جدیدترین اخبار
7 خرداد 1398 ساعت 08:52 سیاسی کد خبر :546321

تقلای دولت ترامپ برای تحریف روایت ها در مورد کودتای 28 مرداد

گرگوری برو در لوبلاگ نوشت: مرکز مطالعات بین المللی و استراتژیک (CSIS) در تاریخ 8 مه، برایان هوک، نماینده ویژه آمریکا را به رویدادی که در سالگرد کمپین فشار حداکثری دولت ترامپ علیه ایران برگزار میشود، دعوت کرد.

به گزارش  بازتاب؛ در ادامه این مطلب آمده است: هوک در این مراسم به طور مختصر در مورد سقوط دولت محمد مصدق در کودتای آگوست 1953 صحبت کرد. هوک در این ارتباط گفت: «آقای مصدق توسط تشکیلات مذهبی، ارتش و رهبران سیاسی سرنگون شد. دولت اخیرا اسناد مرتبط با این رویداد تاریخی را منتشر کرده است». هوک به مجموعه اسناد روابط خارجی آمریکا (FRUS) اشاره کرد که در سال 2017 توسط دولت آمریکا منتشر شدند.

اظهارات مختصر هوک حاوی اطلاعات جالبی است. دیدگاه های وی در واقع منعکس کننده نوشته های تعدادی از تاریخ نویسان تجدید نظرطلب است. آن ها ادعا می کنند که نقش آمریکا در سقوط مصدق اهمیت زیادی نداشت.

تجدید نظرطلب ها تا جایی پیش رفته اند که حتی بیشتر حقایق تاریخی در مورد کودتای 1953 را «افسانه» می دانند. اما بررسی دقیق سوابق تاریخی از جمله اسناد جدید منتشر شده توسط دولت نشان می دهد که ادعاهای آن ها صحت ندارد.

این برداشت های نادرست در تضاد با پژوهش های انجام شده در چند دهه گذشته قرار دارند. آشکار است که افرادی همچون برایان هوک به دنبال گمراه کردن دیگران در مورد محتوای اسناد منتشر شده در سال 2017 هستند. ظاهرا هوک قصد دارد تفسیری از کودتای 1953 ارائه کند که با سیاست خارجی کنونی آمریکا مطابقت داشته باشد.

ائتلاف سیاسی مصدق با نام جبهه ملی، رهبری کمپین ملی سازی صنعت نفت را بر عهده داشتند. آیت الله کاشانی نیز به خاطر نقش خود در این کمپین قدرت یافت. اما کاشانی به چندین دلیل حمایت خود از مصدق را قطع کرد. البته باید اشاره کنیم که جایگاه آقای کاشانی به عنوان یک رهبر مذهبی در کشور ارتباط اندکی با سقوط مصدق داشت. بسیاری از مقامات مذهبی مهم از جمله آیت الله حسین بروجردی هیچ نقشی در کودتا نداشتند. آیت الله بروجردی در آن دوره زمانی مهم ترین روحانی شیعه در کشور بود.

از زمانی که مارک گازیوروسکی، تاریخدان آمریکایی مقاله معروف خود را در سال 1987 منتشر کرد، بیشتر محققان در مورد وقایع منتهی به کودتای 1953 اجماع داشته اند. دولت آمریکا نقش برجسته ای در این کودتا داشت. البته جریان های داخلی نیز به سرنگونی مصدق کمک کردند. اما این کودتا بدون پشتیبانی مالی، برنامه ریزی و تشویق مقامات آمریکایی رخ نمی داد.

سازمان سیا تعدادی جاسوس در ایران داشت که می توانستند به سرنگونی مصدق کمک کنند. اما بعد از آنکه دولت آمریکا تصمیم نهایی برای انجام کودتا را گرفت، سرویس های اطلاعاتی بریتانیا نیز شبکه جاسوسان خود را تحت کنترل سیا قرار دادند. بریتانیایی ها برای سال ها به دنبال سرنگونی مصدق بودند. اما رهبران بریتانیا می دانستند که یک عملیات مخفیانه بدون کمک آمریکا به موفقیت منجر نخواهد شد.

سازمان سیا برای تضعیف جایگاه مصدق در بین مردم اقدام به اشاعه تبلیغات کرد. آن ها به سیاست مداران رشوه دادند. ژنرال فضل الله زاهدی نیز با حمایت آمریکا نقش مهمی در سازمان دهی نیروهای حامی شاه در روز کودتا داشت. او بعد از پایان عملیات نیز نخست وزیر ایران شد.

اما دلیل انتخاب ژنرال زاهدی این بود که او علاقه زیادی به مشارکت در کودتا داشت. رهبران ایران به طور آشکار اعتراف کرده بودند که به کمک آمریکا نیاز دارند. آن ها می دانستند که بدون کمک های خارجی نمی توانند دولت مصدق را سرنگون کنند. علاوه بر این، ظاهرا ژنرال زاهدی وعده داده بود که بعد از به قدرت رسیدن با شرکت های نفتی غربی مذاکره خواهد کرد.

