جدیدترین اخبار
10 مهر 1400 ساعت 19:25 تیتر یک کد خبر :849516
برای چاپ کلیک کنید

بالا گرفتن تنش میان ایران و جمهوری آذربایجان؛ راهکار خروج از بحران کنونی سیاسی است یا نظامی؟

تنش میان تهران و باکو

هم‌زمان با افزایش اختلافات و برگزاری رزمایش فاتحان خیبر در مرزهای شمال غرب، تنش‌های لفظی میان ایران و جمهوری آذربایجان افزایش یافته است. پیامدهای منفی تحولات قره‌باغ برای ایران پیش‌تر توسط تحلیل‌گران مطرح شده بود. به نظر می‌رسد دیپلماسی و گفتگو تنها راه کاهش اختلافات و جلوگیری از تیرگی بیش‌ازپیش روابط با باکو باشد.

«بازتاب»؛ آرش صفار- در پی تحولات قفقاز و احتمال اقدام جمهوری آذربایجان که عملا ارتباط زمینی ایران با ارمنستان را قطع می‌کند، نیروی زمینی ارتش ایران با اعزام تجهیزات سنگین خود به مرزهای منطقه، اقدام به برگزاری رزمایش نظامی‌«فاتحان خیبر» کرده است.

تهران همواره تأکید کرده است که مخالف هر گونه تغییر در مرز میان کشورها در محیط همسایگی خود است؛ در این راستا سرتیپ «محمد خاکپور»، فرمانده نیروی زمینی سپاه جلوگیری از تغییر در مرزهای کشورهای همسایه را راهبرد ایران دانسته و اعلام کرده است که هر گونه تغییر ژئوپولیتیک منطقه، مخل امنیت داخلی و یکی از خطوط قرمز ایران است.

از سوی دیگر روابط جمهوری آذربایجان و اسرائیل موجب نگرانی ایران از احتمال بهره‌گیری تل‌آویو از خاک آذربایجان برای اقدام علیه منافع ایران بوده است؛ موضوعی که با توجه به نام رزمایش، توجهات را به خود جلب می‌کند.

برگزاری رزمایش نظامی‌ایران در منطقه با واکنش مقام‌های جمهوری آذربایجان روبه‌رو شد؛ «الهام علی‌اف»، رئیس جمهور جمهوری آذربایجان ضمن اینکه برگزاری این رزمایش را حق حاکمیتی ایران دانسته، این پرسش را مطرح کرده است که چرا طی 30 سال که این مناطق در اشغال ارمنستان بود، ایران اقدام به برگزاری چنین رزمایشی نکرده است.

هم‌زمان با این تحولات «عباس بدخشان ظهوری»، سفیر ایران در ایروان با «سورن پاپیکیان»، معاون نخست‌وزیر ارمنستان دیدار و گفتگو کرده است، وی همچنین به همراه سرهنگ «بهمن صادقین» وابسته نظامی‌ایران در ارمنستان با «آرشاک کاراپتیان»، وزیر دفاع این ارمنستان به رایزنی در خصوص شرایط منطقه پرداخته‌ است.

در پی جنگ پائیز گذشته در قره‌باغ، تحلیل‌گران نسبت به پیامدهای منفی این جنگ برای ایران هشدار داده بودند. از جمله «رضا رحیمی»، دانش‌آموخته دکتری جغرافیای سیاسی، 12 پیامد ژئوپلیتیکی پیروزی جمهوری آذربایجان در جنگ 44 روزه قره‌باغ را بررسی کرده بود.

از نظر رحیمی‌انتقال کریدور نخجوان-جمهوری آذربایجان به خاک ارمنستان و کاهش وابستگی ترانزیتی باکو به ایران، افزایش حضور و نقش‌آفرینی روسیه، کاهش مراودات ایران و ارمنستان، افزایش حضور ترکیه در منطقه، احتمال رشد جریان‌های ترویستی در نزدیکی مرز‌های ایران، احتمال رشد فعالیت‌های اسرائیل در منطقه، کاهش وابستگی جمهوری آذربایجان به ایران با توجه به ایجاد کریدور ارتباطی نخجوان به ترکیه، تغییر در مناسبات انتقال انرژی دریای خزر به اروپا، افزایش تسلط جمهوری آذربایجان بر روی حقابه ارس، تشدید مشکلات مرزی نظیر قاچاق کالا، باز شدن پای ناتو و آمریکا در مرز‌های شمال غربی ایران و اختلال در مسیر ارتباطی ایران با اروپا از مسیر ارمنستان، مهم‌ترین پیامدهای منفی تحولات قره‌باغ برای ایران محسوب می‌شود.

