سیاستی برای فرایند تولید تا درآمدزایی برای انیمیشن وجود ندارد

۱۵ مرداد ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۵۳  /   /  کد خبر: 71643
سیاستی برای فرایند تولید تا درآمدزایی برای انیمیشن وجود ندارد

استدیو گنبد کبود از جمله استدیوهای انیمیشن سازی در کشور است که توانسته در طی حیات خود روندی رو به رشد داشته باشد. برادران نکویی صاحبان این استدیو، کیفیت بالا را دلیل اصلی موفقیت خود را در این زمینه می‌دانند.

به گزارش خبرنگاران پویا، انیمیشن یا پویا نمایی شاید سخت ترین و پیچیده ترین ژانر در دنیای تصویر باشد. هنری چند وجهی که محدودیت سنی یا موضوعی ندارد و همین امر باعث شده است همواره انتخابی جذاب برای سینماگران باشد. جدا شدن از دنیای فیزیکی و انتقال مفاهیم در هیچ مدیومی مانند پویا نمایی اتفاق نمی‌افتد و در حقیقت  انیمیشن پل ارتباطی کودکان برای شناخت جهان اطرافشان و نحوه تعاملات اجتماعی است.

پویانمایی در ایران از اواخر دههٔ پنجاه میلادی وارد عرصه شد. نخستین تلاش‌ها برای ساخت پویانمایی در ایران توسط اشخاصی مانند اسفندیار احمدیه، جعفر تجارتچی، پرویز اصانلو، نصرت‌الله کریمی، پترس پالیان و اسدالله کفافی در بین سال‌های ۱۳۳۵ تا ۱۳۴۰ خورشیدی و در ادارهٔ کل فرهنگ و هنرهای زیبای تهران صورت گرفت. نخستین فیلم کوتاه پویانمایی نیز توسط اسفندیار احمدیه باعنوان ملانصرالدین در سال ۱۳۳۶ خورشیدی، با امکانات بسیار محدودی ساخته شد.

با اینکه سال‌ها از تولید اولین فیلم پویا نمایی در ایران می‌گذرد و در کشور استعدادهای زیادی در این زمینه معرفی شده‌اند،‌ ولی متاسفانه به دلیل دستمزدهای پایین و نبود کار مناسب،‌ بسیاری از این افراد به کشورهای دیگر مهاجرت کرده‌اند. در حال حاضر بزرگ‌ترین سفارش دهنده انیمیشن در ایران مرکز پویا نمایی صبا (وابسته به صدا و سیما) است که سالانه هزاران دقیقه انیمیشن از تهیه کنندگان خریداری می‌کند. استدیو گنبد کبود یکی از تولید کنندگان انیمیشن در ایران است. این استدیو به همت برادران نکویی تاسیس شد و تا امروز انیمیشن‌های کوتاه بسیاری ساخته که برخی از آنها در جشنواره های معتبر موفق به کسب جایزه شدند. شاید برای مخاطبین تلویزیون «روبی و جوجه ها» مشهورترین تولید این استدیو باشد. انیمیشنی که  در بخش بین‌الملل دهمین جشنواره پویانمایی تهران توانست رتبه اول را از آن خود کند و  تندیس طلایی بهترین اثر تلویزیونی را نیز به دست آورد. با بابک و بهنود نکویی کارگردان این انیمیشن درباره اتفاقات و چالش‌های پویا نمایی در ایران به گفتگو پرداختیم.

قسمت اول:

تسنیم: چه شد که به انیمیشن رو آوردید؟

بابک: پدر من هنرمند است و نقاشی می­ کرد و از دوران کودکی ما را با انیمیشن آشنا کرده بود. یعنی قبل از تحصیل در رشته انیمیشن هم با این رشته آشنا بودم. البته رشته کارشناسی من انیمیشن نبود اما در سال ۷۶ همزمان با ورود به مقطع کارشناسی‌ارشد، مشغول کار انیماتور و تک‌سازی شدم. سه سال بعد عضو هیئت مدیره یک استودیوی انیمیشن شدم. در سال ۸۶ به همراه برادرم بهنود استودیوی «گنبد کبود» را تاسیس کردیم.

تسنیم: فعالیت در «گنبد کبود» را با چند نفر شروع کردید؟

بابک: وقتی «گنبد کبود» را تاسیس کردیم ۵ نفر بودیم. من، بهنود، دو نفر انیماتور و یک نفر که کامپوزیت کار می­کرد و چند نفر دیگر هم به صورت غیرمتمرکز با ما کار می­‌کردند.

تسنیم: «روبی و جوجه‌­ها» چندمین انیمیشن استودیوی گنبد کبود است؟

بابک: در مدت شش سال فعالیت استودیو حدود هزار عنوان انیمیشن تولیدی داشتیم؛ البته نه به صورت مستقل بلکه به شکل تیزر تبلیغاتی. دو سریال کوتاه هم ساخته‌ایم و «روبی و جوجه‌ها» اولین سریال بلند ما بود که قرار است صد قسمتی باشد.

