جدیدترین اخبار
۱ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۰۴ اقتصادی کد خبر :154430

نرخ تورم در ایران چگونه محاسبه می‌شود؟

نرخ تورم منتهی به هر ماه از محاسبه درصد تغییر متوسط شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در دوازده ماه منتهی به ماه مورد نظر نسبت به دوره مشابه قبل به دست می‌آید.

به گزارش بازتاب از ایبِنا، تورم را می‌توان نشان‌دهنده افزایش یا کاهش یا ثبات در قیمت مصرف‌کننده کالاها و خدمات دانست. برای اندازه‌گیری این شاخص معمولا در بازه‌های زمانی هفتگی، ماهانه و سالانه، ‌ قیمت‌ انواع کالاها و خدمات در سراسر هر کشوری اندازه‌گیری و اعلان عمومی می‌شود. کالاها و خدماتی که قیمتشان در نرخ تورم محاسبه می‌شود معمولا از کالاها و خدمات ضروری زندگی مردم به‌شمار می‌روند؛ به مجموعه این کالاها «سبد کالایی و خدماتی سنجش نرخ تورم» می‌گویند. این سبد کالایی و خدماتی که به عنوان سبد پایه و شاخص کالا شناخته می‌شود، هرچند سالی یک بار مورد بازنگری قرار می‌گیرد.

شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی (CPI) معیار سنجش تغییرات قیمت کالاها و خدماتی است که توسط خانوارهای شهرنشین ایرانی به مصرف می رسد. این شاخص به عنوان وسیله‌ای برای اندازه‌گیری سطح عمومی قیمت‌ کالاها و خدمات مورد مصرف خانوارها، یکی از بهترین معیارهای سنجش تغییر قدرت خرید پول داخل کشور، به شمار می رود. نرخ تورم منتهی به هر ماه از محاسبه درصد تغییر متوسط شاخص CPI در دوازده ماه منتهی به ماه مورد نظر نسبت به دوره مشابه قبل به دست می‌آید. بدیهی است چنانچه ماه مورد نظر اسفندماه باشد، به آن نرخ تورم سال مورد نظر می‌گویند.

شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی اولین بار در ایران در سال ۱۳۱۵ تهیه شد و در سال ۱۳۳۸ جنبه های مختلف تهیه این شاخص مـورد تجدیـدنظر اساسـی قـرار گرفـت، تجدیدنظرهای بعدی به علت تغییرات چشمگیر در الگوی مصرفی خانوارها و تحولات اجتماعی و اقتصادی در سال‌های ۱۳۴۸، ۱۳۵۳، ۱۳۶۱، ۱۳۶۹، ۱۳۷۶، ۱۳۸۳، ۱۳۹۰ و آخرین آن در سال ۱۳۹۵صورت گرفت.

با توجه به تغییرات در الگوی مصرف خانوارها در سال پایه ۱۳۹۵ با استفاده از نتایج بررسی بودجه خانوار شهری تجدیدنظری در انتخاب کالاها و خدمات نماینده صورت گرفت و از بین کالاها و خدماتی که خانوارهای ساکن در شهرها مصرف می‌کنند تعداد ۳۸۶ قلم کالا و خدمت نماینده (۲۹۴ قلم کالا و ۹۲ قلم خدمت) با توجه به اهمیت آنها از طریق علمی انتخاب شده است.

آمارگیران اقتصادی بانک مرکزی هر ماه به حدود ۴۰ هزار منبع اطلاع مراجعه و قیمت جاری بیش از ۱۲۱ هزار مظنه از کالاها و خدمات را پرسش می کنند و در صورتی که قیمت کالا یا خدمتی در ماه قیمت‌گیری نسبت به ماه گذشته افزایش یا کاهش داشته باشد، دلایل این نوسان بررسی می‌شود.

پس از جمع‌آوری قیمت‌ها برای محاسبه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی فرمول شاخص قیمت لاسپیرز (لاسپیرز تعمیم یافته) به کار می‌رود که از این موضوع برای محاسبه میزان تورم در سطح هر یک از استان‌ها و سپس کل کشور استفاده می‌شود.

