جدیدترین اخبار
۳ تیر ۱۳۹۶ ساعت ۱۶:۳۰ اقتصادی کد خبر :43205

دُمل‌های چرکین بی‌تدبیری در نظام بانکی

 

دُمل‌های چرکین بی‌تدبیری در نظام بانکی هر روز در حال سر باز کردن است؛ زخم‌هایی که یک دوره اقتصاددانان نسبت به بروز آن سخن می‌گفتند و از آینده نظام بانکی کشور با وجود موسسات مالی غیرمعتبر هشدار می‌دادند.

اقتصاد آنلاین – طاهره رضوی؛ گزارش‌ها حاکی از آن است که تا یک‌سال قبل ۲۵ درصد نقدینگی کشور در اختیار موسسات غیرمجاز بود؛ اگرچه این سهم هم‌اکنون به ۱۰ درصد رسیده، اما این موضوع را در ابتدای سال گذشته محمدرضا پورابراهیمی، نماینده مجلس خبر داده بود که البته بنا به گفته معاون نظارتی بانک مرکزی، این رقم هم‌اکنون به ۱۰ درصد کاهش یافته است.

از سوی دیگر، تا پیش از دولت یازدهم ۱۱ موسسه اعتباری غیرمجاز با بیش از ۲ هزار و ۹۷۸ شعبه فعالیت داشتند که هم‌اکنون بیش از هزار شعبه از موسسات فاقد مجوز ساماندهی شده و از فعالیت‌های تعاونی‌های غیرمجاز از جمله تعاونی‌های اعتبار ثامن‌الحجج و میزان با بیش از هزار و ۱۰۰ شعبه غیرمجاز جلوگیری شده است.

اما ماجرا از سال ۹۲ که دولت یازدهم روی کار آمد، شروع شد. زمستان ۹۲ بعد از هشدارهای چندین باره درباره سپرده‌گذاری در موسسات غیرمعتبر، بانک مرکزی در اقدامی ناگهانی نام تعدادی موسسه را که پیش‌تر مجاز اعلام شده بودند، از فهرست خود حذف کرد؛ ۶ موسسه اعتباری کوثر، ثامن، ثامن‌الحجج، عسکریه، نور و آرمان و همچنین دو بانک آینده و مهر اقتصاد.

در آن زمان بانک مرکزی اعلام کرده بود که موسسات اعتباری حذف شده از سایت بانک مرکزی، پیش از این مکلف شده بودند سلسله اقداماتی را در راستای نزدیک شدن به استانداردهای بانکی مورد نظر این بانک انجام دهند. بر همین مبنا بانک مرکزی با فعالیت آن‌ها موافقت اصولی کرده و برنامه زمان‌بندی شده‌ای را هم برای اقدامات آن‌ها تعیین کرده بود، اما پس از مدتی، نظارت‌های بانک مرکزی نشان داد که برخی از این موسسات تحرک و تلاش لازم را برای انجام اصلاحات مورد نظر بانک مرکزی ندارند. بنابراین، تصمیم گرفته شد با حذف این موسسات از فهرست موسسات مورد تایید بانک مرکزی، هشدار جدی به موسسات داده شود تا طبق برنامه زمان‌بندی تعیین شده به دنبال تحقق شروط لازم بروند.

این اقدام آغاز دور تازه‌ای از برخورد با غیرمجازها بود اما اقدامات بانک مرکزی در راستای ساماندهی موسسات مالی و اعتباری و مدیریت بازار غیرمتشکل پولی در سال‌های ۹۳ و ۹۴ نیز ادامه پیدا کرد. در این راستا، موسسه میزان از جمله موسسات غیرمجازی بود که در پی اقداماتی که موجب بروز تخلفات مالی و افزایش بدهی آن شده بود، توان بازپرداخت بدهی‌های خود را از دست داد و در سال۹۴ منحل و تعهدات سپرده‌گذاران آن به بانک صادرات واگذار شد. موسسه اعتباری ثامن الحجج نیز از دیگر موسسات غیرمجازی بود که با وجود هشدارهای بانک مرکزی با تبلیغات گسترده توانسته بود اعتماد مردم را جلب کند، اما در پی تخلفات مالی گسترده توسط این موسسه، بانک مرکزی و قوه قضاییه تصمیم به انحلال آن گرفتند و تعهدات آن را به بانک پارسیان واگذار کردند.