تسنیم: شما از ابتدا با فعالیت جشنواره‌­ای شروع کردید؟

بابک: نه اتفاقاً در ابتدا توان فعالیت جشنواره‌ای را نداشتیم و زمانی توانستیم که از لحاظ شرایط تهیه­‌کنند­گی و مالی به استقلال رسیدیم؛ چون خیلی برای ما مهم بود که استودیو داشته باشیم و همیشه «گنبد کبود» مهمتر از خودمان بوده است.

تسنیم: در حال حاضر بسیاری از تولیدکنندگان انیمیشن صرفاً به فعالیت‌های تبلیغاتی رو آوردند و دیگر برای کودکان کار نمی‌کنند؛ اما شما با وجود فعالیت گسترده تبلیغاتی هنوز برای کودکان هم کار می‎کنید.

بله اینطور نبود که فقط تیزرسازی انجام بدهیم یا بخواهیم برای شرکت‌های تجاری کمپین تعریف کنیم. مزیت ساخت تیزر تبلیغاتی این است که در زمان کوتاهی ما را به نتیجه خوبی می­رساند؛ چون وقت زیادی نمی‌گیرد و درآمدش هم خوب است. در ضمن با ساخت هر تیزر جدید به تکنیک‌های جدیدی دست پیدا می‌کنیم. یعنی هر کدام از تیزرها را با یک کانسپت جدید می­گرفتیم که برای ما تجربه جدیدی بود.

تسنیم: همکاران شما تسلط کامل بر فنون انیمیشن داشتند؟

بابک: بله اکثر آنها حرفه‌ای بودند.

تسنیم: تجهیزات ساخت انیمیشن­ وارداتی هستند و قیمت بسیار بالایی دارند. منابع مالی شما برای تهیه این تجهیزات چگونه تامین می‌شود؟ آیا از حمایت دولتی برخوردار هستید؟

بابک: تا کنون خودمان سرمایه­‌گذاری کردیم و تجهیزات را خریدیم. اما در کل دولت از کسب و کارهای سودآور حمایت می‌کند و ما در حال مذاکره برای دریافت تسهیلات دولتی هستیم.

بهنود: ساخت انیمیشن براساس تجهیزات پیش می­رود. ۱۰ سال قبل تمام تجهیزاتی که ما برای یک کارمند لازم داشتیم عبارت بود از میز نور، کاغذ، اِسکنر و یک رایانه معمولی که مجموعاً ۵۰ هزار تومان هزینه داشت و به همین خاطر هر کسی که می‌­آمد چه مبتدی و چه باتجربه، او را جذب می‌­کردیم. اما الان هر پارتیشنی بخواهیم اضافه کنیم تقریباً ۲۰ میلیون تومان صرف هزینه دارد.

تسنیم: کار «رِندِرینگ»­ (Rendering)را در استودیوی خودتان انجام می­دهید؟

بهنود: بله. البته اگر پروژه نیاز به رندر سریع داشته باشد؛ شرایط آن را هم داریم که بیرون انجام بدهیم. چون «رِندِر» ما مقداری زمان می‌برد البته سیستم‌های ما هم نسبتاً قوی است.

تسنیم: سیستم‌ها را از داخل خریداری می­کنید یا خارج؟

بابک: هم از داخل و هم از خارج.

تسنیم: در تحریم­‌ها برای خرید سیستم از خارج مشکلی نداشتید؟

بهنود: بله مشکلات زیادی داشتیم. اگر یکی از دستگاه‌ها خراب شود و نیاز به یک قطعه ساده داشته باشد؛ نه می‌توانیم آن قطعه را تولید کنیم و نه می‌توانیم وارد کنیم. بنابراین کل پروژه متوقف می‌شود. حتی برای ما پیش آمده که برای خرید یک قطعه، نزدیک دو سال جستجو کنیم.

بابک: مشکلات فنی همیشه باعث طولانی‌شدن فرایند تولید می‌شود. مثلاً ما هر قسمت «روباه و خروس» را در یک ماه تولید می‌کنیم؛ در صورتی که باید هفته‌­ای یک قسمت تولید شود.

تسنیم: آیا تا کنون تجهیزات و امکانات لازم برای ساخت انیمیشن در ایران هم تولید شده است؟

بابک:در زمینه نر­م­‌افزار بله؛ اما سخت­افزار نه.

تسنیم: از چه نرم افزاری برای تدوین استفاده می‌کنید؟

بابک: انیمیشن مانند فیلم، نیاز به تدوین زیادی ندارد. چون از قبل استوری­بُرد دقیق خورده و تدوین ­شده است به خاطر این که نمی‌توانید راش تولید کنید و دور بریزید چون هزینه آن زیاد است. بنابراین باید به اندازه ­ای تولید کنید که لازم دارید. به همین دلیل نیازی به نرم‌افزار حرفه‌ای برای تدوین نداریم.

تسنیم:از نرم‌افزارهای اورجینال استفاده می‌­کنید؟

بابک: نرم‌افزارهای اورجینال گران هستند و در حال حاضر با توجه به شرایط مالی، امکان خریداری آن وجود ندارد.

