جدیدترین اخبار
۱۵ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۷:۱۸ فرهنگی و هنری کد خبر :72228

چرا «طاقچه بالا» می‌گذارند؟

حتما اصطلاح «فلانی طاقچه بالا می‌گذارد» را شنیده‌اید؛ شاید جالب باشد که بدانید این اصطلاح عامیانه از معماری ایرانی گرفته شده است.

به گزارش ایسنا، دورتا دور برخی از اتاق‌ها در عمارت‌ها و بناهای قدیمی طاقچه‌هایی وجود دارد که برخی از آنها پایین و دم دست و برخی روی طاقچه پایینی ساخته شده‌اند که دسترسی به آن قسمت برای کودکان و هر فردی آسان نباشد.

آجر مهمترین مصالح ساختمانی در معماری قبل و بعد از اسلام در ایران بوده است و آجرهای به کار رفته در معماری عموما مربع شکل هستند که در کارگاه‌های آجرپزی ساخته می‌شدند.

آجر علاوه بر استفاده در ساختمان بدنه‌ی بنا برای تزیین آن هم نقش مهمی داشته است. از اوایل اسلام تا دوره تیموری برای تزیین بیشتر ساختمان‌ها از آجرهای تراش دار و قالبی استفاده می‌شده است. همچنین آجر تراشی یکی از حرفه‌های سخت بوده که آجر تراش با استفاده از ابزار لازم مثل تیشه، نقش و نگارهایی را روی آجر به وجود می‌آورده است.

در حال حاضر این حرفه که به نوعی صنایع دستی محسوب می‌شده منسوخ شده است.

در معماری عمارت‌های قدیمی، قسمتی از بنا که دیواره ضخیم داشته علاوه بر اینکه از آن بخش برای سازه استفاده می‌شده برای آنکه فضا سبک‌تر شود اما در عین حال عملکرد داشته باشد از طاقچه استفاده می‌کرده‌اند.

با ایجاد طاقچه‌ها هم از مصالح کمتری در ساخت و ساز استفاده می‌شد و هم با خالی کردن فضایی در بالای طاقچه، وزن سنگینی رو طاقچه پایین وارد نمی شده است. بنابراین  در بالای ‌سرطاقچه‌ها، فضای  دیگری شکل می‌گرفته که به آن طاقچه بالا می‌گفتند.

بر عکس طاقچه‌ها که اشیا روزانه و مورد استفاده را روی آن قرار می‌دادند معمولا در طاقچه‌ بالا، کالاها و اشیایی را می‌گذاشتند که نباید در دسترس قرار می‌گرفته است و زمانی که می‌گفتند طرف طاقچه بالا می‌گذارد به معنای این است که نمی‌توان به آن کالا یا شی نزدیک شد.

تناسب و توازن در ساختار معماری ایرانیان اهمیت بسیاری داشته است که حتی معمار در نظام مهندسی آن زمان، این قانونمندی را  در فضای زیرزمین نیز رها نکرده است، به همین دلیل از حجم دیواره‌ها کاسته و تبدیل به طاقچه می‌شده است.

نمونه‌های از طاقچه‌های بالا در زیرزمین قاجاری مجموعه بیگلر بیگی کرمانشاه  و عمارت حبیبی کردستان اسنادی از معماری قدیم است که اصطلاح عامیانه«طاقچه بالا گذاشتن» از آنجا شکل گرفته است.

عمارت بیگلربیگی کرمانشاه
خانه حبیبی کردستان
کارگاه خراطی سنتی در خانه حبیبی کردستان

روی خط خبر

  • واکنش احسان علیخانی به دریافت پول از موسسه ثامن الححج
  • خواننده تیتراژ «بانوی سردار» انتخاب شد
  • خواننده محبوب کشورمان سلامتی اش را به دست آورد
  • یک جسد باقی حادثه سنندج شناسایی نشد
  • آخرین خبر از تعداد مسمومان آب آلوده در نوشهر
  • پوتین: رابطه با آمریکا بدتر از دوره جنگ سرد است
  • پایبندی به توافق نفتی اوپک و غیراوپک کاهش یافت
  • نفت ساز ناکوک زد
  • ۳۰درصد تریاک افغانستان از مسیر ایران به اروپا می‌رود
  • حل مسائل ثبت سفارش فعالان اقتصادی در مناطق آزاد
  • پولی که فعالان اقتصادی به دلالان ارز دولتی می‌پردازند
  • حمایت نمایندگان و کارشناسان از طرح شفافیت رییس‌جمهور
  • عبدی: اگر نوبخت نرود، تغییرات فایده‌ای ندارد
  • خرید ۱۸میلیارد دلار تیتانیوم توسط بویینگ از روسیه
  • وضعیت اقتصاد کشور جنگی است!
  • سفر هیات بلندپایه نظامی ایران به سوریه، ترکیه، روسیه و پاکستان، قبل از اجرایی شدن تحریم‌های آمریکا؛ ماجرا چیست؟
  • نامه وزیر بهداشت به رئیس کل بانک مرکزی: اسامی کسانی که برای دارو و تجهیزات پزشکی، ارز دولتی گرفته‌اند، اعلام کنید
  • اعزام تیم اربابان سلاح نیروی زمینی سپاه به مسابقات نظامی روسیه
  • ترکیه و آمریکا موضوع تحریم‎های ایران را بررسی می‎کنند
  • پیش‌بینی افزایش برای رشد اقتصادی زیر دو درصدی عربستان
  • کاهش رشد اقتصادی کره جنوبی
  • جرم و جنایت در انگلیس همچنان رکورد می‌زند
  • گران‌ترین خانه‌های دوبی چه قدر می‌ارزند؟
  • هشدار به شاخ‌ها و کری‌خوان‌ها
  • فائز السراج پارلمان طبرق لیبی را به کارشکنی در برگزاری انتخابات متهم کرد
  • ساماندهی سواحل بر اساس قوانین وجود دارد
  • ایجاد زیرساخت صادرات برق ایران به افغانستان
  • برنده جایزه ادبی «آرتور سی.کلارک» معرفی شد
  • تغییرات در دولت به تغییر رئیس کل بانک مرکزی ختم می شود
  • محوطه‌ی «کاخ ساسانی» ساماندهی می‌شود