جدیدترین اخبار
۱۵ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱۵:۳۶ اجتماعی کد خبر :141042

نظر شهید بهشتی درباره حضور اقلیت‌ها در شورا

این روزها بحث حضور عضو زرتشتی شورای شهر یزد، سپنتا نیکنام و تعلیق ایشان، به یک بحث حقوقی- اجتماعی تبدیل شده است. بحثی که نیازمند دقتی خاص است و از جنبه‌های مختلفی قابل بررسی است.

به گزارش ایسنا،‌ در بحث شوراها و حضور یک فرد غیرمسلمان در آن، تنها به این نکته بسنده می‌کنم که در تاریخ ۲۱ شهریور ماه ۱۳۵۸ هنگامی که این بحث در مجلس خبرگان قانون اساسی مطرح شد، نماینده زرتشتیان در آن مجلس، شادروان موبدِ موبدان رستم شهزادی که روحانی ارزشمند، پدر شهید و فارغ التحصیل رشته حقوق دانشگاه تهران بودند، از کیفیت ورود اقلیت‌های دینی(پیروان ادیان الهی) در شوراها می‌پرسند. نایب رئیس آن جلسه که شهید گرانقدر آیت الله بهشتی بودند، به صراحت می فرمایند: ”

در قانون‌گذاری، مرسوم است هنگام تفسیر یک قانون، به مشروح مذاکرات آن مراجعه کنند تا مشخص شود در زمان این قانون گذاری، به چه مواردی توجه شده است و حتی به چه مواردی جواب منفی داده شده است و یا در چه شرایطی این قانون، رای آورده است.

در بحث شوراها و حضور یک فرد غیرمسلمان در آن، تنها به این نکته بسنده می‌کنم که در تاریخ ۲۱ شهریور ماه ۱۳۵۸ هنگامی که این بحث در مجلس خبرگان قانون اساسی مطرح شد، نماینده زرتشتیان در آن مجلس، شادروان موبدِ موبدان رستم شهزادی که روحانی ارزشمند، پدر شهید و فارغ التحصیل رشته حقوق دانشگاه تهران بودند، از کیفیت ورود اقلیت‌های دینی(پیروان ادیان الهی) در شوراها می‌پرسند. نایب رئیس آن جلسه که شهید گرانقدر آیت الله بهشتی بودند، به صراحت می فرمایند: “منظور ما این نیست که شورایی متشکل از مسلمین باشد، منظور این است که سیستم شورا، اسلامی باشد.” چه بسا اگر این اصل اینچنین مطرح نمی‌شد، نتیجه رای گیری به غیر از تصویب آن بود. در همین راستا، مجلس نیز به درستی قانون شوراهای شهر و روستا را به گونه‌ای طراحی و تصویب کرده است که هر فرد ایرانی می‌تواند در آبادانی شهر و دیار خود شریک باشد و پس از انتخاب توسط مردم بتواند منشا اثر شود و چون باید به رای مردم احترام گذاشت، برکناری منتخب مردم پسندیده نیست.

از جنبه دیگر نیز می‌توان موضوع اصل قانون‌گذاری را مورد بحث قرار داد. در اصول متعدد قانون اساسی اختیار قانون گذاری فقط به مجلس داده شده است و مراجعه به مشروح مذکرات مجلس خبرگان قانون اساسی نیز این موضوع را تایید می کند.

حتی در جلسه مورخ ۹ مهرماه ۱۳۵۸ مجلس خبرگان قانون اساسی که به نایب رئیسی شهید آیت الله بهشتی تشکیل شده بود، تعدادی از نمایندگان نسبت به تعیین مهلت برای اظهار نظر شورای نگهبان مخالف بودند و مرحوم شهید آیت مخالفتش را چنین بیان می‌کند: «نه مجلس شورا را می‌توانیم مقید کنیم که ظرف ۵ یا ۱۰ روز کاری را انجام دهد و نه شورای نگهبان را، چون فرض این است که شورای نگهبان هم به فکر مملکت است و سوء نیت هم ندارد و ظرف حداقل مدت ممکن تصویب می‌کند، وقت گذاشتن صحیح نیست چون باید جلساتش مرتب تشکیل شود و به هر حال باید نظرش را بدهد». این موضوع به این علت مطرح می‌شود که نه تنها اعلام نظر شورای نگهبان در زمان مشخص مهم بوده است، بلکه مجلس خبرگان قانون اساسی به دنبال آن بوده‌اند که قانونی در فرآیند اعلام نظر شورای نگهبان حتی مسکوت هم نماند.

