جدیدترین اخبار
۱۸ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۰۹ اقتصادی کد خبر :75262

تغییر موازنه قدرت در امنیت انرژی جهانی

مرکز ثقل اقتصاد انرژی جهانی تغییر کرده و تقاضا و به تبع آن تجارت از حوزه آتلانتیک به اقیانوس آرام تغییر یافته است.

به گزارش ایسنا، پیامدهای فوری چنین تغییر سمتی واضح هستند؛ قیمت نفت اکنون تحت تاثیر روندها در چین قرار دارد. در چند سال گذشته قیمت‌های گاز طبیعی تحت تاثیر الگوی تقاضا در ژاپن و آسیای جنوب شرقی قرار داشته است.

شرقی شدن تجارت انرژی در دهه ۱۹۷۰ آغاز شد اما ابعاد این تغییر اکنون موازنه قدرت و ریسک را تغییر داده است. اقتصادهایی مانند چین و هند به واردات اتکای بیشتری پیدا کرده‌اند و امنیت انرژی به یک مسئله آسیایی تبدیل شده است.

مازاد عرضه نفت قیمت‌ها را از نظر واقعی پایین‌تر از سطح ۴۰ سال قبل برده اما امنیت انرژی تضمین نشده است.

امنیت، کارکرد تجارت و وابستگی کشورها به واردات است که در مورد نفت از نقاطی صورت می‌گیرد که برای ثبات معروف نیستند.

چند حقیقت، ریسک‌ها را بارز می‌کند. پنجاه سال قبل یک بشکه در هر هشت بشکه نفت از سوی کشورهای آسیایی به مصرف می‌رسید. سال گذشته این نسبت  به یک از هر سه بشکه رسید و بیشتر رشد تقاضا، با واردات تامین شد. طی یک دهه گذشته تولید در آسیا ثابت بوده در حالی که مصرف به میزان هشت میلیون بشکه در روز رشد کرده است و چین و هند بزرگترین سهم را در رشد مصرف این منطقه داشته‌اند. چین در ژوئن ۸.۷۹ میلیون بشکه در روز نفت وارد کرد در حالی که واردات هند نیز رشد کرده و مجموع کسری تجاری آسیا به نفت، در سال گذشته به ۲۵ میلیون بشکه در روز رسید.

و این تازه شروع است. چین که عمده رشد آسیا در ۲۰ سال گذشته را به خود اختصاص داده، ممکن است از اتکا به صنعت سنگین تغییر رویه دهد اما بخش خدمات و هزینه‌های مصرفی همچنان در حال افزایش است. مالکیت خودرو در چین و همچنین سفرهای هوایی احتمالا ظرف یک دهه آینده دو برابر می‌شود. اقتصاد هند نیز رو به توسعه بوده و ظرف پنج سال گذشته با نرخ ۷ درصد در سال رشد کرده است و تا سال ۲۰۳۰ این کشور ۱.۵ میلیارد نفر جمعیت خواهد داشت که این کشور را بازار بزرگی می‌سازد.

توسعه خودروهای برقی ممکن است نیاز به واردات نفت را محدود کند اما با نگاه واقع بینانه این  اتفاق حداقل به مدت یک دهه اتفاق نخواهد افتاد. در حال حاضر تقاضای آسیا برای نفت در حال رشد است.

چالش امنیت واضح است. در وهله نخست، گلوگاه‌هایی شامل تنگه‌های مالاکا و هرمز وجود دارند. حدود ۱۷ میلیون بشکه در روز از تنگه هرمز عبور می‌کند و اکثر نفتکش‌ها سپس به سمت شرق می‌روند. هر دو تنگه در معرض خطر بسته شدن یا مختل شدن رفت و آمد به دلیل منازعه یا اقدام تروریستی قرار دارند.

ثانیا کشورهای صادرکننده‌ای که اقتصادهایشان به نفت متکی است، بی‌ثبات هستند. لیبی، نیجریه و ونزوئلا همگی ضعیف هستند. مشکلاتی در عربستان سعودی به چشم می‌خورند. یوشکا فیشر، وزیر خارجه سابق  آلمان اخیرا نوشته است که جنگ بعدی خاورمیانه احتمالا از منازعه میان عربستان سعودی و ایران برخواهد خواست. درسی که از وضعیت لیبی گرفته می‌شود این است که تغییر رژیم ممکن است به تنش‌های عمیق‌تری منجر شود که جنگ داخلی را در پی دارد و عمده عرضه نفت را به مدت سال‌ها قطع می‌کند.

