جدیدترین اخبار
4 اردیبهشت 1396 ساعت 19:29 اقتصادی کد خبر :5423

رشد نقدینگی ارتباط چندانی با سیاست‌های دولت‌ها ندارد

روابط عمومی بانک مرکزی با ارسال توضیحاتی نسبت درخصوص رشد 126 درصدی نقدینگی و 71.3 درصدی پایه پولی در دولت یازدهم، واکنش نشان داد.

بانک مرکزی پس از انتشار گزارش روز گذشته این خبرگزاری با عنوان «رشد دو متغیر پولی در دولت روحانی از دولت قبل هم فراتر رفت؛ نقدینگی 126درصد و پایه پولی 71.3 درصد» توضحیاتی ارسال کرده است که در ادامه می‌خوانید:

به عرض می رساند آن خبرگزاری در مطلبی با عنوان «رشد دو متغیر پولی در دولت روحانی از دولت قبل هم فراتر رفت؛ نقدینگی 126درصد و پایه پولی 71.3 درصد» مورخ 3‏‏‏/02‏‏‏/1396 در مطلبی مجدداً آمارهای نقدینگی در چند سال اخیر را با سنوات قبل مقایسه کرده و عنوان کرده است که نقدینگی در دولت یازدهم بیشتر از دولت‌های قبل رشد کرده است.

هر چند بانک مرکزی به کرات گزارش‌های لازم در خصوص تحولات نقدینگی و عوامل موجده بر آن را منتشر کرده است، بر این اساس توضیحات مختصری در خصوص رشد نقدینگی در دوره‌های مختلف که می‌تواند پاسخی کارشناسی و تخصصی به گزارش مزبور باشد، برای تنویر افکار عمومی ارائه می‌شود.

بارها بیان شده است که مقایسه‌ متغیرهای اسمی اقتصاد نیازمند دقت در محاسبات مربوط به رشد آنها و پرهیز از مقایسه‌های حجمی و یا رشدهای تراکمی است.

مقایسه‌های مبتنی بر رشدهای تراکمی عمدتاً در قالب گزارش‌های غیرتخصصی و به منظور تحت تأثیر قرار دادن مخاطبان عام در هر موضوع مطرح می‌شود.

جدول زیر به خوبی گویای تحولات رشد سه متغیر مهم پولی و اعتباری است. همانگونه که مشاهده می‌شود، متوسط رشد همگن نقدینگی در دولت‌های نهم، دهم و یازدهم به ترتیب معادل 28.1، 24.2 و 25.3 درصد است.

از سوی دیگر متوسط رشد متغیر مزبور در دوره هشت‌ساله دولت های نهم و دهم معادل 26.1 درصد بوده است. مجموع تحولات صورت گرفته در خصوص رشد نقدینگی گویای این مطلب است که روند این متغیر عمدتاً تحت تاثیر عوامل ساختاری اقتصاد ایران بوده و امکان کاهش جدی آن در یک دوره کوتاه‌مدت و میان‌مدت وجود ندارد.

بنابراین، بررسی‌های ساده کارشناسی در خصوص رشد نقدینگی برتری یا ضعف خاصی را برای یک دوره زمانی معین نشان نمی‌دهد؛ چرا که رشد حجم نقدینگی در اقتصاد کشور عمدتاً از تنگناهای ساختاری بازار پول نشأت گرفته و کمتر تحت تاثیر سیاست‌های کوتاه‌مدت مجموعه سیاست‌گذاری در هر دوره معین قرار می‌گیرد.

علی‌رغم این مسئله، نکته امیدوارکنند‌ه‌ای که در دوره دولت یازدهم رخ داده است، تغییر ترکیب رشد نقدینگی و افزایش سهم ضریب فزاینده در رشد نقدینگی است.

همانگونه که از جدول زیر نیز مشاهده می‌شود رشد نقدینگی 26.1 درصدی تحقق یافته در دولت‌های نهم و دهم از رشد 24.5 درصدی پایه پولی و رشد 4.1 درصدی ضریب فزاینده نقدینگی نشأت گرفته است.

در حالی که رشد 25.3 درصدی نقدینگی در 43 ماهه نخست دولت یازدهم، از مجموع رشد 16.4 درصدی پایه پولی و رشد 7.6 درصدی ضریب فزاینده نقدینگی حاصل شده است.

بر اهل فن و صاحب‌نظران اقتصادی واضح است که نقدینگی ایجاد شده در دولت یازدهم ترکیب سالم‌تری داشته و اتکای آن بر رشد پول پرقدرت بانک مرکزی تنزل چشم‌گیری داشته است.

به عبارت دیگر در این دوره، تمرکز بیشتری بر استفاده از پول درونی و تزریق کمتر پول بیرونی (پول بانک مرکزی) وجود داشته است. مقایسه رشد ضریب فزاینده نیز گواه ادعای یاد شده است. رشد ضریب فزاینده در دوره دولت نهم منفی (3- درصد)، در دولت دهم معادل 6 درصد و در دوره دولت یازدهم معادل 7.6 درصد بوده است.

مجدداً تأکید می‌شود که این بانک از نقطه نظرات کارشناسی اصحاب رسانه و خبرگزاری‌ها استقبال کرده و آمادگی دارد برای توضیح و تبیین صحیح ارقام، ایشان را راهنمایی کند تا دچار تحلیل‌های نادرست که بعضاً شائبه جهت‌گیری سیاسی دارد، نشوند.

