جدیدترین اخبار
2 مرداد 1400 ساعت 11:01 برگزیده کد خبر :829972
برای چاپ کلیک کنید

خوزستان چه بود؟ خوزستان چه شد؟ مروری بر اطلاعات دو مقاله علمی‌دهه 40 در مورد خوزستان

خوزستان چه بود؟ خوزستان چه شد؟ مروری بر اطلاعات دو مقاله علمی دهه 40 در مورد خوزستان

  در روز و هفته‌‌‌های اخیر شهرهای مختلف استان خوزستان آبستن اعتراضات و نا امنی هایی بود که به واسطه بحران آب و مشکل جدی در تأمین منابع آب شرب و کشاورزی به وجود آمد؛ مشکلی که البته جدید نیست، اما به واسطه کاهش نزولات جوی در سال آبی جاری شدت یافته است.

«بازتاب»؛ آرش خداپرست- اعتراضات میدانی مردم در شهرهای مختلف خوزستان مثل آبادان، ایذه، خرمشهر، سوسنگرد، اهواز، بهبهان و… در حالی اتفاق افتاده است که می‌دانیم دلیل اصلی این اعتراضات بحران آب و خشک شدن بخش زیادی از آب رودهای اصلی این استان مثل کارون و کرخه است.

وضعیتی که اکنون خوزستان به آن دچار شده و اساساً حیات را برای بسیاری از مردم این استان با مشکل رو به رو کرده در حالی است که تا همین چند دهه پیش این استان یکی از آبادترین، سرسبزترین و حاصلخیزترین مناطق کشورمان قلمداد می‌شود.

امروز در حالی حقابه تالاب هایی چون شادگان و هورالعظیم به درستی و اندازه کافی تأمین نمی‌شود و سدهای بزرگ و فراوانی در بالادست این تالاب‌ها آب را از مناطق پایین دستی دریغ کرده است که در دهه‌‌‌های گذشته رودهای خروشان و پرآب رونق خاصی به این استان بخشیده بود.

هر چند در سال و دهه‌‌‌های گذشته کاهش شدید نزولات جوی نیز که بر اساس آمار و در مقایسه با میانگین 52 ساله نزدیک به 40 درصد در این بحران آب کنونی اثرگذار بوده، اما ما شاهد این هستیم که شرایط فعلی با شرایط مثلاً 50 سال قبل حتی در حد 50 درصد کمتر هم نیست و در پایین دست جز خشکی و کمبود شدید آب دیده نمی‌شود.

همانطور که اشاره شد، این در حالی است که در دهه چند دهه قبل این استان یکی از پر رونق ترین و ثروتمندترین استان‌‌‌های کشور به لحاظ منابع طبیعی مثل آب و محصولات کشاورزی بود.

برای اثبات این مدعی و پاسخ به سئوال این گزارش هرچند مصادیق و مستندات فراوانی وجود دارد، اما اینجا به اطلاعاتی که در دو مقاله دهه 40 در رابطه با وضعیت منابع آبی استان خوزستان نوشته شده بود، اکتفا می‌کنیم.

در یک مقاله از مجید موقر که در نشریه مهر فروردین سال 1344 به چاپ رسیده بود و در مقدمه این مقاله که با عنوان «سرزمین (پنج آب)» به چاپ رسیده آمده است: هند را پنجاب است و ایران را «پنج آب»:  خوزستان.

خوزستان چه بود؟ خوزستان چه شد؟ مروری بر اطلاعات دو مقاله علمی‌دهه 40 در مورد خوزستان

سرمایه فراوانی هند از پنجاب است.

ایران را هم در گذشته همه برکت‌ها و نعمت‌ها از سرزمین زرخیر پنج آب خوزستان بوده است.

کارون- کرخه-دز-جراحی و هندیجان.

اما پنج آب ایران را دیگر نعمتها و برکتهاست که پنجاب هند را نباشد.

منابع زیززمینی و زیرآبی نفت بی پایان

گازهای طبیعی فراوانی و

دسترسی به دریای آزاد.

بحران آب

نکته اینکه البته در همان سال 1344 نیز علی رغم همه پرآبی‌ها نویسنده به نقل از دیگر کارشناسان مدعی است که شرایط خوزستان و دیگر مناطق کشور در دهه‌‌‌های قبل تر به مراتب بهتر بوده است.

جدا از مقاله بالا همچنین در نشریه بورس که در سال 1345 منتشر شده بود، در مورد خوزستان آمده بود: «مشکل خوزستان مشکل کم آبی است. کم آبی به این معنا که خوزستان آب دارد ولی آب لجام گسیخته و مهار نشده که هرز می‌رود و زمین را عاطل و باطل می‌گذارد.»