سومین و بزرگترین ریسک برای امنیت انرژی جهانی مربوط به عملکرد کشورهای متکی به واردات در شرایط استرس بازار است. چین با برخی از صادرکنندگان مانند ونزوئلا معامله دارد که به نوبه خود برای سرمایه‌گذاری گذشته، به این کشور حق انحصاری برای تامین داده است. چنین قراردادهایی حجم عرضه در بازار آزاد را کاهش داده و بنابراین ریسک بی‌ثباتی و نوسان قیمت را افزایش می‌دهد.

همه این موارد منافع مشترک واضحی را نشان می‌دهد که چین، هند، اندونزی و سایرین را به ایجاد یک چارچوب موسسه‌ای در دهه ۱۹۷۰ به منظور حداقل کردن تاثیر بی‌ثباتی در بازار نفت جلب کرد. آژانس بین‌المللی انرژی که در سال ۱۹۷۴ تاسیس شد، در تلاش‌ها بدین منظور محوری بوده است و با وجود منازعات متعدد مانند منازعات خاورمیانه، هیچ بحران انرژی وجود نداشته است.

بر اساس گزارش فایننشیال تایمز، آژانس بین‌المللی انرژی اقدامات متعددی برای تعامل با اقتصادهای بازارهای نوظهور انجام داده است اما این اقدامات به حدی نبوده که کشورهایی مانند اندونزی و سنگاپور اعضای این نهاد تبدیل شوند. عضویت کامل باید به چین، هند و سایرین گسترش پیدا کند. اگر این کشورها دعوت نشوند، واکنش منطقی‌شان ایجاد آژانس‌هایی مشابه خواهد بود و همچنین توافق‌های امنیت انرژی مخصوص خودشان را ترتیب خواهند داد که چنین اقدامی مضر و تفرقه‌انداز خواهد بود.

روی خط خبر

  • افزایش ۲.۵ دلاری هر اونس طلا در بازار جهانی
  • آماده اعمال تعرفه ۵۰۰ میلیارد دلاری بر کالاهای چینی هستم
  • خانه بخریم یا دست نگه داریم؟/برآوردی از بازار مسکن در ماههای آتی
  • توافق ترکیه و هلند برای از سرگیری روابط دیپلماتیک
  • ادعای رسانه ترک: کنترل شهر حلب سوریه به ترکیه واگذار می شود
  • ظریف: دادن نفت در برابر کالا به روسیه را در دستور کار نداریم
  • عناصر نا امنی کرمان به سخت‌ترین شکل مجازات شده‌اند
  • روسیه توان لازم برای مقابله با ایران را ندارد
  • لیبی طرح ایجاد مراکز مهاجران در خاک خود را رد کرد
  • حکم استرداد پوجدمون به اسپانیا ملغی شد
  • سفیر روسیه: آماده برگزاری نشست نتانیاهو و محمود عباس هستیم
  • مرکل: روابط با آمریکا حیاتی است
  • تهدید مجدد وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به حمله به غزه
  • ادامه واکنش‌ها به تصویب قانون “کشور یهود”
  • نامه‌ سرگشاده منوچهر متکی درباره گزارش موسسه ثامن
  • با آمریکا تا زمانی که آدم نشود ارتباطی نخواهیم داشت
  • چین: به تجارت و همکاری با ایران ادامه می‌دهیم
  • علم‌الهدی: اگر جواب من فحش است، چرا به فرزندان من فحش می‌دهید؟
  • کانال حزب اعتمادملی: انتخاب حضرتی بعنوان قائم مقام اشکال قانونی دارد
  • قاضی عسکر: اختلافات سیاسی نباید حج را تعطیل کند
  • آیت‌الله مکارم‌: فعلا وقت تسویه حساب نیست
  • هیئت آمریکایی برای گفت‌وگو در مورد تحریم‌های ایران به ترکیه سفر می‌کند
  • دلیل اصلی سقوط «هواپیمای ATR تهران-یاسوج» اشتباهات مکرر و متعدد خلبان بود
  • چین تحریم تهران را نپذیرفته اما تصمیم گرفته به جای ایران، خریدهای پتروشیمی خود را از عربستان انجام دهد
  • درخواست رئیس‌جمهور از وزرا: با دعوت از نخبگان، اتاق فکر تشکیل دهید
  • پمپئو: ترامپ در برابر روسیه “قدرتمند” عمل کرد/ وظیفه ماست که جلوی مداخله روس‌ها را بگیریم
  • صندوق بین‌المللی پول: به از سر گیری همکاری با کره شمالی امیدواریم
  • ژاپن نفت عربستان و امارات را جایگزین نفت ایران می کند
  • مشکل اقتصاد کشور افراد نیستند/سیاست‌های اقتصادی باید تغییر کنند
  • اعزام دو فروند هلی کوپتر اطفای حریق به عراق