 

د به دقت نرخ رشد نقدینگی و پایه پولی محاسبه و همه این ارقام از آمارهای بانک مرکزی استخراج شده بود.

همچنین در گزارش فارس 110 هزار میلیارد تومان از رقم کل نقدینگی به دلیل اینکه پس از افزایش چتر آماری بانک مرکزی به وجود آمد بود، در نظر گرفته نشد. در واقع نرخ رشد 126 درصد پس از کسر رقم 110 هزار میلیارد تومان به دست آمده است.

بانک مرکزی در این توضیحات بیشتر بودن متوسط رشد نقدینگی در دولت یازدهم نسبت به دولت دهم را پذیرفته اما علت آن را رشد ضریب فزاینده دانسته است. اما در گزارش فارس به همین دلیل پایه پولی به صورت جداگانه مورد بررسی قرار گرفته است.

رشد پایه پولی هیچ ارتباطی با رشد متغیر ضریب فزاینده ندارد و در یک محاسبه ساده با ماشین حساب مشخص می‌شود که رشد پایه پولی (پس از کسر حدود 4 هزار میلیارد تومان از پایه پولی ناشی از افزایش سطح پوشش آماری) 71.3 درصد بوده در حالی که در 4 ساله دولت دهم این رشد 70.9 درصد است.

اساسا مشخص نیست بانک مرکزی در این توضیحات یا جوابیه به دنبال نقد چه چیزی است و به نظر می‌رسد نگارنده این مطلب بدون مطالعه دقیق گزارش فارس سعی در پاسخ برآمده است.

در بخشی از این توضیحات آمده است: «مجموع تحولات صورت گرفته در خصوص رشد نقدینگی گویای این مطلب است که روند این متغیر عمدتاً تحت تاثیر عوامل ساختاری اقتصاد ایران بوده و امکان کاهش جدی آن در یک دوره کوتاه‌مدت و میان‌مدت وجود ندارد.» با این توضیح در واقع سیاست‌های پولی و اراده دولت‌ها و بانک مرکزی نقشی چندانی در افزایش پایه پولی و نقدینگی ندارد.

اما جای تعجب است که دولت‌های نهم و دهم صدها بار برای نقدینگی و پایه پولی مورد هجوم منتقدان و مسئولان دولت یازدهم و شخص رئیس جمهور قرار گرفتند. انتقاد به پدیده‌ای که به اعتقاد بانک مرکزی ارتباط چندانی به سیاست‌های دولت‌ها ندارد.

 

Ad

Ad
Ad

روی خط خبر

  • هشدار سخنگوی نخست وزیر انگلیس درباره احتمال برگزیت بدون توافق
  • دیدار فرستاده ویژه چین در امور خاورمیانه با ظریف
  • مشکلات محیط زیستی ری قابل برابری با یک استان کشور است
  • پاکسازی ۱۲۷ هکتار از ارضی پایانه مرزی مهران از زباله
  • اتصال خروجی حوضچه های باغ پرندگان به شبکه فاضلاب شهری
  • رایزنی عادل الجبیر با وزیر خارجه فرانسه درباره خطر ادعایی ایران
  • اهمیت توجه به استارتاپ‌ها در توسعه حمل و نقل دریایی
  • آمریکا برخی نظامیانش را در اطراف چاه‌های نفت سوریه باقی می‌گذارد
  • وزیر دفاع آمریکا: رفتار ایران شرورانه است
  • جهانگیری: لوایح FATF در جلسه سران سه قوه تصویب شده و مورد تایید مقام معظم رهبری قرار گرفته
  • چرا عارف باید کاندیدای انتخابات مجلس شود؟
  • دستور مهم رییسی؛ مرزبندی بین جرم سیاسی و امنیتی
  • سخنگوی قوه قضائیه: در خصوص اقدامات خرابکارانه لردگان، افراد خاصی اکنون در بازداشت هستند که از آشنایان حکومت پهلوی اند
  • مدیر فیسبوک: جلوی مداخله ایران و روسیه در انتخابات ۲۰۲۰ آمریکا را می‌گیریم
  • ١٠ هزار تاکسی جدید به ناوگان حمل و نقل عمومی اضافه می‌شود
  • «نواز شریف» باز هم راهی بیمارستان شد
  • برج میلاد در حمایت از بیماران هپاتیتی سبز می‌شود
  • ترامپ: اوباما ۱۱ بار تماس گرفت اما کیم جونگ اون جوابش را نداد
  • روحانی: اخذ مالیات باید همراه با شفافیت باشد
  • حمله وزیر صمت به رییس کل بانک مرکزی: باید ثابت کند خودروسازان فشل هستند!
  • کاربری میدان حسن آباد فرهنگی می‌شود
  • تورم در بهار امسال ۳۷.۶درصد
  • افزایش قیمت یورو کاهش وپوند بانکی
  • قیمت اونس جهانی بدون تغییر ماند
  • خصوصی سازی صنعت خودرو راه پیشرفت همزمان با دنیا است
  • نارضایتی اردوغان از مخالفت ایران با حضور نظامی ترکیه در سوریه
  • بشار اسد: «اردوغان» یک دزد است
  • آخرین وضعیت جوی و ترافیکی جاده‌های کشور
  • ایران اولین نایب اجلاس دستگاه‌های مقابله کننده با مواد مخدر آسیا و اقیانوسیه شد
  • بخشنامه وزارت کشور درباره برچسب‌های تبلیغاتی مزاحم
  • Ad