جدیدترین اخبار
۲۳ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۷:۵۳ فرهنگی و هنری کد خبر :80463

ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی کتاب شد

پژوهشگر موسیقی در تشریح تازه ترین فعالیت های موسیقایی موسسه انتشاراتی خود از به چاپ رسیدن یک کتاب تالیفی با عنوان «بررسی ساختار تصنیف های عارف قزوینی» خبر داد.

شهاب منا مولف و پژوهشگر موسیقی و مدیر مسئول نشر «خنیاگر» در گفتگو با خبرنگار مهر ضمن تشریح تازه ترین فعالیت های خود در عرصه موسیقی از انتشار کتاب «بررسی ساختار تصنیف های عارف قزوینی» به نویسندگی مرجان راغب خبر داد و افزود: تصنیف در دوره ­­های مختلف دستخوش تغییرات فراوانی شده و عارف قزوینی یکی از مشهورترین افرادی است که سرمنشا تحول در این زمینه در عصر مشروطه بوده است. وی در جنبش مشروطه با مردم همراه شد و با تغییر مضامین تصنیف از عاشقانه به سیاسی اجتماعی باعث رواج تصنیف در میان توده­ های مردم شد. با وجود اهمیت عارف، هنوز مطالعۀ گسترده­ای در زمینۀ تصنیف‌سازی او صورت نگرفته است اما در این کتاب، مولف تلاش کرده ضمن بررسی و تحلیل تصنیف‌های شور و افشاری عارف به معرفی ۲۲ ویژگی و شاخص آثار این هنرمند بپردازد، عناصری که می تواند به عنوان الگو برای ساخت تصانیف مورد استفاده قرار گیرد.

وی بیان کرد: کتاب «بررسی ساختار تصنیف‌های عارف قزوینی» با زندگینامۀ عارف قزوینی، برشمردن ویژگی‌های عارف در حوزه های خوشنویسی و شعر آغاز می‌شود و در ادامه به معرفی آثار مکتوب به‌جای‌مانده از عارف پرداخته می‌شود. ضمن اینکه فهرست تصنیف‌های عارف، بنا بر سه منبع موجود، ارائه و با یکدیگر مقایسه شده است. البته در ادامه بر ادبیات موجود دربارۀ عارف قزوینی مروری انتقادی شده و طی آن مقالات و کتبی که دربارۀ عارف تاکنون منتشر شده‌اند به‌اجمال معرفی و شرح شده‌اند.

مدیر مسئول انتشارات «خنیاگر» گفت: نتیجۀ حاصل بررسی مقالات و کتاب ها درباره عارف نشان می دهد اغلب این نوشته ­ها صرفاً به ذکر زندگی­نامۀ عارف و خاطرات او بسنده شده و در عین حال دلایل سیاسی‌ساختن تصانیف او نیز توضیح داده شده است، اما متأسفانه تلاش چندانی در جهت مطالعۀ فنی و موسیقایی آثار عارف صورت نپذیرفته است. در کتاب حاضر سعی شده بر آثار عارف تحلیل موسیقایی انجام شود تا شاید بتوان درنهایت الگویی کلّی برای تصنیف سازی او تعریف کرد و از این الگو برای ساخت تصانیف زیبا استفاده کرد.

این پژوهشگر موسیقی با بیان اینکه در کتاب پژوهشی یاد شده تصانیف عارف در دستگاه شور و آواز افشاری مورد بررسی قرارگرفته‌اند، عنوان کرد: بسیاری از کارشناسان حوزه موسیقی اطلاع دارند که تصانیف عارف در این دستگاه و آواز ساخته شده‌اند. از آنجایی که نمونۀ صوتی یا نُت مکتوبی از عارف باقی نمانده، در این پژوهش از نت‌نگاری‌های فرامرز پایور کتاب ردیف آوازی و تصنیف‌های قدیمی به روایت استاد عبدالله دوامی استفاده شده است. نت‌نگاری‌های موجود در کتاب مجدداً توسط ناشر نت‌نویسی کامپیوتری شده‌اند و هجاهای اشعار به تفکیک زیر نت‌ها نوشته‌ شده‌اند تا نحوۀ تلفیق شعر با موسیقی به‌طور گویا مشخص باشد و همچنین اجزای ملودی که تحلیل موسیقایی شده‌اند بالای نت‌ها نگارش شده‌اند.

منا ادامه داد: بررسی وضعیت مُدال، ارائۀ تاریخچۀ مختصر از تصنیف، سال ساخت و چگونگی ساخت آن، بررسی وزن تصنیف و الگوهای ریتمیک آن، بررسی مضمون و قالب شعر و مغایرت­های شعر با آنچه در تصنیف استفاده شده، مقایسۀ وزن شعر و ملودی با یکدیگر و تعیین تطابق یا عدم تطابق آن، بررسی تمام جملات ازنظرِ روند ملودی، نت­های شاهد و ایست، شروع جمله از ضرب خاص، نمای ملودی، نوع تحریر، پرش ­ها، حرکات سکانس­وار و تکرارها، ارائۀ فرم و الگویی کلّی برای تصنیف برای تسهیل مقایسه با سایر تصنیف­ ها، ارائۀ جمع­‌بندی کلّی و بررسی توفیق یا عدم توفیق عارف در ساخت تصنیف مورد بررسی، ارائۀ فهرستی از بازخوانی‌های تصنیف مورد بررسی از جمله مواردی هستند که در این کتاب پیرامون تصانیف عارف مورد تحلیل قرار گرفته اند. این در حالی است که در پایان کتاب، پس از تحلیل تمام تصانیف در بخش نتیجه­ گیری برای تصانیف عارف ۲۲ ویژگی و شاخصه تعریف شده است که از آنها می­ توان در حکم دستورالعمل‌هایی برای تصنیف­ سازی استفاده کرد.