در پاسخ به تعیین زمان برای شورای نگهبان، شهید آیت الله بهشتی به عنوان نایب رئیس مجلس خبرگان قانون اساسی به این موضوع اینگونه پاسخ می‌دهد:« اصولا اینکه چند نفر به عنوان شورای نگهبان کمترین امکانی در دست داشتن عنان امور مملکت ولو برای دو روز، سه روز، چهار روز، ده روز داشته باشند، به نظر ماها مصلحت نیامد».

این بحث در مجلس خبرگان قانون اساسی ادامه پیدا می‌کند تا اصلی تهیه می‌شود که فردای آن روز در جلسه مورخ ۱۰ مهر ماه ۱۳۵۸ به تصویب می‌رسد که آن را به اصل ۹۵ می‌شناسیم.

در اصل شماره ۹۵ اینگونه آمده است: «در مواردی که شورای نگهبان مدت ۱۰ روز را برای رسیدگی و اظهار نظر کافی نداند، می‌تواند از مجلس شورای اسلامی حداکثر برای ۱۰ روز دیگر با ذکر دلیل خواستار تمدید وقت شود.». حتی بر اساس قانون، چنانچه پس از مدت ۲۰ روز شورای نگهبان نظر خود را به مجلس اعلام نکرده باشد، رئیس مجلس باید قانون را ابلاغ و لازم الاجرا کند.

تمام موارد فوق تاکید بر این نکته دارد که اصل مشارکت نمایندگان مردم در قانون گذاری خدشه ناپذیر است و اصل قانون گذاری و تغییر قانون باید در فرایند مجلس انجام پذیرد. حذف یک تبصره یا حتی کلمه‌ای از یک قانون، یک نوع قانون گذاری است و در اختیار خانه ملت. در اینصورت است که” مجلس در راس امور است”.

روی خط خبر

  • هیئت آمریکایی برای گفت‌وگو در مورد تحریم‌های ایران به ترکیه سفر می‌کند
  • دلیل اصلی سقوط «هواپیمای ATR تهران-یاسوج» اشتباهات مکرر و متعدد خلبان بود
  • چین تحریم تهران را نپذیرفته اما تصمیم گرفته به جای ایران، خریدهای پتروشیمی خود را از عربستان انجام دهد
  • درخواست رئیس‌جمهور از وزرا: با دعوت از نخبگان، اتاق فکر تشکیل دهید
  • پمپئو: ترامپ در برابر روسیه “قدرتمند” عمل کرد/ وظیفه ماست که جلوی مداخله روس‌ها را بگیریم
  • صندوق بین‌المللی پول: به از سر گیری همکاری با کره شمالی امیدواریم
  • ژاپن نفت عربستان و امارات را جایگزین نفت ایران می کند
  • مشکل اقتصاد کشور افراد نیستند/سیاست‌های اقتصادی باید تغییر کنند
  • اعزام دو فروند هلی کوپتر اطفای حریق به عراق
  • حرکت لاک‌پشتی بانک مرکزی به سمت ارزهای دیجیتال
  • یوآن چین سقوط کرد/ سهام آسیایی لرزید
  • تاثیر تعرفه‌های آمریکا بر قیمت خودرو
  • شرکت رجا بر اساس اصل ۴۴ تشکیل نشده است/رویکرد رجا سودآوری نیست
  • ایرباس و بوئینگ بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار قرارداد منعقد کردند
  • عرضه ذرت و جو در بورس کالا ادامه می‌یابد
  • سهامداران به شایعات توجه نکنند/ضرورت سرمایه‌گذاری کم‌ریسک در بورس
  • سهیلا جورکش: پرونده‌ام مختومه نشده و در حال پیگیری است
  • خداحافظی با دفترچه‌های کاغذی بیمه تا پاییز/ افزایش حقوق بازنشستگی رانندگان
  • سوال از وزرای آموزش وپرورش، نفت و امورخارجه دردستور کار نمایندگان
  • خط قرمزهای جعلی در برخورد با مفسدین مورد قبول نیست
  • دوران زندانی رئیس جمهور سابق کره به ۳۲ سال افزایش یافت
  • قانون «کشور یهود» کاملا ماهیت نژادپرستانه دارد
  • قانونگذاران آمریکایی بار دیگر به روسیه سفر می کنند
  • طالبان بعد از تشخیص اهداف، حملات انتحاری در شهرها را آغاز می کند
  • همسر «ابوعمر الشیشانی» در ترکیه بازداشت شد
  • پرستاره‌ترین سریال تلویزیونی در راه است
  • رسانه خارجی: روسیه سرمایه‌گذاری ۵۰ میلیاردی در ایران را تایید کرد
  • اجرای ۲ طرح ترافیکی ویژه از فردا در پایتخت/ ممنوعیت ورود موتور و کامیون به تونل‌های شهری
  • شکایت مهران مدیری از روزنامه شرق
  • رمزگشایی از جنجالِ «اسناد هسته‌ای در شورآباد»!