جدیدترین اخبار
۱۷ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۵:۳۸ روی خط خبر کد خبر :74680

خلاف شرع بانک‌ها با پرداخت سود ثابت به نام علی‌الحساب

عضو شورای فقهی بورس گفت: در ایران برای حل معضل اعطای سود ثابت به سپرده گذاران؛ سودی به نام علی الحساب را نامگذاری کرده اند درحالی که سود علی الحساب مبنای شرعی ندارد و حتی همین قاعده نیز رعایت نمی شود.

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، اواخر خرداد ماه امسال بود که سیف رئیس کل بانک مرکزی با اعتراف به تخطی بانکها از اعطای سود حقیقی به سپرده گذاران گفته بود: هیچ بانکی نباید مجاز باشد سود علی الحساب را بیشتر از آنکه در شورای پول اعتبار تصویب شده بدهد و نرخ مصوب شورای پول و اعتبار ۱۵٪ است.

در بانکداری بدون ربا رابطه سپرده‌گذار و بانک بر اساس عقد وکالت است. یعنی بانک این وجوه را به‌عنوان وکیل سپرده‌گذار در قالب عقود اسلامی، ارائه تسهیلات می‌کند و از محل درآمد آن بخشی را به‌عنوان حق الوکاله گرفته و مابقی را به‌عنوان سود سپرده‌گذار پرداخت می‌کند. آن بخش از درآمد بانک که از طریق وجوه سپرده‌های سرمایه‌گذاری حاصل شده است و باید بین بانک و سپرده‌گذار تقسیم شود، درآمد مشاع نام دارد.

اما بر اساس بانکداری شرعی و اسلامی بانک‌ها تنها باید از محل درآمدهای مشاع خود سود بین سپرده‌گذاران تقسیم کنند و هر گاه درآمدهای لازم را جهت تقسیم سود به مشتریان در اختیار نداشته باشند بر اساس عقود فقهی نمی بایست سود غیر واقعی و تحقق نیافتاده به شریک خود یعنی مشتری پرداخت کنند.

ولی شاهد آن هستیم که بانکها برای رقابت منفی با یکدیگر و نیز جذب سپرده های بیشتر از مردم به هر نحو اقدام به پرداخت سودهای بالا و غیر اصولی می کنند. که این معضل از یک سو با رونق بازار بهره همراه بوده و کاهش میل به سرمایه گذاری در بازار تولید به دنبال داشته و از سوی دیگر اعطای سود موهوم بدون نظر گرفتن چارچوب و شاکله عقود فقهی و شرعی، باعث ایجاد شائبه غیرشرعی شدن و حتی باطل شدن معامله و به تبع آن عدم جواز تصرف اموال می شود.

کارشناسان بانکداری اسلامی معتقدند مشکل در سیستم حسابداری بانکها ساز و کاری برای عدم سودآوری و متضرر شدن مشتریان و یا بانک در فعالیت اقتصادی لحاظ و تعبیه نشده است. وبه نوعی این سیستم غلط حسابداری باعث آلوده شدن بانکها شده است.

از سال ۸۴ حسابداری تعهدی مبنای حسابداری در بانک مرکزی شد. حسابداری تعهدی توجهی به این ندارد که تسهیلات اعطایی و سپرده گذاری بانکها سود داشته باشد یا نداشته باشد و در واقع حسابگری غیرمتغیر است. در این نوع حسابداری بانک محاسبه می‌کند که چه میزان وام داده و یا سپرده گرفته و براساس حسابداری تعدی باید سود ثابت پرداخت کند.

معصومی نیا عضو شورای فقهی بورس و عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی در همین باره در گفت و گو با تسنیم گفت: کار اصلی بانکها در دو قسمت تخصیص و تجهیز منابع خلاصه می شود. بانک ربوی سپرده ها را در قالب قرض و بهره تسهیلات می دهد و به تبع آن در مقابل سپرده گذاران سود ثابت پرداخت می کنند در حالی که در بانکداری اسلامی اول باید سود حقیقی که بر اساس فعالیت در بازار شکل گرفته مشخص بشود و سپس از محل سود حقیقی به سپرده گذار سود متناسب با فعالیت اقتصادی اعطا شود.

