جدیدترین اخبار
7 تیر 1396 ساعت 18:32 سیاسی کد خبر :45226

وقت «یارکشی بین المللی» فرا رسیده؛ «یارکشی داخلی» را متوقف کنید!

در چند سال گذشته واگرایی داخلی، نداشتن تفاهم، تعریف و درک مشترک از منافع ملی و فقدان چهارچوب های اقدام مشترک در عرصه سیاست خارجی بسیاری از فرصت ها را در نظام و اقتصاد بین الملل از ما گرفته است.

مصطفی نجفی؛ در شرایط واگرایی داخلی، غالبا اتخاذ تصمیات اساسی و ابتکاری درعرصه سیاست خارجی به حداقل ممکن می رسد. در حالی که در شرایط همگرایی فکری وعملی بین جریانات و نیروهای سیاسی درون کشور، بهترین موقعیت برای یک سیاست خارجی فعال که درآن تصمیمات ابتکاری و اساسی فراوان است، پدید می آید.

در چهار سال گذشته واگرایی داخلی سبب شد نتوانیم از فرصت های خارجی به ویژه فرصت های اقتصادی بهره مند شویم؛ اما اکنون در کنار فرصت هایی که برایمان وجود دارد تهدیدات بسیار جدی و حساسی را نیز در پیش رو داریم. در واقع محیط پیرامونی ما و نظام بین الملل پر از تهدیدات، تنش ها و شکاف های عمیقی شده که نه تنها فرصت ها را می تواند از ما بگیرد بلکه به جرات می توان گفت به سمتی پیش می رود که تهدیدات اش علیه ما حیاتی خواهد بود.

حال باید پرسید در این محیط فرصت زایِ پر از تهدید چه باید بکنیم؟ در پاسخ باید گفت ما بیش از هر زمان دیگری نیاز به کاستن از تعداد دشمنانمان، نیاز به از بین بردن بی اعتمادی در روابطمان با دیگر کشورها و جلب دوستی و اعتماد دیگر کشورها داریم. در واقع اکنون زمانی است که باید از کوچکترین روزنه برای «یارکشی» و افزودن بر دوستانمان در نظام بین الملل اشتفاده کنیم.

«چرا» یارکشی کنیم؟

برای اینکه به این «چرای» مهم پاسخ بدهیم باید به وضعیت کنونی منطقه و جهان نگاهی بیندازیم. در این چند سال با بحران در سوریه، عراق و یمن دست و پنجه نرم کرده ایم و درگیر آن ها بودیم. اما همین بحران ها اکنون وارد وضعیت جدیدی شدند؛ به ویژه بحران سوریه که بیش از هر زمان دیگری بوی جنگ می دهد. آمریکایی ها تحرکاتی را برای حمله سراسری به سوریه آغاز کرده اند؛ این ها را باید جدی گرفت و باید در عرصه دیپلماتیک با آن ها مقابله کرد پیش از آنکه وارد درگیری مستقیم شویم.

از سوی دیگر عراق پسا داعش نیز عراق آرامی نخواهد بود و باید منتظر بحران های سیاسی و امنیتی جدیدی در این کشور باشیم. در واقع باید خود را بیش از هر زمان دیگری آماده مدیریت بحران در عراق و به ویژه در زمینه مسئله کردها کنیم که ابزار این مدیریت بیش از آنکه نظامی-امنیتی باشد دیپلماتیک است.

بحران در روابط ایران و عربستان نیز دو چندان شده است. برای اولین بار سعودی ها از لزوم کشاندن جنگ به درون مرزهای ایران سخن گفته اند؛ جایی که محمد بن سلمان ولیعهد بلندپرواز و جنگ طلب سعودی اعلام کرده که می خواهیم به راه انداختن جنگ(داخلی یا خارجی)، ایران را در چارچوب مرزی خود گرفتار کنیم.

بحران قطر را اگر به این موارد اضافه کنیم مسئله پیچیده تر می شود. جایی که کشورهای عربی به بهانه حمایت قطر از ایران روابط دیپلماتیک خود با این کشور ذره ای اما ثروتمند را قطع و دوحه را تحت شدیدترین فشارها قرار داده اند. مسئله ای که بی ارتباط با ایران و تحرکات سعودی برای ضربه به منافع تهران در منطقه نیست.

