جدیدترین اخبار
31 فروردین 1396 ساعت 16:00 اقتصادی کد خبر :2893

نقش بانک مرکزي در کنترل تورم

دکتر شیرین صلوی تبار

اگرچه کنترل نرخ تورم، يکي از دستاوردهاي اقتصادي مهم دولت يازدهم به شمار مي‌رود، ليکن توقف روند کاهشي تورم در ماه‌هاي اخير نشان مي‌دهد که ثبات قيمت‌ها در بلندمدت نيازمند بازنگري رابطه دولت و بانک مرکزي است. زیرا تدابير و سیاست‌های کوتاه‌مدت کنترل تورم نمي‌تواند ثبات قيمت‌ها را در بلندمدت تضمين کند. روشن است که کنترل نرخ تورم جز با سياست‌گذاري پولی صحيح و اصولی حاصل نخواهد شد.

 

هر چند تلاش در برقراري انضباط بودجه‌اي در يک دولت مي‌تواند در کوتاه‌مدت تورم را کنترل کند؛ اما ارتباط تنگاتنگ دولت و بانک مرکزي موجب مي‌شود که سياست‌گذاري‌هاي پولي تحت‌تاثير فشارهاي سياسي و تصميم دولت‌ها براي رسيدن به رشدهاي بالاي اقتصادي در مقابل هزينه‌هاي بلندمدت اجراي سياست‌هاي انبساطي، قرار گيرند و به نتايج دلخواه منجر نشوند.

تجربه اقتصادهاي بزرگ دنيا نشان مي‌دهد که عملکرد بهتر سياست‌هاي پولي در کاهش تورم، راهکاري جز بانک مرکزي مستقل و قدرتمند ندارد. بنابراين شاخص‌هاي اندازه‌گيري استقلال بانک مرکزي که هر يک از جنبه‌هاي مختلف، ميزان استقلال را مورد ارزيابي قرار مي‌دادند، به‌تدريج تکامل يافتند و در محاسبه آنها، ابعاد مختلف استقلال بانک مرکزي نظير استقلال نهادي، کارکردي، مالي و پرسنلي در نظر گرفته شد. از ديدگاه بانک مرکزي اروپا، استقلال بانک مرکزي به مفهوم داشتن استقلال در تمام ابعاد ذکرشده به‌طور همزمان است و تنها در آن صورت است که بانک مرکزي مي‌تواند وظايف خود را درباره برقراري ثبات قيمت‌ها به‌درستي انجام دهد. همچنين مي‌توان از بانک مرکزي به‌دليل کوتاهي در انجام وظايف و عمل نکردن به تعهدات خود، سوال کرد؛ زيرا مفهوم استقلال، پاسخگو بودن بانک مرکزي را نيز به همراه دارد.

در دنياي امروز، مفهوم استقلال بانک مرکزي از استقلال نهادي يا به‌عبارت ديگر اعطاي شخصيت حقوقي مجزا و مستقل از دولت به بانک مرکزي، به ساير ابعاد استقلال نظير استقلال در دستيابي به اهداف بانک بدون مداخله دولت يا استقلال در ساختار ترازنامه بانک مرکزي از بودجه دولت در اقتصادهاي نفتي گسترده شده است. به همين ترتيب استقلال از بُعد پرسنلي نيز مانند دوره تصدي رئيس کل يا عزل و نصب وي و لحاظ درجه‌اي از استقلال براي شوراي سياست‌گذار پولي (معادل شوراي پول و اعتبار در ايران) جزو ضرورت‌هاي استقلال بانک مرکزي به حساب مي‌آيد. واضح است که وابستگي شوراي سياست‌گذاري پولي به دولت يا نهادهاي دولتي، تهديدي براي استقلال بانک مرکزي به شمار مي‌رود و ممکن است تصميمات پولي تحت‌تاثير فشارها يا منافع کوتاه‌مدت سياسي قرار گيرند. بررسي نسل‌هاي مختلف شوراهاي پول و اعتبار در اقتصاد ايران از سال 1339 تاکنون نشان مي‌دهد که به جز نسل اول در بقيه موارد همواره اعضاي دولتي در اتخاذ سياست‌هاي پولي از وزن قابل توجهي برخوردار بوده‌اند. به ديگر سخن نه تنها بعضي از وزرا يا معاونان آنها در ترکيب اعضاي شوراي پول و اعتبار حضور دارند، بلکه کارشناسان مربوطه نيز در نسل‌هاي مختلف شوراي پول و اعتبار يا به انتخاب رئيس‌جمهور يا وزير دارايي يا تایيد رئيس‌جمهوری انتخاب مي‌شوند. تجربه اقتصادهاي بزرگ نشان مي‌دهد که حاصل اندازه بهينه و ترکيب اعضاي شوراي سياست‌گذار به نفع متخصصان پولي و بانکي را مي‌توان در کاهش تورم و نوسانات آن مشاهده کرد. بنابراين اکنون که هدف تورم تک‌رقمي دولت يازدهم تحقق يافته است و به دنبال راهکاري براي ثبات قيمت‌ها در بلندمدت و افزايش رفاه جامعه هستيم، بهترين فرصت است تا ترکيب شوراي پول و اعتبار با توجه به دستاوردهاي علمي و تجربي جهاني مورد بازبيني قرار گيرد.