پس از گذشت این مدت، امروز نیز مباحثی درباره موسسه کاسپین و سایر موسسات و بانک‌ها شنیده می‌شود. امروز سپرده‌گذاران این موسسات بلاتکلیف و سرگردان شده‌اند و هر روز، خبری از گوشه و کنار از تجمع‌های سپرده‌گذاران مقابل بانک‌ها و موسسات اعتباری مجازی می‌رسد که نگران از شنیدن خبرهای غیررسمی ادغام بانک‌ها، تلاش دارند تا اندک سرمایه زندگی‌شان را نجات دهند. به عبارتی، در حال حاضر می‌خواهند همان چندرغازی را هم که دارند، در دستشان نگه دارند.

تبلیغات آزادانه؛ تخلف مخفیانه

نکته جالب و قابل تامل در خصوص موسسات مالی متخلف، تبلیغات گسترده‌ای است که آنها در اماکن عمومی و بعضا رسانه ملی به صورت آزادانه داشتند و همین موضوع بر حجم سپرده‌گذاری نزد آن‌ها می‌افزود.

از زمانی هم که کاهش نرخ سود بانکی در دستور کار قرار گرفت، این موسسات توانستند با ارائه سودهای بالا و جذاب برای سپرده‌گذاران، هزاران میلیارد از نقدینگی بانک‌ها و موسسات مجاز را به سمت خود جذب کنند.

بررسی آمار نقدینگی نشان می‌دهد که در سال ۹۰ حدود ۳۵۵ هزار میلیارد تومان نقدینگی در کشور وجود داشته که با توجه به ۲۵درصدی که عنوان می‌شود از این مبلغ در اختیار غیرمجازها بود، حدود ۸۸هزار میلیارد تومان را در برمی‌گیرد. رقمی قابل توجه که بیش از یک سوم مجموع نقدینگی بوده است. اما با روال کاهشی که در ادامه رخ داده و در نتیجه کاسته شدن غیرمجازها از بازار پول بوده، اکنون نرخ ۱۰درصدی از مجموع ۱۲۰۰هزار میلیارد تومانی نقدینگی گواه آن است که تا ۱۲۰هزار میلیارد تومان از نقدینگی کشور در غیرمجازها وجود دارد که این نرخ حدود یک دهم کل را شامل می‌شود.

با این حال، هم‌اکنون اظهارات جسته و گریخته معاونان بانک مرکزی در تشریح وضعیت کنونی بانک‌ها و موسساتی که نامشان دومینووار به لحاظ وضعیت مالی نامساعد مطرح می‌شود، اگرچه مرهمی بر نگرانی سپرده‌گذاران است، اما شاید بتوان گفت که بانک مرکزی به صورت رسمی، هنوز سکوت کرده است. اگرچه اخیرا معاون نظارتی بانک مرکزی خبر داده که تاکنون ۱۳۴ موسسه مالی و اعتباری غیرمجاز در کشور ساماندهی شده و ۴ موسسه باقی‌مانده نیز تا پایان سال تعیین‌تکلیف می‌شوند.

تخته‌پاره‌هایی که مردم را غرق کرد

اما سوالی که در این میان مطرح است، این‌که انحلال موسسات مالی غیرمجاز در حال حاضر تا چه اندازه توانسته مشکلی از مشکلات مردم را حل کند؟

در گزارش میدانی «اقتصاد آنلاین» از میان سپرده‌گذاران، نکات جالبی شنیده شد. فرشاد علوی، یکی از سپرده‌گذاران موسسات مالی و اعتباری در این خصوص به خبرنگار اقتصاد آنلاین می‌گوید: «ابتدا باید از ایجاد موسساتی که افراد غیرتخصصی موسس آن هستند، جلوگیری شود. در صورتی که نظارتی درست در ابتدای تاسیس موسسه‌ها وجود داشته باشد، احتمال انحلال آنها بسیار کم خواهد بود، چراکه موسسان آن به‌خاطر اعتبار خود هم که شده، اجازه سوق دادن موسسه به سمت انحلال را نمی‌دهند.»

وی می‌افزاید: «حالا که موسسه‌های بسیاری ایجاد شده و فعالیت می‌کنند، باید به‌سراغ موسسه‌هایی رفت که در معرض ریسک بالایی هستند. وقتی نرخ سود ارائه شده توسط موسسه‌ای بالا باشد، معلوم است که ریسک آن نیز بالا بوده و امکان ورشکستگی آن زیاد است. اما با این حال، در سال‌های اخیر متاسفانه موسساتی منحل شده‌اند که به نفع مردم فعالیت می‌کردند و وام‌های با بهره کم در اختیار آنها قرار می‌دادند.»

رضا کاشانی، سپرده‌گذار دیگری تصریح می‌کند: «زمانی که مردم احساس کنند غرق می‌شوند، به هر تخته پاره‌ای برای نجات خود چنگ می‌اندازند. این موسسات مالی غیرمجاز هم تخته پاره‌ای بود که مردم برای متوازن کردن دخل و خرجشان به آن چنگ زدند و عده‌ای را همین تخته‌پاره‌ها غرق کرد.»

