جدیدترین اخبار
۱ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۰۴ اقتصادی کد خبر :154430

نرخ تورم در ایران چگونه محاسبه می‌شود؟

نرخ تورم منتهی به هر ماه از محاسبه درصد تغییر متوسط شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در دوازده ماه منتهی به ماه مورد نظر نسبت به دوره مشابه قبل به دست می‌آید.

به گزارش بازتاب از ایبِنا، تورم را می‌توان نشان‌دهنده افزایش یا کاهش یا ثبات در قیمت مصرف‌کننده کالاها و خدمات دانست. برای اندازه‌گیری این شاخص معمولا در بازه‌های زمانی هفتگی، ماهانه و سالانه، ‌ قیمت‌ انواع کالاها و خدمات در سراسر هر کشوری اندازه‌گیری و اعلان عمومی می‌شود. کالاها و خدماتی که قیمتشان در نرخ تورم محاسبه می‌شود معمولا از کالاها و خدمات ضروری زندگی مردم به‌شمار می‌روند؛ به مجموعه این کالاها «سبد کالایی و خدماتی سنجش نرخ تورم» می‌گویند. این سبد کالایی و خدماتی که به عنوان سبد پایه و شاخص کالا شناخته می‌شود، هرچند سالی یک بار مورد بازنگری قرار می‌گیرد.

شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی (CPI) معیار سنجش تغییرات قیمت کالاها و خدماتی است که توسط خانوارهای شهرنشین ایرانی به مصرف می رسد. این شاخص به عنوان وسیله‌ای برای اندازه‌گیری سطح عمومی قیمت‌ کالاها و خدمات مورد مصرف خانوارها، یکی از بهترین معیارهای سنجش تغییر قدرت خرید پول داخل کشور، به شمار می رود. نرخ تورم منتهی به هر ماه از محاسبه درصد تغییر متوسط شاخص CPI در دوازده ماه منتهی به ماه مورد نظر نسبت به دوره مشابه قبل به دست می‌آید. بدیهی است چنانچه ماه مورد نظر اسفندماه باشد، به آن نرخ تورم سال مورد نظر می‌گویند.

شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی اولین بار در ایران در سال ۱۳۱۵ تهیه شد و در سال ۱۳۳۸ جنبه های مختلف تهیه این شاخص مـورد تجدیـدنظر اساسـی قـرار گرفـت، تجدیدنظرهای بعدی به علت تغییرات چشمگیر در الگوی مصرفی خانوارها و تحولات اجتماعی و اقتصادی در سال‌های ۱۳۴۸، ۱۳۵۳، ۱۳۶۱، ۱۳۶۹، ۱۳۷۶، ۱۳۸۳، ۱۳۹۰ و آخرین آن در سال ۱۳۹۵صورت گرفت.

با توجه به تغییرات در الگوی مصرف خانوارها در سال پایه ۱۳۹۵ با استفاده از نتایج بررسی بودجه خانوار شهری تجدیدنظری در انتخاب کالاها و خدمات نماینده صورت گرفت و از بین کالاها و خدماتی که خانوارهای ساکن در شهرها مصرف می‌کنند تعداد ۳۸۶ قلم کالا و خدمت نماینده (۲۹۴ قلم کالا و ۹۲ قلم خدمت) با توجه به اهمیت آنها از طریق علمی انتخاب شده است.

آمارگیران اقتصادی بانک مرکزی هر ماه به حدود ۴۰ هزار منبع اطلاع مراجعه و قیمت جاری بیش از ۱۲۱ هزار مظنه از کالاها و خدمات را پرسش می کنند و در صورتی که قیمت کالا یا خدمتی در ماه قیمت‌گیری نسبت به ماه گذشته افزایش یا کاهش داشته باشد، دلایل این نوسان بررسی می‌شود.

پس از جمع‌آوری قیمت‌ها برای محاسبه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی فرمول شاخص قیمت لاسپیرز (لاسپیرز تعمیم یافته) به کار می‌رود که از این موضوع برای محاسبه میزان تورم در سطح هر یک از استان‌ها و سپس کل کشور استفاده می‌شود.

برای محاسبه شاخص با توجه بـه فرمـول لاسـپیرز تغییـرات قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارها در هر زمان نسبت به سال پایه سنجیده می‌شود، به این صورت که مقدار مصرف تعیین شده برای هر یک از کالاها و خدمات در سال پایه در قیمت جدید ضرب و هزینه جدید در زمان مورد نظر به دست می آید. با جمع هزینه‌های جدید اقلام سبد خانوار، مجموع هزینه‌های خانوار شهری براساس قیمت‌های جدید محاسبه و سپس این هزینه بر هزینه خانوار در سال پایه تقسیم شده و عدد حاصل در ۱۰۰ ضرب می‌شود. بدین ترتیب شاخص در زمان مورد نظر به دست می‌آید.

روی خط خبر

  • ژوله: باور ندارم که بازیگر و سلبریتی شدم
  • کشف بیش از ۲۶۵ تن انواع موادمخدر و روان‌گردان در کشور/۸۰ درصد کشفیات تریاک هستند
  • خودرو‌های فاقد کیسه هوا شماره گذاری نمی‌شوند
  • ماتیس خواستار استثنا در قانون «کاستا» شد
  • تقویت همکاری نظامی و هسته ای چین و امارات
  • انتقاد «هیلی» از تعلل چین و روسیه در تحریم نفتی کره شمالی
  • بخشنامه جدید سازمان بوستان‌ها برای ممنوعیت کاشت چمن در تهران
  • نشست جی ۲۰ بدون دستاورد خواهد بود
  • گزارش “تاثیر قطعی سوابق تحصیلی در کنکور” فردا به مجلس ارائه می‌شود
  • از خاک خوردن تئاتر خاوران تا احیاء پارک آبی آزادگان
  • اروپا و آمریکا باید خیلی زود به توافق برسند
  • ریسک‌های خطرناک سه گانه بورس
  • کریدور شمال-جنوب ؛ تپش ضربان اقتصادغرب آسیا در ایران
  • سردرگمی بانک ها در پرداخت ارز مسافری/سناریوی احتمالی دولت
  • وال‌استریت با فشار نگرانی‌های تجاری افت کرد
  • تعرفه‌های ترامپ ۶ میلیارد یورو به صنعت خودروی آلمان ضرر می‌زند
  • بسته پیشنهادی اروپایی‌ها هیچ تضمینی برای ایران ندارد
  • روسیه آمریکا را به کمک فراخواند
  • هشدار مقامات آمریکایی درباره توان سایبری ایران
  • کمبود نیرو، چالش اصلی محیط‌زیست «اسفراین»
  • حمله توپخانه ای رژیم صهیونیستی به شمال نوارغزه
  • جمهوری اسلامی ایران به «آسِ‌آن» پیوست
  • مولوي عبدالحميد: كل دنيا را هم بدهند به اين خاك خيانت نمي‌كنيم
  • تغییر فرمانده سپاه تکذیب شد
  • خودروهای اشتراکی پدیده جدید در کاهش آلودگی
  • قتل مقابل دادگاه هم برای دیده شدن کافی نیست!
  • منتظر اکران فیلم تازه اصغر فرهادی در ایران نباشید
  • طغیان ترامپ علیه اقتصاد جهان
  • امشب، پخش یک سریال جدید و جذاب از شبکه ۱
  • افزایش حوادث آسانسور هنگام قطعی برق/ لزوم نصب ساعت‌های قطع برق کنار در آسانسور