Ad

Ad
Ad

روی خط خبر

  • چین تا سه ماه آینده یک ارز مجازی منتشر می‌کند
  • کرملین: استیضاح ترامپ به ما مربوط نیست
  • سردار اشتری: اجازه ایراد هیچ خدشه‌ای را به امنیت انتخابات نمی‌دهیم
  • روزنامه ژاپنی: رهبر کره شمالی تا پایان امسال به آمریکا فرصت داده تا پیشنهاد جدیدی ارایه کند
  • هند خواستار جلوگیری از کاهش تولید نفت اوپک شد
  • توضیحات بانک کشاورزی درباره خبر پاداش نجومی به هیات مدیره
  • امیرآبادی از بازگردانده شدن یکی از مفسدان بزرگ اقتصادی خبر داد
  • موتور دیزلی ۴۵۷ و گیربکس ۱۶ سرعته داخلی سازی می‌شود
  • خداحافظی آقای محتشم در رادیو نمایش
  • کاهش سرعت مجاز رانندگی در هلند برای مقابله با آلاینده‌ها
  • حمله به سفارت ونزوئلا در برزیل
  • تبریک انگلیس به «آنز» به خاطر تعیینش به عنوان «رئیس‌جمهور موقت بولیوی»
  • چوسان سیمبو: کره شمالی آماده توسعه سامانه جدید تسلیحاتی است
  • «کامل اف»: ازبکستان خواهان تسریع پروسه عضویت در سازمان تجارت جهانی است
  • گسترش روابط اینترپل ایران و ارمنستان
  • فرمانده ناجا: امنیت انتخابات، خط قرمز ناجاست
  • انقلابیون سایه دخالت آمریکا را کنار بزنند
  • کرباسچی: در شأن رئیس‌جمهور نیست در محافل عمومی از پرونده‌های فساد، کلّی و مبهم سخن بگوید
  • مسکو: استرداد تبعه روس به آمریکا روابط با تل‌آویو را تضعیف می‌کند
  • رشد 438 واحدی شاخص کل بورس تهران
  • طلا 8 دلار گران شد
  • عقد چندین قرارداد در بخش عملیات هوانوردی
  • سهم دلار در صندوق ثروت ملی روسیه کاهش می‌یابد
  • درآمد ۵۰۰ میلیون دلاری ترکیه از صادرات سریال
  • ‍‍‍ وزیر اقتصاد: جزئیات پرونده 2 میلیارد دلاری در دولت یازدهم به اطلاع قوه قضاییه رسید
  • فلور نظری: تعدادی بازیگرمیلیاردی بگیر پول‌های تلویزیون و تئاتر را درو می‌کنند
  • ورود کامیون به تهران ممنوع است
  • اطلاع از جدیدترین اخبار دنیای فناوری و خودرو در رسانه کلیک
  • فرونشست تا حاشیه فرودگاه مهرآباد هم رسیده است
  • وکیل نجفی ۱۷ ایراد به نظریه جدید کارشناسان در پرونده قتل «استاد» گرفت
  • Ad