جدیدترین اخبار
۲۶ تیر ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۵۸ اقتصادی کد خبر :57051

«ربا» یعنی چه؟

پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی توضیحاتی درباره معنای لغوی واژه «ربا» منتشر کرد.

به گزارش تسنیم، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی ذیل سرفصل «اصطلاحات فقهی»، درباره معنای لغوی «ربا» نوشت {اینجا}:

معنای لغوی واژه «ربا»

پرسش: علمای لغت‌شناس کلمه «ربا» را که در قرآن‌کریم آمده چگونه معنا می‌کنند؟

پاسخ اجمالی: «راغب» مؤلف یکی از بهترین کتب لغت در زمینه قرآن، در معنی ربا مى‌گوید: «ربا در لغت داراى دو معناست: ۱ ــ زیادى ۲ ــ علوّ و برترى». صاحب «مقاییس اللغة» مى‌گوید: «ربا به دو صورت آمده «ربا» و «رباء» و هر دو یک معنا دارد و آن زیادى و رشد و نموّ است». مؤلّف «لسان‌العرب» مى‌گوید: «ربا به‌معناى زیادى و نموّ است». در مجموع، ربا در لغت عرب داراى سه معناست: زیادى، علو و نموّ؛ و در عرف شرع، زیادى در معاملات یا وام با شرایط خاصّ است.

پاسخ تفصیلی: دیدگاه اهل لغت درباره واژه ربا

۱ ــ راغب در کتاب «مفردات»(۱) مى‌گوید: «ربا در لغت داراى دو معناست: ۱) زیادى ۲) علوّ و برترى»؛ سپس براى هرکدام از این دو، آیات قرآن‌ را شاهد مى‌آورد. در مورد معناى دوم: «فَاِذا اَنْزَلْنا عَلَیها الْماءَ اهْتَزَّتْ وَ رَبَتْ»(۲)؛ (وقتى که آب [باران را] بر زمین [مرده بى‌آب و علف] فرستادیم زمین به جنبش درمى‌آید و رشد مى‌کند).

بعضى از ادباى عرب «رشد و نمو» را هم جزیى از معناى «ربا» دانسته‌اند؛ بنابراین معناى ربا، فزونى توأم با رشد است که این معناى سوم با آیه فوق سازگارتر است و «تربیت» را هم بدین جهت تربیت مى‌گویند که فزونى در انسان به‌وجود مى‌آید و انسان رشد و نموّ پیدا مى‌کند.

این دانشمند معروف لغت سپس مى‌افزاید: ربا هرگونه زیادى در سرمایه است ولى در عرف شرع به زیادى خاصّى اطلاق مى‌گردد. خلاصه اینکه او براى ربا دو معنا ذکر کرده است: یکی «زیادى» و دیگری «رشد و نموّ».

۲ ــ صاحب «مقاییس اللغة» مى‌گوید: ربا به دو صورت آمده «ربا» و «رباء» و هر دو یک معنا دارد و آن زیادى و رشد و نموّ است، به این ترتیب هر سه مفهوم را، در معناى ربا جمع کرده است.

۳ ــ مولّف لسان العرب ــ که از کتابهاى لغت گسترده و فراگیر است ــ در این مورد مى‌گوید: ربا به‌معناى زیادى و نموّ است.

۴ ــ و بالاخره صاحب «التحقیق فى کلمات القرآن الکریم» مى‌فرماید: «والتحقیق انّ الاصل الواحد فی هذه المادّة، هو الانفتاح مع زیادة بمعنى ان ینفتح شیء فى ذاته ثمّ ینحصل له فضل و زیادة»؛ یعنى مفهوم اصلى این واژه گشایش توأم با افزایش است.

از مجموع آنچه در بالا آمده نتیجه گرفته مى‌شود که ربا در لغت عرب داراى سه معناست: ۱٫ زیادى ۲٫ علو ۳٫ نموّ؛ و در عرف شرع، زیادى در معاملات یا وام، با شرایط خاصّى است.(۳)

———————–

پی‌نوشت:

(۱). کتاب مفردات الفاظ قرآن از بهترین کتب لغت است که لغات قرآن کریم را تفسیر کرده است و مى‌توان گفت که تفسیر کوتاهى از قرآن است.

