جدیدترین اخبار
۲۵ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۰۹:۲۳ اقتصادی کد خبر :81604

اصلاحات ساختاری و توسعه صنعتی

 

رییس‌جمهوری در سخنان روز گذشته خود در مجلس در جریان کسب رای اعتماد کابینه بر چالش‌های اقتصادی کشور تاکید و اصلاحات ساختاری را ضرورت حیاتی برای کشور عنوان کرد که از جمله محورهای آن اصلاحات اساسی در نظام بنگاهداری کشور است. بر این سخنان نظری می‌افکنیم:

۱- اصلاحات ساختاری ضرورت حیاتی اقتصاد کشور است. در واقع با به حداکثر رسیدن ظرفیت تولید نفت و گاز کشور دیگر نمی‌توان به این دو حوزه به عنوان لکوموتیوهای رشد اقتصادی کشور اتکا کرد (از رشد ۵/۱۲درصدی سال گذشته، ۶/۶۱درصد سهم نفت بوده است) لذا لازم است از طریق صادرات کالا و خدمات منابع لازم برای رشد اقتصادی بالای کشور (۸درصد) را فراهم کرد. این خود نیز البته با توجه به مشکلات شدید نظام بانکی نیازمند استفاده هر چه بیشتر از منابع خارجی است. اما هم رفع مشکلات نظام بانکی داخلی و هم تامین سرمایه و ارتقای تکنولوژیک و نیز بازار مناسب خارجی نیازمند تغییر نگرش به قواعد بازی اقتصادی است. امروز دیگر نمی‌توان با نگاه مهندسی و تجربی و با روش‌های آزمایش و خطا و بدون اتخاذ راه‌حل‌های اساسی و اصلاحات ساختاری از پس حل چالش‌های بزرگ مبتلابه کنونی همچون انباشت بدهی‌های دولت، ورشکستگی صندوق‌های بازنشستگی و نظام تامین اجتماعی، بخش غیررسمی بزرگ و انحصارات و قاچاق، فساد اقتصادی، ضعف تقاضای داخلی، کمبود منابع آب، مشکلات زیست محیطی و… برآمد، بلکه لازم است چارچوب مشخص فکری و تئوریک در قالب اصول و قواعد به عنوان لایه زیرین و اصلاح نهادی در لایه میانی فراهم تا امکان اصلاح سیاست‌ها در لایه رویین امکان‌پذیر شود.

۲- «صنعت» در این میان در روند ایجاد رشد اقتصادی در کلان اقتصادی کشور بی‌شک دارای نقش اساسی است. در واقع «توسعه صنعتی» به عنوان مرحله گذار به توسعه همه‌جانبه عامل کلیدی ارتقای بهره‌وری دیگر بخش‌های اقتصادی و افزایش درآمد ملی، ایجاد اشتغال پایدار و توسعه مناسبات اجتماعی است. بر همین اساس است که نام دیگر جهان توسعه‌یافته «جهان صنعتی» است.

اما این حوزه محوری نیز دارای مشکلات اساسی است و نیازمند اصلاحات ساختاری. حاکمیت چند دهه الگوی «خودکفایی» و «جایگزین واردات» و نیز اتکا به صنایع مبتنی بر منابع خام طبیعی عملا رشد صنعتی کشور را بسیار آسیب‌پذیر کرده است. رشد بخش‌های مختلف صنعتی کشور اعم از صنایع مصرفی کم‌دوام و بادوام، بخش ساختمان، خودرو، فلزات اساسی و پتروشیمی که ۶۵درصد ارزش افزوده صنعت را به خود اختصاص می‌دهند در قالب تقاضای داخلی و انرژی و نهادهای ارزان (و از جمله آب فراوان و ارزان) و حمایت‌های تعرفه‌یی و ساختار شبه انحصاری و… شکل گرفته‌اند که در تضاد با تولید کالاهای رقابتی و با رویکرد صادراتی است. تغییر نگرش به تولید کالای رقابتی و متکی به دانش و فناوری و در نتیجه بزرگ شدن اندازه بنگاه‌های صنعتی و افزایش رقابت‌پذیری آنها و انباشت سرمایه عمدتا از منابع درونی این بنگاه‌ها، ارتقای سرمایه انسانی، سیاست‌های مناسب تجاری و… تغییری ساده نیست و جرات و جسارتی برآمده از آگاهی و دانش عمیق را می‌طلبد.