اما همه این مسائل زمانی جدی تر و خطیرتر می شوند که بدانیم آمریکایی ها به رهبری دونالد ترامپ عزم خود برای مقابله با ایران را جزم کرده اند. آمریکایی ها اکنون به صورت کامل با ریاض هماهنگ شده اند و حتی از قطر که بزرگترین پایگاه آمریکا در آنجاست نیز حمایت نکردند. مقامات سعودی با توجه به حمایت قاطع ترامپ از آن ها زمان حاضر را فرصت مناسبی برای تسویه حساب های منطقه ای خود دیده اند. با قطر در حال تسویه حساب های گذشته خود هستند. در بسیاری از رسانه های غربی خوانده ام که پس از قطر نوبت به ایران می رسد. در واقع بحران قطر مقدمه یک تسویه حساب بزرگتر با ایران است. در همین راستا، بیش از هر زمان دیگری مقامات، ناظران و رسانه های جهان از افزایش احتمال وقوع یک جنگ جدید در خاورمیانه صحبت می کنند. این ها به ما می گوید بیش از هر زمانی در پی افزودن به دوستانمان و کم کردن دشمنانمان در نظام بین الملل باشیم و نباید در یارکشی ها عقب بیفتیم.

«چگونه» یارکشی کنیم؟

مقصود ما از «چگونه» یارکشی کردن روش ها و ابزارهایی است که باید از آن ها برای جلب نظر دیگران، اقناع، اعتماد، درک مشترک و حصول منافع مشترک استفاده کنیم. بدون شک یکی از روش هایی که اکنون آن را به کار نمی بریم و عدم توجه به آن فرصت های زیادی را از کشور در عرصه بین الملل ربوده «تک صدایی» و « تفاهم» بر سر منافع ملی و اهداف سیاسی خارجی است. در واقع، باید صدای واحدی از خواسته ها و منافع ملی به گوش جهانیان برسانیم. یک هماهنگی کامل میان دستگاه دیپلماسی و سایر نهادهای داخلی در اتخاذ مواضع ملی و بین المللی باید ایجاد شود. نباید کشورهایی که خواهان سرمایه گذاری و همکاری با ایران در پروژه های اقتصادی هستند را از چندصدایی داخلی بترسانیم. در همین زمینه لازم است افراد غیرمسئول و غیرپاسخگو از اظهارنظرهای عجولانه، غیرکارشناسی و جناحی اجتناب کنند.

ابزار دیگر ما این است که از سرمایه گذاران و هیئت های تجاری خارجی برای حضور در ایران دعوت کنیم. در جهان کنونی هیچ ابزاری به مانند اقتصاد نمی تواند سبب پیوند میان کشورها و بازیگران بین المللی شود. بنابراین باید از سرمایه گذاران و شرکت های بین المللی دعوت کنیم به ایران بیایند، با آن ها مذاکره کنیم و به آن ها در مورد امن بودن امنیت سرمایه در ایران اطمینان خاطر بدهیم. چنین سیاستی را هم اکنون دستگاه دیپلماسی ما در پیش گرفته و موفقیت هایی نیز به دست آورده است. تعلیق مجدد اقدامات تقابلی FATF علیه بانک‌های ایران، و اعلام مشارکت برخی از بزرگ‌ترین شرکت‌های بین‌المللی در پروژه‌های صنعتی ایران -از جمله اعلام مشارکت شرکت توتال در توسعه میدان گازی پارس جنوبی علیرغم تصویب لایحه تحریمی اخیر در مجلس سِنای آمریکا- نشانه‌های موفقیت این سیاست تلقی می‌شود.