مقامات آمریکایی تصور می کردند که هر گونه عملیاتی علیه مصدق بدون دخالت محمد رضا شاه محکوم به شکست خواهد بود. آنها شاه ایران را برای مشارکت در سرنگونی دولت مصدق با خود به همراه داشتند. شاه اما احساس می کرد که این عملیات خطرناک است و حتی با کمک آمریکا به شکست منجر خواهد شد.

اما اسناد جدید منتشر شده به خوبی نقش آمریکا در تحولات سیاسی ایران را نشان میدهند. مقامات آمریکایی در شکل گیری بحران ژوئیه 1952 و همچنین رویارویی بین شاه و مصدق در فوریه 1953 تاثیرگذار بودند. لوی هندرسون، سفیر آمریکا از شاه ایران در مقابل نخست وزیر منتخب مردم حمایت کرده بود.

سقوط مصدق رویداد پیچیده و چند لایه ای بود که عوامل مختلف در آن نقش داشتند. به طور مثال، برخی عناصر داخلی نقش مهمی در کودتا داشتند. نمی توان ادعا کرد که آمریکا به تنهایی عامل سرنگونی دولت مصدق بوده است. اما اسناد تاریخی نشان می دهند که مخالفان مصدق بدون کمک آمریکا نمی توانستند به موفقیت دست پیدا کنند. شخصیت هایی همچون شاه و ژنرال زاهدی اشاره کرده بودند که آمریکا نقش برجسته ای در سرنگونی دولت مصدق داشته است. پژوهش های انجام شده در دهه های اخیر نیز منعکس کننده این واقعیت است.

بدون شک هوک برخی حقایق تاریخی را تحریف کرده است. او قصد دارد نقش آمریکا در سرنگونی دولت مصدق را کم اهمیت جلوه دهد. او و دیگر مقامات دولت ترامپ به دنبال توجیه سیاست کنونی آمریکا در قبال ایران هستند. اما ما باید با تلاش های آن ها برای ارائه تفسیری نادرست از رویدادهای منتهی به کودتای 1953 مقابله کنیم.

Ad

Ad

روی خط خبر

  • محسن هاشمی خطاب به انگلیسی‌ها: حرف حقوقی را نشنوید باید پذیرای زبان نیروهای مسلح باشید
  • سخنگوی وزارت خارجه: بدون خرید نفت، اینستکس توقعات ما را برآورده نمی‌کند
  • رئیس اطلاعات پنتاگون: ایران به دنبال آغاز جنگ نیست
  • حمله پهپادی ارتش یمن به پایگاه هوایی «ملک خالد» سعودی
  • بقایی از ۸ روز پیش در اوین نیست
  • قیمت طلا، سکه و ارز در بازار امروز ۹۸/۰۴/۲۹
  • ژاپن سوئیفتِ ارزهای مجازی راه‌اندازی می‌کند
  • قیمت خودرو در بازار امروز شنبه ۲۹ تیر؛ پراید ۴۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان
  • فعالیت شبانه روزی پلیس در ۱۹ ایستگاه پروازی
  • افزایش ٣۵ درصدی شماره گذاری موتورسیکلت در کشور
  • تدوین سند تحول پنج‌ساله و بیست‌ساله سازمان بازرسی کل کشور
  • بهره برداری از پروژه های شهری در منطقه ۲
  • ممنوعیت صادرات محصولات کشاورزی منوط به ۶ رای شد
  • هوآوی با بیش از ۵۰ قرارداد پیشتاز توسعه ۵جی در جهان شد
  • وال‌استریت با توقیف نفتکش انگلیسی توسط ایران رشدخود را از دست داد
  • پرونده بانک سرمایه زیر ذره بین مجلس
  • روابط اقتصادی با همسایگان برای دفع تهدیدات جهانی ضروری است
  • اصلاح پیمان دوبلین کاملا منطقی است
  • حماس دیدار وزیر خارجه بحرین با مقام صهیونیست را محکوم کرد
  • قزاقستان ۱۰ و ۱۱ مرداد میزبان مذاکرات آستانه است
  • سیاست های مهاجرتی در اروپا بار دیگر کلید می خورد
  • تعطیلی برنامه «نود» سوژه یک تئاتر شد
  • نرخ دلار 10 هزار تومانی می‌شود؟
  • واکنش جالب میشل اوباما به اظهارات اخیر ترامپ
  • حمید بقایی سکته مغزی کرد
  • رضا شفیعی جم و بهاره رهنما به «پیشی میشی» پیوستند
  • ناگفته های یک نماینده از تخلفات محرز دولت در افزایش حقوق‌ها
  • جریمه سنگین فوتبالیست مشهور به خاطر قطع درخت
  • عشق‌خرکی برای فارسی‌زبانان خواندنی شد
  • وام ودیعه مسکن فقط برای بافت‌ فرسوده