان برای دیدار با نتانیاهو به میزبانی ترامپ
  • علم الهدی: رهبری فرمودند تلگرام فیلتر و تعطیل شود؛ اما این نرم افزار به صورت اسمی، فیلتر شد / در کنارش، دو نرم‌افزار ایجاد کردند تا تلگرام بر فضای مجازی مسلط باشد
  • Ad