وی افزود: اکنون در ایران برای حل معضل اعطای سود ثابت به سپرده گذاران؛ سودی به نام علی الحساب را نامگذاری کرده اند درحالی که سود علی الحساب هیچ مبنای شرعی ندارد و در هیچ کتاب فقهی به آن اشاره نشده است.

عضو شورای فقهی بورس گفت: بانکها می گویند موقتا به سپرده گذاران و هزینه تجهیز منابع مثلا ۱۵درصد سود به مشتریان در قالب قرض داده می شود و سپس در نهایت زمانی که سود حاصل از تخصیص منابع و نسهیلات مشخص شد، سود اعطایی به سپرده گذاران متناسب با سود اکتسابی بانکها کاهش یا افزایش داده می شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی در ادامه افزود: متاسفانه سالها شاهد آن هستیم که سود علی الحساب اکثر بانکها هیچ تغییری نمی کند و مثلا اگر بانک ۲۰درصد سود کسب کرد می‌بایست ما به التفاوت ۲۰و۱۵ را که ۵ درصد باشد به سپرده گذار تهاتر کند و بپردازد ولی این قضیه تماما در بانکها اجرا نمی شود و سود علی الحساب که ذاتا نباید قطعی باشد امروزه به صورت قطعی و ثابت به سپرده گذاران داده می شود که به نوعی خلاف شرع محسوب می شود.

مطالب مرتبط

روی خط خبر

  • کلیدی ترین نکات تغذیه ای برای تمرینات قدرتی
  • مهمترین دلایلی که مانع بچه دار شدن شما می شود!
  • روحانیت وارد کسب و کار و تجارت امور پزشکی نشود
  • فقط ۱۵درصد آزمایشگاه‌های کشور آزمایش‌های ژنتیک انجام می‌دهند
  • نسل جدید تبلت‌های مقاوم سامسونگ در آستانه ورود به بازار
  • آزمایش مدل جدید رادیوی ۵G توسط کوالکام
  • مک‌مینی هنوز تولید می‌شود!
  • چرا رسانه‌ها در مورد کسپرسکی صحبت می‌کنند؟ چه اتفاقی رخ داده است؟
  • ماجرای جنگ کوالکام و اپل در چین چیست؟
  • چگونه از صحت زمین و ویلاهای تبلیغاتی مطلع شویم؟
  • معافیت خودروهای برقی از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده
  • چه زبان‌هایی در دنیای آنلاین زنده می‌مانند؟
  • نامه اعتراض ظریف به موگرینی درباره اظهارات ترامپ و نقض برجام
  • اوج هنر شهرسازی در ژاپن/عکس
  • پاسخ دفتر معاون اول رییس جمهور به فضاسازی علیه میزان اشتغال ایجاد شده در سال جاری
  • پوتین در سفر به تهران چه مسائلی را قصد دارد طرح کند؟ / روس ها چگونه روابط خود را با ایران و اسرائیل تنظیم می کنند؟
  • خرس گرفتار در گیلانغرب سالم به زیستگاهش بازگشت
  • انفجارهای پی‌درپی در ساختمان مسکونی خیابان دماوند
  • ایرانی‌ها ۱۵۳ میلیارد تومان صدقه دادند/ صندوق‌های خیابانی از رونق افتاد
  • کپی آیفون X اپل هم آمد + تصاویر
  • پیشنهادی به فرزند آیت الله هاشمی: نگذارید تفکر «آخوندی» در شهرداری حاکم شود!
  • بنزین وارداتی استاندارد است؟
  • رضایی: حضور آمریکا در رقه شعبده بازی بیش نیست
  • نادر سلیمانی با «کارآگاه نجار» میهمان خانه کودکان ایرانی
  • جمشید مشایخی در بیمارستان بستری شد
  • شمارش معکوس: حیدرالعبادی به ایران پشت خواهد کرد!؟
  • تذکر به وزیر دادگستری درباره مقابله با کودک آزاری
  • آژانس، اجازه بازرسی از مراکز نظامی ایران را ندارد
  • ساختمان و خودرو ناموس مدیران دولتی شده است
  • وعده توخالی کاهش نرخ کارمزدهای بورس