جدیدترین اخبار
15 آبان 1398 ساعت 16:25 فرهنگی و هنری کد خبر :639404

ماجرای قهر فیلسوفان ایرانی با مولانا چیست؟

ماجرای قهر فیلسوفان ایرانی با مولانا چیست

چرا مولانا کمتر موضوع اندیشه و محل توجه فیلسوفان فارسی‌زبان است؟ چرا اکثریت فیلسوفان ما با او در آشتی نیستند و آرای او را از منظری جدی محل تاملات فلسفی و پاسخگویی به پرسش‌های بنیادین قرار نمی‌دهند و حتی دلمشغولان به این امر را به نوعی شماتت هم می‌کنند؟

 

قاسم پورحسن درزی، پژوهشگر فلسفه و کلام و دانشیار دانشگاه علامه طباطبایی در پاسخ به اینکه چرا در فیلسوفان فارسی‌زبان هیچ وقت به صورت جدی یک جریان غالب را مشاهده نمی‌کنیم که مولانا را جدی و مهم و موضوع اندیشه انگاشته و دست کم از منظر قاره‌ای به آرای او بپردازد؟ گفت: «سنخ تفکر ما به قول مارتین هایدگر(فیلسوف شهیر معاصر آلمانی) مقهور گونه‌ای از اندیشیدن در مغرب زمین در ۸۰ سال اخیر شده است. حتی اگر مولوی بخوانیم بنیادین نمی‌خوانیم. خوانش بنیادین لزوماً به معنای حجم نیست، بازگشت به سرچشمه است. ما به طور کلی به میراثمان بی‌التفاتیم. این عدم التفات تعمدی نیست، مقهوریت ماست.

 

برای برای خواندن مولوی باید برگردیم به عالمیت مشرق زمین، عالمیت معنا، عالمیت حیث وجود که به قول های دیگر در مستوری است. ما توجه بنیادین نه تنها به مولانا. بلکه به فارابی ابن سینا و غیره هم نداریم.»

 

او ادامه داد: «یعنی ما اساساً درک اندکی از اهمیت ژرف مولانا در رابطه با مسائل اساسی مثل معنای زندگی و به قول نیچه آری‌گویی به زندگی، فهم خود حیات، مساله شر به عنوان پناهگاه الحاد، عدم التفات ما در حقیقت به مثابه آگاهی نداشتن است. ما نمی‌توانیم میراث را گذشته تلقی کنیم. میراث حیث وجودی ماست. ناظر به امروز ماست. نکته دوم این است که ما بر فرض خواندن آثار مولانا چه نسبتی با مولانا برقرار می‌کنیم؟ بحث غالب سماع است، جلوه است، مناسک و شعائر است. یعنی ما نسبت روحی و معنوی با مولانا برقرار نمی کنیم.»

 

این پژوهشگر تاکید کرد: «ما مخاطب مثنوی نیستیم. ما مخاطب دیوان شمس مکتوبات و مجالس سبعه نیستیم. ما تا نتوانیم به کسانی چون مولانا، فارابی، حافظ، ابن‌سینا برگردیم، نمی‌توانیم هر نوع خواندنی را خواندن نامگذاری کنیم. این نوعِ خواندن، مواجهه نیست. مواجهه [اصیل] سبب تفکر می‌شود. همچنانکه مولوی می‌تواند بزرگ‌ و بنیادی ترین اندیشه برای ما یعنی معنای زندگی را ارمغان بیاورد. ما در این مساله معنای زندگی به نیچه پناه می بریم، اما به مولوی پناه نمی بریم. یعنی ما به دو فیلسوفی مثل نیچه و شوپنهاور که اولی آری‌گویی به زندگی و دومی نه‌گویی به زندگی دارد در مساله معنای زندگی توجه می‌کنیم، اما به مولوی بر نمیگردم. به همان میزان به سهروردی برنمی‌گردیم. این عدم التفات ریشه در ناآگاهی ما دارد.»

 

پورحسن درزی بیان کرد: «نکته سوم این است که با نیاز به کوشش بنیادین داریم. با مناسک و شعایر نمی شود. ما باید متن بخوانیم. میراث ایرانی دنیای میراث متنی است. ما نسبتی با متن نداریم. یعنی در دانشگاه‌ها، مدارس، سخنرانی‌ها و مراکز علمی‌مان مولوی به مثابه متن حضور ندارد. به گونه‌ای که بتوانیم آن را مورد بازخوانی قرار دهیم. پس تلقی من این است که ما فاصله داریم از اینکه مولانا را درک کنیم. مولانا غیر از آن که بنیان و سرچشمه است، بنیان تفکری دارد که ریشه‌دار در ایران و خراسان بزرگ است.»

Ad

Ad
Ad

روی خط خبر

  • صادرات رب گوجه فرنگی به روسیه
  • کاهش دکل‌های نفتی آمریکا برای چهارمین هفته متوالی
  • جلسه شورای عالی هماهنگی اقتصادی با حضور سران قوا برگزار شد
  • اعمالی که منجر به اخلال در نظم می‌شود به موجب قانون جرم است
  • اولین واکنش بورس به افزایش قیمت بنزین: شاخص ۲۰۸ واحد افت کرد
  • ربیعی: طرح معیشت اقشار کم‌درآمد مقطعی نیست و پرداخت‌ها منظم و هر ماه خواهد بود
  • رئیس سابق سیا: ذخایر ارزی سعودی‌ها در حال تمام شدن است
  • دولت براساس اختیارات قانونی خود اقدام به افزایش قیمت بنزین کرده است
  • وحشت مهمانداران آمریکایی از بوئینگ 737
  • یارانه‌‌ جدید چطور پرداخت می‌شود؟
  • در دومین جلسه تحقیقات استیضاح ترامپ با حضور سفیر سابق آمریکا چه گذشت؟
  • اثر افزایش قیمت بنزین بر قیمت کالا ناچیز است
  • آلمان سریالی با موضوع «برجام» می‌سازد
  • اطلاعیه وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی درمورد مسئولیت شناسایی اقشار کم درآمد
  • نفت 63 دلاری شد
  • صربستان هم به جمع خریداران طلا در بازار جهانی پیوست
  • آخرین وضعیت تولید پراید تا مهر‌۹۸
  • لزوم فروش برند سرخابی‌ها تا پایان سال
  • صادرات قیر ممنوع نیست
  • برق اضافه استخراج کنندگان رمزارزها خریداری می‌شود
  • فولادسازان روش خرید از معادن را اصلاح کنند
  • اعتراض فیلمساز ایرانی به حذف فیلمش از اسکار
  • از تردد غیرضرور در آزادراه تهران – قم و محورهای لواسانات خودداری کنید
  • کمتر از ۴۰ درصد پزشکان کارتخوان نصب کرده اند
  • یارانه نقدی آبان فردا پرداخت می‌شود
  • ادامه تجمع‌های اعتراضی در واکنش به تغییر قیمت بنزین
  • نرخ دلار به ۱۱ هزار و ۸۰۰ تومان رسید
  • 10 نکته دربارۀ داستان بنزین
  • احتمال برگزاری نشست مشترک روحانی با مجلس درباره افزایش قیمت بنزین
  • راهداری: با کامیوندارانی که قصد افزایش قیمت کرایه داشته باشند، برخورد قانونی می‌کنیم