در اینجا این نکته شایان توجه است که امروز وزیر صنعت، معدن وتجارت پا به وزارتخانه‌یی می‌گذارد که اگر چه متولی اصلی توسعه صنعتی کشور است، اما در ساختارهای خود بسیار لرزان است و در برزخ تفکیک. همچنین وزارتخانه‌یی که اگر چه برنامه‌یی راهبردی را برای خود ترسیم کرده است اما فاقد برنامه‌یی راهبردی برای توسعه صنعتی کشور است. وزیر آتی صنعت، معدن و تجارت باید وزارتخانه‌یی کوچک اما چابک برای صنعت و تجارت کشور تدارک ببیند و سند «استراتژی توسعه صنعتی» کشور را با مشارکت بخش خصوصی و کارشناسان و تمام ذی‌نفعان به سرانجام برساند و امکان اصلاحات ساختاری در این وزارتخانه را کلید زند.

به نظر می‌رسد هم امر اصلاحات ساختاری در اقتصاد و هم تحول و پیشبرد توسعه صنعتی کشور در صورتی امکان‌پذیر است که اولا از ظرفیت‌های بالای جامعه و نهادها و تشکل‌های مدنی، صنفی و صنعتی به عنوان ذی‌نفعان اصلی به نحو شایسته بهره‌برداری شود و ثانیا تیمی از کارشناسان برجسته اقتصادی و فعالان صنعتی در دولت و بخصوص در کنار وزرای آتی اقتصاد و صنعت قرار گیرند تا خلأها را پر کنند.

Ad

Ad

روی خط خبر

  • پنجمین حراج شب یلدای بامیلو برگزار می‌شود
  • روند نزولی قیمت یورو پس از قله ۲۲ هزار تومانی
  • خبر منصوب به خبرگزاری فارس تکذیب شد/تخریب صنعت قطعه سازی بازی در زمین دشمن است
  • ارسال ۳ هزار ویلچر به مناطق محروم
  • فعالیت در متروی تهران- پرند سرعت می گیرد
  • حسام الدین آشنا خبر برکناری داماد روحانی را تایید یا تکذیب نکرد: از روابط عمومی ریاست جمهوری بپرسید
  • احمدی نژاد تکثیر می شود؟ / ناصر ایمانی: احمدی نژاد تایید صلاحیت نمی شود اما زمینه ظهور بی نام و نشان ها را فراهم می کند
  • معرفی ۳ نفر برای عضویت در شورای فنی شهرداری تهران
  • ارائه جدول بهای خدمات در سیاست های بودجه سال ۹۸
  • الزام شهرداری به اختصاص نیمی از پست‌های مدیریتی به زنان و جوانان
  • نقدینگی به ۱۶۹۳ هزار میلیارد تومان رسید
  • مخالفت وزارت راه با افزایش قیمت بنزین
  • کاهش قیمت خُرده‌فروشی ۴ گروه موادخوراکی
  • سرمایه گذاری ۱۲ هزار میلیارد تومانی بخش خصوصی در بنادر
  • سیاست خارجی کشور از «دیپلماسی التماسی» فاصله بگیرد
  • برگزاری همه پرسی دوم درباره برگزیت تفرقه افکنانه است
  • بردلی کوپر از تاثیر رابرت دنیرو در ساخت نخستین فیلمش گفت
  • عرضه اولین سریال ژانر وحشت در شبکه نمایش خانگی
  • عرضه «اسرافیل» از ۲۷ آذر در شبکه نمایش خانگی
  • اعلام نامزدهای «هنر و تجربه» در جشنواره «سینماحقیقت»
  • مجموعه شعر «۶۴۱۰روز تنهایی» رونمایی و نقد می‌شود
  • ویلهلم گنازینو نویسنده سرشناس آلمانی درگذشت
  • نامزدهای نهایی رمان جایزه احمد محمود معرفی شدند
  • پرفروش‌های تالیف و ترجمه پاییزه کتاب معرفی شدند
  • توضیح مجمع درباره مصوبه لایحه مبارزه با پولشویی
  • وزیر خارجه سابق آلمان: پارسال نزدیک بود به قطر حمله نظامی شود
  • عربستان و امارات ارز مجازی مشترک منتشر می‌کنند
  • آتش‌نشانی: هیچ ساختمانی در کشور ایمن نیست
  • رویترز: “ریال” ایران روی ریل تقویت قرار گرفت
  • شهرداری تهران واگذاری بوستان جمشیدیه را تکذیب کرد
  • Ad