ابزار دیگر ما می تواند« سفیران علمی» باشد. مسئله ای که متاسفانه توجه بسیار اندکی بدان شده است و ما شاهد استفاده از پژوهشگران و دانشگاهیان ایرانی در مراودات و تعاملات بین المللی نبوده ایم. روزانه همایش ها و کنفرانس های بین المللی زیادی در زمینه های مختلف اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و امنیتی در سراسر جهان برگزار می شود؛ در اکثر این همایش ها و کنفرانس ها جای محققان، دانشجویان و دانشگاهیان ایرانی خالی است. چندی پیش با یکی از دوستان دانشگاهی که در یکی از همایش های بین المللی حضور پیدا کرد صحبت می کردم؛ ایشان گفتند در این همایش پژوهشگرانی از بسیاری از کشورها در این همایش حضور داشتند که یا چیزی در مورد ایران نمی دانستند یا تصورات غلطی در مورد کشورمان داشتند؛ اما پس چند دقیقه گفتگو با آن ها تصوراتشان در مورد ایران را تغییر دادم؛ به همین جهت دستگاه دیپلماسی باید پژوهشگران و دانشگاهیان ایرانی را به عنوان سفیران اقناع به همایش ها و کنفرانس های بین المللی اعزام کند یا حضور آن ها را در این محافل بین المللی تسهیل کند.

«کجا» یارکشی کنیم؟

جمهوری اسلامی ایران اکنون با مجموعه متنوعی از تهدیدات در سطوح منطقه ای و بین المللی مواجه است. در سطح منطقه ای این تهدید بیش از پیش از جانب عربستان سعودی احساس می شود و در سطح فرامنطقه ای اکنون آمریکایی در موضعی تهاجمی در مقابل ما قرار دارند.

به همین جهت یارکشی ما باید در دو سطح منطقه ای و فرامنطقه ای دنبال شود. عربستان سعودی بیش از دو سال است که یارکشی خود در مقابل ایران را شروع کرده است. این را در بحران یمن و تشکیل ائتلاف از سوی این کشور و همچنین در بحران قطر به خوبی مشاهده کردیم. هدف اصلی و نهایی از این یارکشی سعودی ها بلاشک ایران است.

در همین راستا و در وضعیت حاضر جمهوری اسلامی ایران نیز باید وارد یک دیپلماسی فعال منطقه ای شود و با تمامی کشورهایی که در سطح منطقه می توانیم با آن ها کار کنیم وارد گفتگو و مذاکره شویم. این مسئله دو مزیت عمده دارد؛ نخست اینکه می توانیم بی اعتمادی میان خود و بازیگران منطقه را به حداقل برسانیم و دوم اینکه از وارد شدن آن ها به بلوک منطقه ای مورد نظر ریاض جلوگیری کنیم. مصر، ترکیه، عراق، لبنان، قطر، پاکستان، عمان و سازمان های منطقه ای نظیر سازمان کنفرانس اسلامی بازیگرانی هستند که می توانیم بیش از گذشته مواضع خود را به آن ها نزدیک تر کنیم و وارد تعامل جدی با آن ها شویم.

در سطح نظام بین الملل با ایالات متحده مواجه هستیم که تهدیدات آن را هم اکنون در پیرامون خود به خوبی احساس می کنیم. در این میان، بازیگر یا بازیگرانی هستند که می توانند یک وزنه تعادلی در برابر اقدامات واشنگتن علیه تهران باشند. اتحادیه اروپا، چین، روسیه، هند و سازمان های اقتصادی و امنیتی بین المللی کنشگرانی هستند که با تعامل، گفتکو و مذاکره با آن ها می توانیم دیوارهای بی اعتمادی را کوتاه تر، مراوداتمان را بیشتر و تهدیدات را کمتر کنیم. در واقع ما اکنون باید به سمت جلب حمایت اروپا و جامعه جهانی در برابر تهدید ایالات متحده برویم در غیر این صورت دست تندرو های آمریکایی برای اتخاذ هر تصمیم خطرناکی علیه ایران باز می شود.

در این میان تعامل با اروپا بسیار مهم است. اصولا ما با اروپایی ها هیچ مشکلی نداریم و آنها خواهان مراوده با ایران هستند؛ اما دو عامل باعث شده اروپایی در روابط خود با ایران دچار تردید شوند؛ یکی فشارهای آمریکاست و یکی هم نوعی سردرگمی در ایران است و اینکه نمی دانند واقعاً ایران تا چه حد مسایلش جدی است که این دوگانگی آنها را دچار تردید می کند؛ آن ها فکر می کنند اگر دولت یک تعهدی دارد شاید جناح مقابل آن را نپذیرد و با آن مقابله کند. شاید اگر این دو عامل نبود اروپایی ها هیچگونه مشکلی با ایران نداشتند؛ عامل اول که تا حدودی با خاطر شکاف اساسی میان رهبران اروپایی و دولت کنونی آمریکا کمرنگ شده است؛ عامل دوم نیز به خودمان مربوط می شود.