برای محاسبه شاخص با توجه بـه فرمـول لاسـپیرز تغییـرات قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارها در هر زمان نسبت به سال پایه سنجیده می‌شود، به این صورت که مقدار مصرف تعیین شده برای هر یک از کالاها و خدمات در سال پایه در قیمت جدید ضرب و هزینه جدید در زمان مورد نظر به دست می آید. با جمع هزینه‌های جدید اقلام سبد خانوار، مجموع هزینه‌های خانوار شهری براساس قیمت‌های جدید محاسبه و سپس این هزینه بر هزینه خانوار در سال پایه تقسیم شده و عدد حاصل در ۱۰۰ ضرب می‌شود. بدین ترتیب شاخص در زمان مورد نظر به دست می‌آید.

Ad

Ad

روی خط خبر

  • پایبندی ۱۱۱ درصدی به توافق جهانی کاهش تولید نفت
  • بُهت اردنی ها از ارزانی قیمت کالاها در پایتخت سوریه
  • تل‌آویو باز هم در بازداشت عامل عملیات مقاومتی «برکان» ناکام ماند
  • قیمت سکه امروز، ۲۸ مهرماه به ۴ میلیون و ۲۵۰ هزارتومان رسید
  • بررسی لایحه CFT در هیأت عالی نظارت مجمع تشخیص مصلحت نظام
  • پیرهادی:به جمنا انتقاد داریم/ جمنا با نپذیرفتن نواصولگرایی سرمایه اجتماعی‌ خود را از دست می‌دهد
  • عامل ارسال پیامک به نمایندگان: مسیر‌های دیگری جز پیامک دادن دارم که آن را نمی‌گویم
  • سرنوشت نرخ بنزین آزاد فردا در مجلس رقم میخورد
  • جسد خاشقچی کجاست؟
  • کنایه غیرمستقیم آشنا به محسن رضایی: برای تبدیل مجمع به مجلس سنا عجله نکنید
  • ناگفته‌های دیپلمات مرموز ایران از مذاکرات محرمانه با آمریکا عمان: اروپا از مذاکرات اوباما و ایران نگران شده بود
  • صدای سید جواد هاشمی هم درآمد
  • سرلشکر باقری خواستار دستگیری ربایندگان مرزبانان ایرانی شد
  • حمله ائتلاف آمریکایی به دیرالزور موجب کشته شدن ۶۰ شهروند سوری شد
  • مشکلات اقتصادی داخلی است/ آمریکا با رب و روغن ما چه کار دارد؟!
  • ساخت فیلمی درباره زندگی خواننده جنجالی
  • دستورات شاه سعودی پس از اعتراف به کشته شدن «خاشقچی»
  • ساخت نیمه شمالی بزرگراه صیاد شیرازی در ۸۰ روز
  • هجمه مجازی هواداران کیمیایی علیه پرستویی
  • تغییر مسیر سکه و دلار!
  • عرضه فیلم جدید «بروس ویلیس» لغو شد
  • دستگیری ۱۱ نفر در ارتباط با شهادت محیط‌بان گلستانی
  • استفاده از یک فناوری جالب در کنسرت «یوتو»
  • پشت صحنه پیروزی ایران در لاهه
  • زیباکلام: مقصر شرایط موجود مردم نیستند
  • پاسخ عباس عبدی به دادستان کل: در مراسم حج پوشش مردان کمتر از فوتبالیست‌ها است
  • احتمال اعلام نرخ خرید تضمینی گندم در هفته جاری
  • درخواست استاندار تهران از وزارت نفت برای محاسبه سهم شهرداری از صرفه‌جویی مصرف انرژی
  • پیش بینی تولید ۹۰ هزار تن دانه زیتون
  • فردا؛ جلسه غیرعلنی مجلس با حضور ظریف و عراقچی درباره CFT
  • Ad