طبیعت خوزستان

در همان مجله در مورد خوزستان نوشته شده بود: خوزستان را می‌توان چشم و چراغ ایران نامید. سابقه تمدن و آبادانی این استان زرخیر از آن قرار بود که شمه ای در بالا گذشت… خوزستان به گواه متخصصین چنان استعدادی از لحاظ ترقیات صنعتی و کشاورزی و اقتصادی و اجتماعی دارد که در تمام خاورمیانه بی نظیر است بلکه خوزستان را می‌توان از لحاظ ثروت طبیعی یکی از مستعدترین و غنی ترین سرزمین‌‌‌های جهان نامید…

بحران آب

…خوزستان آب‌‌‌های فراوان دارد، اراضی مستعد و زرخیز دارد، نفت فراوان دارد، آنقدر گاز دارد که پنجاه سال بی انصافانه آنرا بیهوده می‌سوزانند تا از مخازن نفت هایی که در زیر این گازها قراردارد استفاده عاجل کنند. راه آهن سراسری و جاده آسفالته درجه اول سراسری دارد. به دریای آزاد دسترسی دارد. بندرگاه‌‌‌های مجهز و فرودگاه‌‌‌های معتبر دارد.

اما مهم ترین بخش مقاله آنجایی است که در آن آمده است:  خوزستان آنقدر توانایی دارد که گفته اند به تنهایی می‌تواند تمام ایران را نان بدهد و معمور و متنعم و مرفه نگاه دارد. یعنی اگر خوزستان را آباد کنند و تمام مردم سایر استان‌‌‌های ایران در بستر فراغت و استراحت بیارامند نان آنها و زندگی آنها تأمین است….

آنچه مورد اشاره قرار گرفت، بخش هایی از دو مقاله علمی‌بود که در سال 1343 و 1345 منتشر شده بودند.

مقالاتی که ضمن توصیف وضعیت پر رونق و آباد خوزستان همچنین از روزهای بهتر این منطقه از کشور در دهه و سده‌‌‌های قبل تر نوشته اند.

حالا اما خوزستان ایران اسیر بحران‌‌‌های بسیاری مثل خشکسالی، کم آبی، ریزگردها و دیگر بحران هایی است که مردم این منطقه را عصبانی و معترض کرده است.

هر چند در این مسیر همانطور که اشاره شد موضوعاتی مثل تغییر اقلیم و خشکسالی بی تأثیر نبوده اما سوء مدیریت‌ها و دست اندازی بر منابع این استان نیز نقش اساسی در بروز چنین شرایطی داشته است.

امید اینکه شرایط پیش آمده کنونی منجر به هوشیاری و بیداری مسئولان مربوطه شود و آنها در اقدام‌‌‌های هوشمندانه و عاقلانه هر چه سریعتر در حد توان به جبران خطاهای گذشته بپردازند؛ موضوع مهمی‌که در صورت عدم انجام روزهای بدتری را پیش روی خوزستان قرار خواهد داد.

روی خط خبر

  • تسلیت رئیس مجلس برای درگذشت نوجوان ایذه ای
  • اعضای جدید هیات‌مدیره استقلال معرفی شدند
  • صعود تیم ملی فوتسال ایران به جمع ۸تیم برتر جام‌جهانی
  • دیدار وزیر امور خارجه ایران با همتای سنگاپوری در نیویورک
  • هشدار وزیر اطلاعات به عناصر ضد انقلاب
  • قیمت رمزارزهای جهان سقوط کرد
  • انتقال هوایی زائرین به عراق از طریق۱۴فرودگاه کشور
  • طالبان: با ایران مشکلی نداریم، خواستار توسعه روابط هستیم
  • «شاد» در کدام اپراتورها رایگان است؟
  • برای خرید آیفون ۱۳ در کشورهای مختلف چند ساعت باید کار کرد؟
  • خرید و فروش ارز‌های دیجیتالی در دوبی مجاز شد
  • امیرعبداللیهان: به‌زودی به مذاکرات هسته‌ای بازمی‌گردیم
  • اهدای ۹ اثر پابلو پیکاسو به دولت فرانسه برای تسویه بدهی مالیاتی
  • نمایش اثر سه میلیون دلاری منیر فرمانفرماییان در آرت بازل ۲۰۲۱
  • سکه ۱۱ میلیون و ۷۴۰ هزار تومان شد
  • زیان‌ده‌ترین بانک دولتی در سال ۹۹ کدام است؟ /جدول
  • تلاش جمهوری‌خواهان برای ممانعت از امتیاز دهی بایدن به ایران
  • واکسینه شدن کامل یک سوم مردم دنیا علیه ویروس کرونا
  • کرایه سواری‌های اربعین ۱۴۰۰ اعلام شد / جدول
  • اشتباهی که ویتامین D را بی فایده می‌کند
  • حضور اصغر فرهادی و جین کمپیون در برنامه گفت‌وگوی جشنواره لندن
  • عادل فردوسی پور یاد صدر را در تلویزیون زنده کرد
  • بیتکوین صعودی ماند
  • قیمت نفت رکورد جدیدی زد
  • خط و نشان وزیر بازرگانی آمریکا برای هواوی
  • روند افزایشی طلا ازسرگرفته شد
  • جمعه‌ها هم مرغ به میادین میوه و تره بار می‌آید
  • تحقق اخراج آمریکا از منطقه حتمی‌است
  • وجود ۵۶ بیمار قارچ سیاه در بیمارستان‌‌‌های تهران
  • خرس به مرد بروجنی حمله کرد
  • 16 شهریور- حامد