جدیدترین اخبار
۱۷ بهمن ۱۳۹۷ ساعت ۱۲:۱۹ سیاسی کد خبر :483545

چرا برجام برای اتحادیه اروپا اهمیت دارد؟ / صبر ایران برای همیشه دوام ندارد

برجام

سه سال پیش، ایران و قدرت های جهانی برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را به اجرا در آوردند و برنامه تسلیحات هسته ای این کشور را در ازای برداشتن تحریم ها کاهش دادند. این قرارداد همچنان به قوت خود باقی است – اما فقط تا الان. نشانه های رو به رشدی از خستگی و نا امیدی دولت های امضا کننده در تلاش برای جلوگیری از فروپاشی برجام، پس از خروج ایالات متحده از آن در ماه مه گذشته وجود دارد. در این شرایط، برای ذینفعان این معامله مهم است که به یاد داشته باشند که چرا این قرارداد ارزشمند است:

برجام محصول بیش از یک دهه مذاکره است. غرب نگرانی داشت که برنامه هسته ای در حال گسترش ایران خطر اصلی اشاعه هسته ای را ایجاد کند. بیشترین موضوع درسر سازبرای اروپا، این امکان بود که ایالات متحده، اسرائیل یا هر دو حمله نظامی را به کشوری با ۸۰ میلیون نفر آغاز کند. پس از تهاجمات افغانستان در سال ۲۰۰۱ و عراق در سال ۲۰۰۳، اروپایی ها می خواستند از بی ثباتی بیشتر در همسایگی خود جلوگیری کنند.

برجام برای همه طرف ها ناقص است. اما احول یک سازش سیاسی شکل گرفته است که به نگرانی های اصلی ایران و P5 + 1 (آمریکا، فرانسه، انگلستان، چین، روسیه و آلمان) مربوط می شود. براساس برآوردهای ایالات متحده، برجام دوره زمانی را که ایران برای تولید یک بمب هسته ای – زمان “گریز” – نیاز دارد از دو یا سه ماه تا تقریبا به یک سال افزایش داده است. در عوض، تهران از تحریم های مربوط به برنامه هسته ای سازمان ملل متحد، اتحادیه اروپا و آمریکا معاف شد. گرچه ایالات متحده تحریم هایی را که ابتدا تحت برجام لغو شدند، مجددا اعمال کرد، اما سازمان ملل و اتحادیه اروپا از انجام این کار خودداری کرده اند.

تحت مفاد برجام، ایران ۹۸ درصد از اورانیوم غنی شده خود را از کشور خارج می کند؛ سطح غنی سازی اورانیوم را در ۳٫۶۷ درصد محدود میکند؛ دو سوم از سانتریفیوژ های نصب شده خود را حذف میکند. توافق میشود که سایت غنی سازی فردو را به یک مرکز تحقیقاتی تبدیل کند؛ راکتور آب سنگین اراک را دوباره طراحی کند؛ و بازرسان بین المللی را با دسترسی گسترده تر به تاسیسات هسته ای خود راه دهد.

آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA)، که نظارت بر برجام را بر عهده دارد، در بیش از ده گزارش تایید کرده است که ایران همچنان ببه این قرارداد متعهد است. این کشور این کار را به رغم لغو مسئولیت های ایالات متحده تحت از سوی رئیس جمهور دونالد ترامپ انجام داده است. ترامپ از این توافق خارج شد، علی رغم آنکه انجنهادهای اطلاعاتی ایالات متحده بر نتایج آژانس بین المللی انرژی اتمی در مورد ایران صحه گذاشتند.

علاوه بر منافع هسته ای، برجام گشایشی سیاسی را برای غرب و ایران ایجاد کرد تا به تدریج خصومت متقابل خود را در مورد مسئله هسته ای کاهش دهند و شاید بتواند در نهایت به عادی کردن رابطه خود کمک کنند.

این عادی شدن روابط نتیجه ای است که دشمنان ایران در خاورمیانه بیشترین ترس را از آن دارند. بنابراین، اسرائیل و عربستان سعودی تلاش های خود را برای تشدید سقوط برجام افزایش داده اند. خروج ایالات متحده از توافق و مقابله با آن با فشار حداکثری – همانطور که ترامپ می گوید – هدیه ای به این اردوگاه و تندروها در تهران است که هرکدام می خواهند روابط بین ایران و اروپا را تضعیف کند.

اروپا با فشار رو به افزایشی از سوی ایالات متحده، اسرائیل و عربستان سعودی مواجه است تا روابط خود را با ایران در تمامی سطوح پایین آورد و به قطار فشار حداکثری بپیوندد. نشست خاورمیانه ای (که به طور مشخص بر ایران تمرکز دارد) نشان می دهد که ایالات متحده و لهستان قرار است در ماه آینده در ورشو میزبانی کنند، بخشی از این استراتژی است تا مانعی را بین اروپا و ایران بگذارد.

