جدیدترین اخبار
۱۵ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۷:۱۸ فرهنگی و هنری کد خبر :72228

چرا «طاقچه بالا» می‌گذارند؟

حتما اصطلاح «فلانی طاقچه بالا می‌گذارد» را شنیده‌اید؛ شاید جالب باشد که بدانید این اصطلاح عامیانه از معماری ایرانی گرفته شده است.

به گزارش ایسنا، دورتا دور برخی از اتاق‌ها در عمارت‌ها و بناهای قدیمی طاقچه‌هایی وجود دارد که برخی از آنها پایین و دم دست و برخی روی طاقچه پایینی ساخته شده‌اند که دسترسی به آن قسمت برای کودکان و هر فردی آسان نباشد.

آجر مهمترین مصالح ساختمانی در معماری قبل و بعد از اسلام در ایران بوده است و آجرهای به کار رفته در معماری عموما مربع شکل هستند که در کارگاه‌های آجرپزی ساخته می‌شدند.

آجر علاوه بر استفاده در ساختمان بدنه‌ی بنا برای تزیین آن هم نقش مهمی داشته است. از اوایل اسلام تا دوره تیموری برای تزیین بیشتر ساختمان‌ها از آجرهای تراش دار و قالبی استفاده می‌شده است. همچنین آجر تراشی یکی از حرفه‌های سخت بوده که آجر تراش با استفاده از ابزار لازم مثل تیشه، نقش و نگارهایی را روی آجر به وجود می‌آورده است.

در حال حاضر این حرفه که به نوعی صنایع دستی محسوب می‌شده منسوخ شده است.

در معماری عمارت‌های قدیمی، قسمتی از بنا که دیواره ضخیم داشته علاوه بر اینکه از آن بخش برای سازه استفاده می‌شده برای آنکه فضا سبک‌تر شود اما در عین حال عملکرد داشته باشد از طاقچه استفاده می‌کرده‌اند.

با ایجاد طاقچه‌ها هم از مصالح کمتری در ساخت و ساز استفاده می‌شد و هم با خالی کردن فضایی در بالای طاقچه، وزن سنگینی رو طاقچه پایین وارد نمی شده است. بنابراین  در بالای ‌سرطاقچه‌ها، فضای  دیگری شکل می‌گرفته که به آن طاقچه بالا می‌گفتند.

بر عکس طاقچه‌ها که اشیا روزانه و مورد استفاده را روی آن قرار می‌دادند معمولا در طاقچه‌ بالا، کالاها و اشیایی را می‌گذاشتند که نباید در دسترس قرار می‌گرفته است و زمانی که می‌گفتند طرف طاقچه بالا می‌گذارد به معنای این است که نمی‌توان به آن کالا یا شی نزدیک شد.

تناسب و توازن در ساختار معماری ایرانیان اهمیت بسیاری داشته است که حتی معمار در نظام مهندسی آن زمان، این قانونمندی را  در فضای زیرزمین نیز رها نکرده است، به همین دلیل از حجم دیواره‌ها کاسته و تبدیل به طاقچه می‌شده است.

نمونه‌های از طاقچه‌های بالا در زیرزمین قاجاری مجموعه بیگلر بیگی کرمانشاه  و عمارت حبیبی کردستان اسنادی از معماری قدیم است که اصطلاح عامیانه«طاقچه بالا گذاشتن» از آنجا شکل گرفته است.

عمارت بیگلربیگی کرمانشاه
خانه حبیبی کردستان
کارگاه خراطی سنتی در خانه حبیبی کردستان

وبگردی

روی خط خبر

  • برنامه بانک مرکزی برای ارائه مدل‌ جدید پرداخت با تلفن همراه
  • تسویه ۴۲ میلیون دلار بدهی نفتی سریلانکا به ایران
  • نیویورک تایمز: سفیر آمریکا از ۲۰۱۹ در قدس مستقر می‌شود
  • شاهزاده قطری تحت بازداشت امارات: نزدیک بود خودکشی کنم!
  • بودجه ۹۷ شهرداری اول بهمن تقدیم شورای شهر می‌شود
  • ارائه طرح جدیدی در کنگره آمریکا برای سخت‌تر کردن مفاد برجام
  • روایتی جدید از ردپای احمدی‌نژادی‌ها در اغتشاشات اخیر
  • کاهش ۹۰ درصدی شماره‌گذاری موتورسیکلت در کشور
  • سند پلاسکو می‌تواند مبنای حمایت از بازماندگان حادثه سانچی باشد
  • بخشنامه جدیدآخوندی قانونی است؟/نظام مهندسی:وزیرچنین اختیاری ندارد
  • رهبر انقلاب مشکلات را پذیرفتند؛ شما نمی‌خواهید به ضعف عملکرد خود اشاره کنید؟!‌
  • افشای گوشه دیگری از فساد امرای سعودی
  • جدال لفظی ترامپ با رئیس دفتر کاخ سفید بر سر دیوار مرزی با مکزیک
  • اسپانیا، آلمان و ایتالیا؛ مثلث سرمایه‌گذاران پسابرجام
  • شما را به اعدام محکوم می‌کنم!
  • پاسخ تلویحی علم‌الهدی به روحانی
  • مهاجرت از تهران، زنگ خطری برای مدیران
  • گلوله باران شدید عفرین از سوی نیروهای ترکیه
  • جابری انصاری به روسیه رفت/ رایزنی درباره کنگره گفتگوی ملی سوریه
  • کاهش ۱۰۰۰ میلیارد تومانی بودجه صدا و سیما در لایحه پیشنهادی دولت
  • کاهش خرید نفت هند از ایران سیاسی نیست/فقدان دیپلماسی درصادرات گاز
  • ربات ها به محل غرق شدن سانچی رسیده اند/ آتش کشتی را مچاله کرد
  • معادلات چندمجهولی آلودگی هوا/این گره‌های کور دندان می‌خواهد
  • روایت بازیگر زن معروف از بایکوت و آزار دیدن پس از یک بازی سیاسی
  • تخریب مسجد چند صدساله در مشهد برای رفع مزاحمت از یک مال!
  • “ام.اس” ناتوان کننده نیست/با “شاد زیستن” آن را کنترل کنید
  • باران کوثری، فوتبالیست شد /عکس
  • مهاجرت از تهران، زنگ خطری برای مدیران
  • اگر پیامبر بود خودش می‌رفت ببینید چرا کارخانه‌ها تعطیل شده‌اند
  • اسراییل پس از گذشت ۶ ماه رسما از اردن عذرخواهی کرد