در شرایط کنونی، هم‌زمان با اقداماتی همچون برگزاری رزمایش فاتحان خیبر، تهران باید تمام تلاش خود را صرف حل‌وفصل اختلافات از مسیر دیپلماسی کند.

اگرچه تنش‌های لفظی دو طرف در روزهای اخیر اوج گرفته است، نباید اجازه داد که بیان مواضع تند و تیز –که در هر دو کشور، تنها برای خودنمایی و عقب نماندن از قافله بیان می‌شود و تنها مصرف داخلی دارد- به افزایش بی‌اعتمادی و تخاصم منجر شود.

«حسین ملائک»، تحلیل‌گر سیاست خارجی و سفیر اسبق ایران در سوئیس و چین در حساب توییتری خود نسبت به تنش در روابط تهران-باکو اظهار تأسف کرده و خطاب به وزیر امور خارجه نوشته است «بیانات اخیر فرماندهان را ببینید، این‌ها سابقه خواهند شد و مبنای دردسر. این لشکرکشی‌ها هزینه است که قرار بود با دیپلماسی حل شود».

تأکید بر دیپلماسی به عنوان تنها راه حل تنش‌ها و اختلافات پیش آمده از این جهت اهمیت دارد که ایجاد بحران با یک کشور همسایه که روابط نزدیکی با اسرائیل دارد، احتمالا آخرین چیزی است که تهران می‌خواهد.

به هر صورت به نظر می‌رسد برای عبور از شرایط کنونی و حل تنش‌‌‌های پیش آمده در گام اول باید از دیپلماسی فعال و گزینه‌‌‌های سیاسی استفاده کرد، اما اگر این مسیر نتواند منافع جمهوری اسلامی‌ایران را تأمین کند، چاره ای جز روی آوردن به سمت گزینه‌‌‌های نظامی‌برای ایران باقی نخواهد ماند.

روی خط خبر

  • قهرمان سنگین وزن کشتی آزاد مدال خود را به موزه آستان قدس اهدا کرد
  • جایگاه‌های سوخت در آذربایجان شرقی به روال عادی برگشت
  • نامزدهای بهترین فیلمبرداری سال سینما معرفی شدند
  • در استان تهران؛ اسامی‌جایگاههای سوختی که به مدار بازگشتند
  • اظهارات مداخله‌جویانه مقام انگلیسی در مورد نازنین زاغری
  • رژیم صهیونیستی شلیک “پدافند هوایی ایرانی” به سوی جنگنده‌‌‌های این رژیم در سوریه را تکذیب کرد
  • اعلام زمان بازگشایی مدارس در مقاطع مختلف تحصیلی
  • پاسخ نوبخت به ماجرای خالی بودن خزانه
  • «تخلیه خزانه» چهار روز پیش از تحویل دولت به رئیسی/عکس
  • بارش برف و باران در ارتفاعات تهران
  • خودکشی قاتل با انفجار خانه
  • حمله سایبری به سامانه سوخت‌گیری در پمپ بنزین‌ها
  • علی رهبری در ازمیر کنسرت برگزار می‌کند
  • اجزای اصلی سیستم‌‌‌های هیدرولیک
  • جدیدترین قیمت خودروهای داخلی و خارجی؛ ۴ آبان ۱۴۰۰
  • حمله ۲ موتورسوار و ضرب و شتم مسئول بسیج دانشگاه علوم پزشکی تهران
  • توزیع بنزین متوقف شد
  • جزئیات تازه درباره متناسب‌سازی حقوق کارمندان
  • سردار جلالی: عامل همه‌گیری کرونا غفلت دولت روحانی در اجرای سند پدافند زیستی بود
  • پاسخ وزیر اقتصاد به شائبه فروش گسترده اوراق دولتی در بورس
  • لغو ویزا در سفرهای هوایی ایران و عراق
  • افزایش چشمگیر میزان مصرف بنزین آزاد در کشور
  • نرخ رسمی‌۱۶ ارز کاهش یافت ؛ ۴ آبان ۱۴۰۰
  • کلین‌شیت تک امتیازی بیرانوند برای بواویشتا
  • علی بهادری جهرمی‌سخنگوی دولت می‌شود
  • واکنش ایران به گزارش حقوق بشری سازمان ملل
  • سی ویکمین محموله واکسن کرونا وارد کشور شد
  • آغاز سفرهای خارجی با شرایط و پروتکل‌های جدید
  • ۲ وزیر و معاون دولت روحانی به قوه قضائیه معرفی شدند
  • ممنوعیت استخدام مشمولان بدون داشتن کارت پایان خدمت
  • 11 مهر