تا کنون، علیرغم مشکالتی که برجام با آن مواجه بوده، افزایش فشار ایالات متحده و فشارهای اخیر در رابطه با روابط با ایران، دولت های اروپایی و اتحادیه اروپا همچنان با تهران همکاری کرده اند. تعهد سیاسی قوی اروپا در مورد توافق هسته ای، که نباید به تعهد برای ایجاد اینستکس که برای تسهیل تجارت با ایران طراحی شده است، ختم شود یکی از عوامل کلیدی در ادامه تعهدات این کشور در برجام است.

با توجه به شدت آخرین تحریم های ثانویه ایالات متحده، ایران احتمالا تنها در صورتی به پیروی از توافق هسته ای ادامه خواهد داد که اروپا، چین و روسیه آن دلایل قابل ملاحظه ای برای اینکار به ایران ارائه دهند. نشانه های رو به رشدی وجود دارد که صبر ایران برای همیشه تداوم نخواهد داشت، به خصوص با توجه به این که فروش نفت این کشور، یعنی مهمترین منبع درآمد این کشور، تقریبا ۶۰ درصد کاهش یافته است.

در نهایت، همه امضاکنندگان برجام متوجه شده اند که این توافق تنها زمانی عمل خواهد کرد که ایالات متحده مجددا به آن بپیوندد، یا حداقل تحریم های ثانویه خود را در مورد شرکت های خارجی که با ایران کار می کنند، لغو کند. تا آن زمان، اروپا باید تلاش های خود را برای ابقای برجام حفظ کند. چین هم به جای اینکه منتظر بماند تا بتواند از اینستکس اروپایی بهره مند شود باید به کاهش اخیر تجارت در ایران توجه کند.

سقوط برجام باعث ایجاد خطر واقعی درگیری های نظامی در خاورمیانه خواهد شد. در واقع، شخصیت های با نفوذ در دولت ترامپ، به ویژه مشاور امنیت ملی جان بولتون، مدت ها از اقدام نظامی آمریکا علیه ایران حمایت کرده اند. همانطور که تاریخ اخیر نشان می دهد، چنین مداخلاتی برای اروپا هزینه ای فراوانی به همراه خواهد داشت – و این نتیجه ای است که اروپا باید همه کارهایش را انجام دهد تا از آن اجتناب کند.

Ad

Ad
Ad

روی خط خبر

  • خادمی، نماینده اصولگرا: خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام هستیم
  • امارات کاهش تحریم دریایی قطر را تکذیب کرد
  • افشای مذاکرات محرمانه مقامات دولت ترامپ با اروپا برای حفظ برجام
  • تظاهرات الجزایری ها در اعتراض به نامزدی مجدد بوتفلیقه در انتخابات
  • واکنش بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به تمدید تعلیق اقدام تقابلی
  • دلایل ناکامی مشتریان خارجی بورس نفت
  • افزایش تولید نفت آمریکا بالا رفتن قیمت‌ها را محدود کرد
  • اکران «متری شیش و نیم» در دانشگاه تهران
  • رشد سهام آسیایی/سهام چین جهش کرد
  • شرایط ثبت‌نام در جشنواره جهانی فیلم فجر اعلام شد
  • امنیت کامل مرزهای عراق و آمادگی نیروهای عراقی در برابر تروریستها
  • کلی کرافت، سفیر آمریکا در کانادا، بخت اول جانشینی نیکی هیلی؟
  • چالش پلاک سفیدهای غیرمجاز حوالی ترمینال‌ها!
  • پرونده جریمه ریالی مشمولان غایب بسته شد
  • برنامه جدید مهران غفوریان به سبک جیمی فالن
  • تفاهمنامه ۲ میلیون دلاری ایران و هند در حوزه کارآفرینی
  • همکاری اتریش با ایران برای ساخت مرکز انرژی‌های سبز اکولوژیک
  • چرا برنامه «قند پهلو» چهارشنبه پخش نشد؟
  • وزیر علوم: برنامه‌ای برای حذف کنکور دکترا نداریم
  • نماینده عراقی: دولت عراق برای مستثنی شدن شرکت‌های ایرانی از تحریم آمریکا تلاش کند
  • واعظی: به دریافت کارت زرد از پژمانفر، نماینده مشهد و همفکران او افتخار می‌کنم
  • واکنش بانک مرکزی به تصمیم FATF: دو لایحه باقی مانده هر چه زودتر تعیین تکلیف شود
  • ظریف: ترامپ از غافلگیری خوشش می‌آید؛ ما هم با او همین گونه رفتار می‌کنیم
  • پیام محمد مخبر برای درگذشت آیت الله مومن
  • FATF «تعلیق ایران از لیست سیاه» را تا ماه ژوئن (تیر ۹۸) تمدید کرد
  • دنزل واشنگتن با مایکل بی‌جردن همکاری می‌کند
  • تخفیف ۵۰ تا ۷۰ درصدی طرح ترافیک و حلقه دوم برای آژانس ها و وانت‌بارها
  • علم‌الهدی: می‌گویند گوسفند قاچاق می‌شود؛ مگر چشم ندارید که قاچاق می‌شود؟
  • حذف پرچم آمریکا و اسرائیل از کف خیابان در مقابل فرمانداری پاکدشت
  • برگزاری سه نمایشگاه بهاره در تهران
  • Ad