کاشانی متذکر می‌شود: «واقعا من نمی فهمم موسسه مالی غیرمجاز دیگر چه صیغه‌ای است؟ یعنی عده‌ای در این مملکت در امنیت و با استفاده از رانت قدرت می‌توانند کار غیرمجاز بکنند؟ چه ارگان یا شخص یا گروهی به این‌ها اجازه انجام امر غیرمجاز را داده و چرا محاکمه نمی‌شوند؟»

در همین حال، محمد مقدم، یکی از سپرده‌گذاران بانکی می‌گوید: «متاسفانه هنوز مشکلات ما تموم نشده است. مگر برخورد با این موسسات چقدر هزینه دارد؟ فقط کافی است در مرحله اول یک بلوک سیمانی جلوی در آن بگذارید و در موسسه را هم پلمپ کنید. این موسسه‌ها مردم را بیچاره کرده‌اند.»

وی ادامه می‌دهد: «در این ماجرا افرادی مثل من به شدت متضرر شده‌اند. برخورد با مشتریان نیز غیرمسوولانه و نامناسب است.»

سهیل رجبی نیز می‌گوید: «به‌نظر من بهترین راه‌حل برای کنترل و نظارت هرچه بیشتر روی این موسسات و از جهتی، حفظ حقوق و سرمایه مردم، ادغام آنهاست و براساس اصول بانکداری، باید تمامی فعالیت‌های مالی آنها را رصد کرد.»

مطالب مرتبط

روی خط خبر

  • آیا ترامپ می خواهد به ایران و کره شمالی حمله کند؟
  • شیائومی می ۷ مجهز به دوربین دوگانه ۱۶ مگاپیکسلی مجهز خواهد بود
  • تلاش کاخ سفید برای فضاسازی جدید علیه ایران
  • لاریجانی: باقیمانده تروریست‌ها به دنبال ماجراهای جدیدی هستند
  • سرلشکر باقری در پیامی به رهبر انقلاب: آمادگی نیروهای مسلح برای جلوگیری از بروز فتنه‌های مشابه داعش
  • ارتش آمریکا گیاهان هوشمند می سازد
  • وزش باد، مهار آتش جنگل گالیکش را مشکل کرد
  • این ساختار نور و صوت را خم می کند
  • چه دلیلی تعطیلی هشتم ربیع‌ الاول را موجه می‌کند؟
  • عارف: جرات ندارند به مردم بگویند، چرا به اصلاح‌طلبان رای دادید، به بانیان آن ایراد می گیرند
  • انتقاد یک روزنامه از تعطیل شدن هشتم ربیع الاول/کدام پشتوانه عقلی و دینی آن را موجه می کند
  • سیل، جان ۲ نفر را در بوشهر گرفت
  • پاشنه آشیل جریان اصولگرایی چیست؟ /از مردم‌ناباوري اصولگرايان تا تهمت اصلاح‌طلبان
  • سوزاندن جسد همسر پس از جنایت
  • جوان ٢٣ساله ایرانی که «ژنرال و قوی ترین مامور مخفی خاورمیانه» شد
  • هزینه‌سازی احمدی نژاد و یارانش برای نظام /ناصری: بست نشینی بقایی و جوانفکر برای به حاشیه بردن پرونده های قضایی است
  • لاریجانی به اصلاح‌طلبان نزدیک‌تر است یا قالیباف /صوفی: قالیباف به دنبال ترمیم ارتباطش با اصلاح طلبان است
  • فایرفاکس موتور جستجوی پیش‌فرضش را به گوگل تغییر داد
  • مسمومیت ۲۷ نفر با منواکسیدکربن در یاسوج
  • باج ۱۰۰ هزار دلاری اوبر به هکرها
  • هک شبکه HBO توسط بهزاد مصری؛ آیا هکری ایرانی پشت این ماجرا است؟
  • پای‌بندی بانک‌ها به نرخ‌ سود سپرده
  • فقط یک فرودگاه سودآور داریم
  • واکنش آخوندی به سیاسی شدن موضوع زلزله کرمانشاه
  • راه‌اندازی سامانه جامع رصد کارگاه‌ها در چهار استان
  • رشته‌توییت‌های وزیر ارتباطات درباره فیلتر شدن ویز
  • معدنی‌ها به دنبال خرید هپکو
  • دور جدید تمرینات تیم ملی روئینگ آغاز می شود
  • انتصاب رئیس سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی
  • مورینیو:فوتبال همین است