جدیدترین اخبار
1 تیر 1398 ساعت 08:51 اجتماعی کد خبر :561141

وضعیت نگران‌کننده منابع آب زیرزمینی کشور

یک پژوهشگر حوزه منابع آب با اشاره به اینکه ناپایدارترین سفره‌های آب زیرزمینی در استان‌های هرمزگان، فارس و اصفهان قرار دارند، گفت: از آبخوان‌های قزوین، تهران – کرج، ورامین، ساوه، ابهر -خرمدره، قروه – دهگلان، فریمان – تربت‌جام، مشهد، زنجان، نیشابور و هشتگرد بیشترین استفاده را می‌شود و آن‌ها نیز در شرایط ناپایداری قرار دارند.

محمدرضا گلدانساز با اشاره به اینکه منابع آب زیرزمینی در کشور با وجود بارندگی‌های کم‌سابقه در سال آبی جاری همچنان در وضعیت نامطلوبی قرار دارند و بارش‌ها نتوانسته کسری مخازن آب زیرزمینی که طی چند دهه برداشت بی‌رویه به وجود آمده است را جبران کند، اظهارکرد: طبق آمار و اطلاعات وزارت نیرو، سطح آب زیرزمینی در اغلب دشت‌های کشور افت شدیدی دارد و تاکنون بیش از ۴۰۰ محدوده از ۶۰۹ محدوده مطالعاتی کشور در شرایط ممنوعه و ممنوعه بحرانی قرار گرفته‌اند.

وی ادامه داد: وضعیت سفره‌های آب زیرزمینی در کشور یکسان نیست و مسلماً در برخی نقاط وضعیت آب زیرزمینی شرایط بحرانی‌تری دارد و نیاز است که این مناطق مورد توجه قرار گیرند بنابراین باید با در نظر گرفتن شاخص‌هایی این مناطق را شناسایی کرد.

این پژوهشگر حوزه منابع آب با بیان اینکه اولین شاخصی که برای مقایسه وضعیت آبخوان‌ها باید در نظر داشته باشیم، میزان افت سطح آب زیرزمینی است، تصریح کرد: ممکن است در نگاه اول این‌طور به نظر بیاید که هرچه افت سطح آب زیرزمینی در یک آبخوان بیشتر باشد آن آبخوان دارای شرایط بدتری است اما در نظر گرفتن افت سطح آب زیرزمینی به‌تنهایی نمی‌تواند بیانگر تصویر دقیقی از وضعیت نسبی آبخوان‌ها باشد. برای اینکه بتوان مقایسه دقیق‌تری بین محدوده‌های مطالعاتی داشت، باید ضخامت آبخوان‌ها را نیز در نظر گرفت.

گلدانساز ادامه داد: نسبت ضخامت آبخوان به میانگین افت سالانه تصویر بهتری از وضعیت یک آبخوان نشان می‌دهد. هرچه ضخامت آبخوان کمتر و افت سطح آب بیشتر باشد آبخوان در وضعیت ناپایدارتری قرار دارد. این نسبت را که شاخصی برای سنجش پایداری منبع آب زیرزمینی است «میرایی» می‌نامند و به عبارتی بیانگر عمر آبخوان در صورت ادامه روند برداشت فعلی است.
ناپایدارترین سفره‌های آب زیرزمینی در استان‌های هرمزگان، فارس و اصفهان

به گفته وی طبق شاخص «میرایی» ناپایدارترین آبخوان‌های کشور به‌ترتیب آبخوان‌ کِردی شیرازی در استان هرمزگان، آبخوان ارسنجان در استان فارس و آبخوان دامنه در استان اصفهان است.

این پژوهشگر حوزه منابع آب با اشاره به اینکه حل مشکل این آبخوان‌ها با وجود وضعیت بسیار ناپایداری که دارند، پیچیده و سخت نیست چراکه مصرف از این آبخوان‌ها کم است، گفت: برای مثال کل مصرف کشاورزی از آبخوان کردی شیرازی ۶ میلیون متر مکعب در سال است. این مقدار حدود یک صدم درصد از مصرف کل آب زیرزمینی در کشور است.
از کدام سفره‌های آب زیرزمینی در کشور بیشترین استفاده را می‌شود؟

گدانساز افزود: مشکل اصلی در واقع در محدوده‌هایی است که در شرایط ناپایدار قرار دارند و میزان مصرف آب زیرزمینی از آن‌ها زیاد است. در محدوده‌های این چنینی در بخش‌های شرب، کشاورزی و صنعت وابستگی زیادی به آب زیرزمینی وجود دارد و درصورت اتمام منبع آب زیرزمینی معیشت و اقتصاد منطقه به خطر می‌افتد. از مهم‌ترین آبخوان‌هایی که دارای چنین شرایطی هستند می‌توان به آبخوان‌های قزوین، تهران – کرج، ورامین، ساوه، ابهر – خرمدره، قروه – دهگلان، فریمان – تربت‌جام، مشهد، زنجان، نیشابور و هشتگرد اشاره کرد.