(۲). سوره فصّلت، آیه ۳۹٫

(۳).گردآوری از کتاب: ربا و بانکدارى اسلامى‏، مکارم شیرازى، ناصر، تهیه و تنظیم: علیان‌نژادى، ‏ابوالقاسم، مدرسه امام على‌بن ابى‌طالب (علیه السلام)، قم‏، ۱۳۸۰ شمسی، چاپ اول‏، ص ۵۵٫

وبگردی

روی خط خبر

  • ايده توقف رزمایش‌های آمریکا در شبه جزیره کره نظر ترامپ بود
  • بازگشت ناوهاي آمريكايي به خليج فارس
  • آلودگی‌اش برای مردم محروم، منفعتش برای مردم برخوردار!
  • تجاوز به ۴۱ دختر در ایرانشهر/ مسئولان چه می‌گویند؟
  • قیمت خودروها همچنان رو به جلو می‌تازند+جدول
  • ارزش صادرات هر کیلو خاویار برابر با ۳۲ بشکه نفت خام
  • در عراق چه خبر است؟/ ابراز ناامیدی حکیم از سیاستمداران عراقی/ مقتدی صدر از العبادی دور شده است
  • ۵۰ نفر، ۵ درصد کل سکه‌ها را خریده‌اند/ سایت وزارت صنعت هک شد و حدود ٥ هزار خودرو مدل بالا و گران قیمت وارد کشور شد
  • رهایی سه متهم پرونده مه‌آفرید از اعدام
  • افزایش ۳۰ درصدی زکات پرداختی/ توزیع ۹۰ درصد زکات جمع‌آوری شده تاکنون
  • تصمیم گیری برای نمایش مسابقات جام جهانی در اختیار شهرداری نیست
  • مترو برای “آب چشمه‌علی” مهلت تعیین کرد!
  • شریعتمداری: کفش‌های نایک را جلوی دوربین‌ها دور بیندازید
  • دیدار تابستانه خواننده محبوب پاپ با هوادارانش
  • همکاری باحال رامبد جوان و همسرش با عادل فردوسی‌پور/ عکس
  • فریب گارانتی لوازم‌خانگی را نخورید!
  • مردم به زودی نتایج ورود سازمان بازرسی به بازار خودرو، مسکن و ارز را می‌بینند
  • ترفند صداوسیما برای اخذ پول از دولت: انتشار خبری شوک‌آور برای مردم / قائم‌مقام سيما: شايد بازي ايران و اسپانيا از تلویزیون پخش نشود!
  • حل بحران زیست‌محیطی به تنش‌زدایی بین عربستان و ایران نیازمند است
  • مقتدی صدر چه می‌خواهد؟
  • اردوغان: در خصوص مبارزه با پ. ک. ک. با روحانی صحبت کردم / مذاکرات سرویس‌های اطلاعاتی دو طرف ادامه دارد
  • رادیو ایران و تدارک ویژه برای جام جهانی ۲۰۱۸
  • در پی تعرض به چند دختر ایرانشهری، تعدادی از اهالی مقابل فرمانداری تجمع کردند
  • فوتبالیست‌های مشهوری که بازیگر شدند!
  • سمن‌ها بازیچه قرار نگیرند/ مسئولان دست از رفتارهای غیرمتوازن بردارند
  • آيا مردم به كمپين معتمدين ملت، می‌پيوندند؟/ کمپین #من_نمیخرم در حال «ترند» شدن است
  • وزارت نفت برای فعال کردن دوباره کارت سوخت آستین بالا زد
  • چگونه برای جنگ با ایران برنامه‌ریزی می‌کنند؟
  • جزئیات یک «قاچ» خندوانه برای جام‌جهانی
  • “هوروش بند” جدیدترین کنسرت خود را برگزار می کند