بهنود: ما در حال حاضر هم امکان خرید نرم‌افزار از خارج را نداریم چون به دلیل تحریم‌ها امکان پرداخت یک دلار هم وجود ندارد. مگر این که شخصی را به خارج بفرستیم تا برای ما خرید کند.

تسنیم: آیا رقیب داخلی هم دارید؟ نگاه شما به آنها چگونه است؟

بله داریم و سعی می‌کنیم با آنها رقابت سالمی داشته باشیم.

تسنیم: چند گروه انیمیشن‌ساز ایرانی در سطح شما کار می­کنند؟

بابک: تعدادشان زیاد است. حدود ۲۵۰ استودیو به صورت تک­ نفره و چند نفره ثبت شده‌ و فعال هستند. وقتی که محصول ما از نظر کیفیت، حرف‌هایی برای گفتن دارد؛ پس مخاطبان خودشان باید قضاوت کنند که کدام تولیدکننده بهتر است.

تسنیم: این بازار رقابتی چگونه ایجاد می­‌شود؟ یعنی مخاطب قدرت انتخاب داشته باشد و آن انیمیشنی که دیده می­شود بماند و آن انیمیشنی که دیده نمی­‌شود محو شود؟

بابک: با توجه به گسترش شبکه‌­های اجتماعی و پخش­های اینترنتی؛ به نظر من به زودی انحصار شبکه‌­های تلویزیونی شکسته می‌شود. حتی فضای مجازی می‌تواند تبدیل به یک بازار شود که مخاطبان در همان جا محصولات را انتخاب کنید. بدیهی است که در چنین بازاری، هم تبلیغات موثر است و هم کیفیت محصولات.

تسنیم: به نظر شما انیمیشن­هایی که امروز در ایران ساخته می­شوند باب میل بچه‌­های ایرانی است؟

بهنود: طبیعتاً باب میل آنها نیستند.

بابک: به عنوان مثال ژاپن کشوری است که انیمیشن‌های پرطرفدار و متنوعی را تولید می‌کند و بخشی از انیمیشن‌ها را فقط برای خارج از ژاپن تولید می‌کند. حقیقت این است که ما در حد و اندازه‌ای نیستیم که بخواهیم با آنها رقابت کنیم. گاهی اشخاصی از ما می‌پرسند که چرا انیمیشن‌های ایرانی ضعیف است؟ ما به آنها می‌گوییم که اگر انیمیشن‌های ما را ببینند نظرشان عوض می‌شود. زمانی که کارهای ما را تماشا می‌کنند به ما می‌گویند که انیمیشن‌های شما چقدر خارجی است. یعنی وقتی یک انیمیشن باکیفیت می‌بینند؛ احساس می‌کنند که شبیه آثار خارجی است. انیمیشن­‌سازهای ایرانی در این مدت هنوز نتوانسته‌اند مخاطب ایرانی را راضی کنند. این واقعیتی است که وجود دارد و هنوز انیمیشن­ ایران نتوانسته است خودش را به عنوان یک کیفیت نشان بدهد در صورتی که توانش را دارد.

تسنیم: ساخت انیمیشن سینمایی هزینه زیادی دارد؟

بابک: بله ولی من معتقدم با همین هزینه موجود خیلی کارها را می‌شد انجام داد. به هر حال ما تجربه نداریم و همه چیز ما آزمون و خطاست. من نمی­خواهم تقصیر را به گردن کسی بینندازم و نمی­خواهم به قضیه بدبینانه نگاه کنم. مدیریت و برنامه‌ریزی در این زمینه ضعیف بوده. من فکر نمی­کنم این مسئله صرفاً با پول حل شود چون من شرکت­هایی را می­شناسم که پول خوبی گرفتند ولی نتیجه نداده است.

بهنود: در ایران فرایندی که طی آن از تولید به درآمدزایی برسند هنوز جا نیفتاده است یعنی هنوز برای آن سیاستی ندارند.  البته باید چند جریان کنار هم قرار بگیرند تا یک انیمیشن­ خوب تولید شود. یعنی تولیدکننده به تنهایی نمی­تواند بگوید من انیمیشن­ را با تمام استانداردهای درست و بازخوردهای مخاطب می‌سازم و حتماً موفق می­شوم. حمایت باید موجود باشد؛ حالا چه دولتی و چه خصوصی.

بابک: مثلاً الان سینماها از انیمیشن­­ حمایت خوبی نمی­‌کنند و پخش خوبی به انیمیشن­­‌های ایرانی نمی­‌دهند. البته آنها هم اگر بدانند که انیمیشن فروش خوبی پیدا می‌کند؛ حتماً حمایت می‌کنند؛ اما فعلاً باور ندارند. حقیقت این است که همه حمایت‌ها مالی نیست و می‌توانند با اقداماتی مثل تبلیغات و در اختیار گذاشتن سینماهای بیشتر، از انیمیشن حمایت کنند. البته من اعتقاد ندارم که دولت خودش متولی ساخت انیمیشن شود؛ اما با اعطای امکانات، آموزش و بیمه‌کردن نیروها می‌توانند صنعت انیمیشن را شکل بدهند.

بدون دیدگاه

آخرین اخبار

پربیننده ترین ها