این فعال حوزه منابع آب در ادامه با بیان اینکه مصرف کشاورزی در محدوده مطالعاتی قزوین که در شرایط بسیار ناپایدار قرار دارد ۱۷۰۰ میلیون مترمکعب در سال است، تصریح کرد: این یعنی حجم بالایی از کشاورزی در این محدوده وابسته به آب زیرزمینی است همچنین در محدوده تهران – کرج سالانه حدود ۱۰۰۰ میلیون مترمکعب آب زیرزمینی برای تامین آب شرب برداشت می‌شود. این عدد معادل ۲۰ درصد کل مصرف کشور از آب زیرزمینی در بخش شرب است و نشان می‌دهد که جمعیت بسیار زیادی در این محدوده برای تامین آب شرب وابسته به آب زیرزمینی هستند در حالی‌که آبخوان این محدوده در شرایط ناپایدار قرار دارد.

گلدانساز در ادامه اظهار کرد: نکته قابل توجه این است که برخی محدوده‌های بسیار ناپایدار در ناحیه استان‌های البرز، قزوین، زنجان و همدان تمرکز دارند. در این نواحی محدوده‌های مطالعاتی هشتگرد، اشتهارد، قزوین، ابهر – خرمدره، زنجان، کبودرآهنگ، همدان – بهار، کنگاور و کمیجان همگی در شرایط بسیار ناپایدار هستند، همچنین جمعیت این ۴ استان حدود ۷ میلیون نفر است بنابراین می‌توان حدس زد که در صورت از بین رفتن منبع آب زیرزمینی در این منطقه چه چالش بزرگی ایجاد می‌شود.

این پژوهشگر حوزه منابع آب در پایان با اشاره به اینکه گرچه وضعیت منابع آب زیرزمینی در اکثر نقاط کشور نگران‌کننده است اما برخی مناطق دارای اهمیت بیشتری هستند و باید برنامه‌ریزی دقیقی برای این محدوده‌ها صورت گیرد، گفت: برنامه‌ریزی در این محدوده‌ها باید در مسیری باشد که وابستگی به آب زیرزمینی در کشور کاهش یابد و بتوان مصرف آب زیرزمینی را کمتر کرد تا وضعیت آبخوان‌ها به حالت پایدار بازگردد،. در این صورت می‌توان کشاورزی و صنایع پایداری را برای این مناطق متصور شد.

Ad

Ad
Ad

روی خط خبر

  • احتمال تعویق دوباره مهلت «برگزیت»
  • سربازانی که به خانه بر نمی‌گردند
  • رویارویی آقای رییس‌جمهور با روزنامه‌نگاران
  • جنجالی‌ترین انتخابات کانادا امروز برگزار می‌شود
  • عرضه ۹ محصول در مرحله سوم پیش‌فروش مهرماه ایران‌خودرو
  • انتقاد‌های تلویزیون از گلزار به نفع او تمام شد
  • انتقادات صریح کرباسچی از عارف: کسی که مانع سخنرانی سروش در دانشگاه شد چطور امروز شخصیت محوری اصلاحات شده؟
  • لایحه رتبه‌بندی معلمان در کمیسیون اجتماعی دولت تصویب شد
  • افزایش ساخت و ساز روی گسل‌های شهر تهران
  • زنگنه: ارز بیش از ٩۵ درصد پتروشیمی‌ها به کشور بازمی‌گردد
  • نحوه انتقال سوابق بیمه‌ای از صندوق‌های دیگر به تأمین اجتماعی
  • رییس سازمان پدافند غیرعامل: برخلاف ادعای واشنگتن، نشانه‌ای از پاسخ سایبری آمریکا به سرنگونی پهپاد نیافتیم
  • ظریف: تصمیم اف‌ای‌تی‌اف سیاسی است
  • شرکت ملی نفتکش: کشتی «سابیتی» برای تعمیر وارد آبهای ایران شد
  • رئیس اتحادیه املاک: قیمت خانه در شمال تهران ۱۱ درصد کاهش یافت
  • ممنوعیت اکران انیمیشن «غول برفی»
  • کاهش غلظت آلاینده‌های هوای تهران طی ساعات پایانی امروز
  • مراسم روز ملی صادرات به خواست دولت لغو شد
  • پیگیری و رصد میزان گوگرد سوخت تهران در کمیته محیط زیست شورا
  • «جیسون گرینبلات» به زودی از سِمَت خود کنار می‌رود
  • بهانه واهی استرالیا برای لغو سفر دانشگاهیان به ایران
  • پیشگیری از تخریب محیط زیست، شرط اصلی انتقال آب خزر به فلات مرکزی
  • فرمانده مرزبانی ناجا خبر داد: ساماندهی مرز «زرباطیه» تا اربعین سال آینده
  • رویترز از ورود نظامیان آمریکایی از سوریه به عراق خبر داد
  • ورود پهپاد جاسوسی اسرائیلی به حریم هوایی لبنان
  • تکذیب ورود تروریست‌های داعش به استان «نینوا» عراق
  • غمبارترین اتفاق زندگی آدم‌ها فیلم می‌شود
  • فهرست و سهمیه کالای همراه مسافر مناطق آزاد تعیین شد
  • خوش‌حساب‌های مالیاتی ۸ هزار میلیارد تومان بخشودگی گرفتند
  • جزئیات نرخ رسمی ۴۷ ارز
  • Ad