این پژوهشگر در پایان در معرفی نویسنده کتاب گفت: مرجان راغب از جمله هنرمندانی است که از سال ۸۰ نوازندگی سنتور را آغاز کرد. او از فارغ التحصیلان ممتاز نوازندگی موسیقی ایرانی دانشگاه تهران است که با کسب سهمیۀ استعدادهای درخشان به دورۀ کارشناسی ارشد نوازندگی موسیقی ایرانی در دانشگاه تهران راه یافت و در سال ۱۳۹۲ فارغ‌التحصیل شد. وی طی این سالها ضمن فراگیری موسیقی از محضر استادانی چون عبدالمجید کیانی، داریوش طلایی و محمدرضا لطفی در سه دورۀ متوالی دبیر مرکز موسیقی تجربی دانشگاه تهران بوده است و از سال ۱۳۹۳ با بخش موسیقی دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی (دبا)، زیرنظر دکتر ساسان فاطمی، همکاری کرده است. راغب از سال ۱۳۸۷ تاکنون به تدریس سنتور در مرکز آموزش‌های آزاد هنرهای زیبا (دانشگاه تهران) پرداخته است و همچنین به تدریس ردیف موسیقی ایرانی در گروه موسیقی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان اشتغال دارد. این هنرمند تاکنون موارد بسیاری از اجراهای موسیقی، چه به‌صورت تکنوازی و چه با گروه‌های مختلف، در تهران و شهرستان‌ها و همچنین آهنگسازی در حوزۀ فیلم کوتاه و تئاتر را در کارنامۀ هنری خویش به ثبت رسانیده است. وی در حال حاضر سرپرست گروه موسیقی هَناره و نوازندۀ گروه برافشان است که از آثار منتشرشدۀ وی می‌توان به نوازندگی سنتور در آلبوم‌ «صبح وفا» و دو آلبوم‌ در دست انتشار گروه برافشان اشاره کرد.

Ad

Ad

روی خط خبر

  • ای بی سی: پمپئو مدرک صوتی قتل خاشقچی را شنیده / وزارت خارجه آمریکا: پمپئو نه فایلی شنیده و نه متنی را دیده
  • سلاح، چوب دو سر بلای محیط‌بان / دولت برای کمبود محیط‌بان فکری کند
  • نماینده ولی فقیه در سپاه: ورود بانوان به استادیوم کار بدی است / واقعا می‌خواهند بانوان شاد شوند یا دیگران ‌‌به وسیله آنها شاد‌ شوند؟
  • ممنوعیت ورود کامیون‌های بدون معاینه فنی به تهران
  • موضع جنجالی سعودی ها درباره بازگرداندن جزایر سه گانه ایرانی
  • ترامپ مرگ خاشقچی را تایید کرد
  • قاچاق گوشی موبایل هم معکوس شد
  • ساماندهی چرخه معاینه فنی خودروهای دوگانه‌سوز در آینده نزدیک
  • قیمت جهانی نفت امروز ۱۳۹۷/۰۷/۲۷
  • ۲۲ میلیون بشکه نفت ایران پیش از تحریم‌ها به دالیان چین می‌رسد
  • “لاکچری” بازی با حیوانات خانگی
  • واگذاری پرحاشیه خصوصی‌سازی تعلیق شد
  • آخرین گمانه زنی درباره سرنوشت خاشقچی: خاشقچی به قتل نرسیده است
  • سه سناریوی آینده ایران و آمریکا در مورد توافق هسته‌ای؛ ممکن است سه جنگ سرد بالقوه به جنگی داغ بدل شود
  • نظارت آتش نشانان تهرانی بر ایمنی زائران اربعین
  • موفقیت زوج جدید سینمای ایران روی پرده
  • سرنوشت سوئیفت اروپایی ؛ چتر نجات اروپایی ها برای ایران باز می شود؟
  • معرفی مقصر اصلی قتل خاشقچی
  • دلایل طرح سهمیه بندی بنزین اعلام شد/ آمار جدید دولت: روزانه تا ۴۰ میلیون لیتر سوخت قاچاق می شود
  • خطر رئیس‌جمهور غیرقابل پیش‌بینی؛ اصلاح طلبان و اصولگرایان برای جلوگیری از ظهور احمدی‌نژاد جدید برنامه دارند؟
  • ماجرای خط و نشان هایی که به بادی بندند/ پارسایی: مردم موافق تصویب لوایح هستند
  • آسیب‌شناسی دفاتر “خدمات الکترونیک شهر”
  • حمله به ارتش عربستان
  • رایزنی برای دریافت حکم دادستانی برای ورود به پارکینگ دو شرکت بزرگ خودروساز
  • خداداد عزیزی هم بازیگر شد!
  • باید نگران شوخی‌های فیلم جدید رامبد باشیم؟
  • ناگفته‌های طرح “ادغام شماره‌های امدادی”/تعصبات سازمانی، مهم‌ترین عامل کندی در اجرا
  • هشدار پلیس فتا به زائران اربعین
  • مشکل ساده‌ای که برای توسعه باید حل شود…
  • آیا سربازی ۲۴ ماه می‌شود؟
  • Ad