لذا باید به نخبگان کشور درهمه سطوح و عرصه ها یادآور شود که در صورت تداوم و استمرار شرایط موجود که نشان دهنده عدم انسجام بین نیروها و جریانات تاثیر گذار درعرصه سیاسی داخلی کشور است، نمی توان انتظار داشت که جمهوری اسلامی ایران در عرصه های منطقه ای و بین المللی از قدرت و ابتکار عمل جهت تامین اهداف و منافع ملی خود برخوردار باشد. لذا باید وضعیت کشور را به بحث بگذارند و همه باید بپذیرند دست دولت را در عرصه سیاست خارجی باز بگذارند و دولت را برای یارکشی بین المللی همراهی کنند.

در نهایت اینکه، اکنون وقت انزوا، اختلاف، یارکشی داخلی و به حاشیه راندن رقیب داخلی نیست بلکه وقت آن است که با حمایت همه جانبه داخلی از دستگاه دیپلماسی صدای واحدی را به منطقه و جهان برسانیم و در پی خروج از انزوا، رفع اختلاف با بازیگران بین المللی، یارکشی بین المللی و انزوای رقبای خود باشیم.

منبع:تابناک

Ad

Ad
Ad

روی خط خبر

  • سان دیدنِ وزیر ارشاد از لباس بازیگران!
  • تغییرات در نحوه اجرای جشنواره جابر بن حیان برای سال تحصیلی ۹۹-۹۸
  • انتقال پیکرهای ۷۷ نفر که در مراسم اربعین فوت کردند به ایران
  • اردوغان: از شمال سوریه عقب نشینی نمی‌کنیم
  • آینده توافق اردوغان و پنس چه خواهد شد؟
  • اکران «آشفته‌گیِ» فریدون جیرانی در اروپا
  • دلخوشی‌های پیرترین پاکبانِ کربلا
  • حمله تعدادی دانشجو به اقامتگاه سفیر آمریکا در سئول
  • انفجار یک بمب‌دست ساز در مسجدی واقع در شرق افغانستان
  • گورباچف: فقط یک دیوانه آغازگر جنگ هسته‌ای خواهد بود
  • دومین روز اعتراضات به تصویب مالیات‌های جدید در لبنان؛ سعد حریری نشست کابینه را لغو کرد
  • رهبر سابق کاتالونیا خودش را تحویل مقام‌های بلژیک داد
  • دستیار پمپئو: هدف از اعزام نظامیان بیشتر به عربستان افزایش فشارها به ایران است
  • خودروسازان بدهی‌های کلان دارند
  • مهناز افشار: از برخی‌ها شنیده‌ام که ممنوع‌الفعالیتم
  • مالزی پسماندهای وارداتی را به کشورهای مبدا بازمی‌گرداند
  • پیش‌بینی شرایط جوی کربلا در آستانه اربعین حسینی
  • عیدی پیشنهادی کارمندان برای سال ۹۹: یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان
  • کاهش ۱۱ درصدی آمار تصادفات از ابتدای همایش اربعین
  • FATF: اگر تا قبل از بهمن، دو کنوانسیون پالرمو و CFT نهایی نشوند، وضعیت ایران به پیش از خرداد ۱۳۹۵ باز خواهد گشت
  • ترافیک پرحجم در مسیرهای بازگشت زوار اربعین
  • خنثی شدن اقدام تروریستی در فرانسه
  • خشم چند کشور آسیایی از انیمیشن هالیوودی
  • تداوم اعتراضات اقتصادی در لبنان
  • از سرگیری تولید نفت یمن از یک میدان
  • بخشودگی جرایم مالیاتی برای حمایت از تولید داخل
  • نبود «مهارت خواندن» در بیش از ۹۰ درصد از کودکان ۱۰ ساله کشورهای فقیر
  • مصوبات عجیب مجلس که دردی از آموزش و پرورش درمان نمیکند!
  • یارانه مهرماه قابل برداشت شد
  • اسب‌سواری سیاستمداران مشهور
  • Ad