جدیدترین اخبار
۳ تیر ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۰۲ سیاسی کد خبر :42652

خدمات متقابل وثوق الدوله به دولت انگلستان چه بود؟

در سیزدهمین کابینه پس از مشروطه که با ریاست وثوق الدوله تشکیل گردید قرار داد ۱۹۱۹ میلادی با دولت انگلیس توسط او در ازای دریافت ۱۳۰ هزار تومان رشوه منعقد شد.

سرویس سیاست مشرق – میرزا حسن خان وثوق الدوله فرزند یک خانواده اشرافی قاجاری و خواهر زاده امین الدوله منور الفکر میانه رو از نسل دوم مشروطه بود. او به سال ۱۲۹۲ قمری برابر ۱۲۵۴ شمسی به دنیا آمد. از کودکی با زبان فرانسه آشنا شد و تحت تاثیر ادبیات فرانسه قرار گرفت. میرزا حسن خان در تیر ماه ۱۲۷۴ پس از دیدار با ناصرالدین شاه از طرف او لقب وثوق الدوله را گرفت و حاکم آذربایجان گردید. حسن وثوق الدوله از جمله تجدد گرایانی بود که به فراماسونری پیوست و عضو لژ بیداری شد. از آغاز حرکت مشروطه خواهی در زمره طرفداران آن در آمد و پس از تشکیل مجلس اول شورای ملی به عنوان نایب رئیس مجلس (رئیس مجلس ضیع الدوله بود) تعیین گردید. وثوق الدوله در دولت های مختلفی عضویت داشت. پس از فتح تهران و غلبه اعضای لژ فراماسونری بیداری بر کشور (۱۳۲۷ق) میرزا حسن خان به عضویت هیات مدیره لژ بیداری در آمد. او در کابینه سپهدار وزیر دادگستری بود و در سال های ۱۳۳۴ و ۱۳۳۶ ه.ق دوبار نخست وزیر گردید.

 

در سیزدهمین کابینه پس از مشروطه که با ریاست وثوق الدوله تشکیل گردید یک اتفاق بسیار دردناک افتاد که به ویژه از منظر بررسی کارنامه وثوق الدوله بسیار مهم است و آن انعقاد قرار داد ۱۹۱۹ میلادی با دولت انگلیس توسط او در ازای دریافت ۱۳۰ هزار تومان رشوه می باشد.

ماجرا از این قرار بود که ایران در حد فاصل سقوط تهران در سال ۱۲۸۸ شمسی تا کودتای ۱۲۹۹ شمسی در یک وضعیت هرج و مرج گسترده به سر می برد با پایان گرفتن جنگ جهانی اول و وقوع انقلاب بلشویکی در روسیه مجموع توافقات استعماری انگلیس و دولت تزاری در سال ۱۹۰۷ کان لم یکن تلقی گردید و دولت انگلیس نگران نفوذ بلشویک در ایران بود. در چنین شرایطی جناحی از هیات حاکم انگلستان تصمیم گرفتند با تحت الشعاع قرار دادن ایران و نفی استقلال نسبی و شکننده آن به طور کامل بر کشور مسلط گردند و از خطر نفوذ شوروی بر ایران و هند جلوگیری نمایند. زیرا هندوستان در آن دوره ضلع اصلی تغذیه دولت انگلیس بود ایران نیز به واسطه اکتشاف نفت بیش از پیش برای دولت انگلیس اهمیت یافت. در چنین وضعیتی وثوق الدوله در مرداد ۱۲۹۸ شمسی برابر با اوت ۱۹۱۹ میلادی حاضر گردید در ازای دریافت رشوه قرارداد تحت الحمایگی ایران را امضا کند. در پی این خیانت امواج گسترده اعتراضات مردمی در کشور به راه افتاد، دولت های شوروی و امریکا و برخی دول اروپای نیز به این قرار داد اعتراض کردند و مجلس شورا نیز از پذیرش آن سرباز زد و احمد شاه حاضر به پذیرش آن نشد.

امضای این قرار داد وثوق الدوله را به چهره ای منفور در سراسر ایران بدل نمود و نورمن سفیر وقت انگلیس در ایران در تاریخ ۱۵ ژوئن ۱۹۲۰ در تلگرافی به لرد کرزن وزیر خارجه و در پی گسترش نفرت عمومی از وثوق الدوله می گوید : ” رئیس الوزرا اکنون نزد مردم به قدری منفور است که دیگر وجود او برای دولت پادشاهی انگلستان فایده ای نخواهد داشت و صلاح در این است که کابینه دیگری بر سر کار آید.”

وثوق الدوله در امضای قرارداد ۱۹۱۹ میلادی با نصرت الدوله فیروز و صارم الدوله همراهی داشت. پس از گسترش جو مخالفت مردمی با قرار داد ۱۹۱۹ م سیاست دولت انگلستان از استعمار مستقیم و تحت الحمایه قرار دادن ایران به استعمار غیر مستقیم و کودتای ۱۲۹۹ شمسی و روی کار آمدن رضا خان تغییر جهت داد. حسن وثوق در ۱۳۲۹ شمسی درگذشت.

روی خط خبر

  • ساندی تلگراف: تونی بلر با یک توافق ۹ میلیون پوندی به دولت سعودی مشاوره می‌دهد
  • آیا بزودی شاهد مجازات ترامپ خواهیم بود؟
  • طرح استيضاح چند وزير از جمله وزير كشور مطرح شد ولي با بده بستان‌ها مفسده انگيز امضاها پس گرفته شد
  • توضیح کدخدایی درباره مصوبه مجمع تشخیص پیرامون سپنتا نیکنام: از این رای گیری عکسی گرفته نشد
  • کسانی در سالیان قبل مورد اتهام قرار گرفتند و صداوسیما فرصتی برای دفاع، به آن‌ها نداد
  • آیا افشانی مجبور به خداحافظی از شهرداری می شود؟
  • اذعان یک رئیس کل اسبق به خطای دولت احمدی‎نژاد و روحانی در رشد بی‎سابقه نقدینگی
  • اظهارات عجیب یک مسئول: نقدینگی ۱۶۰۰ هزار میلیارد تومانی عجیب و غریب نیست؛ آمریکا ارز را گران کرد
  • تصمیمات یک‌شبه گریبان‌ اقتصاد را گرفته است
  • سازمان هواپیمایی: هواپیما مجاز است با ایراد پرواز کند
  • دلار ۴ نرخی می‌ شود
  • تمدید تغییر ساعت کار کارمندان تا ۱۰ روز دیگر
  • شکایت دادستان از فرمانده پلیس تهران در پرونده «۲ تن سکه»
  • خبر مهم فرانسه درباره مذاکره با آمریکا
  • جمهوری اسلامی: درد دل‌های وزرای اقتصاد شاه و جمهوری اسلامی درباره نمایندگان مجلس یکی بود
  • تغییر در تیم اقتصادی دولت جدی شد
  • بازهم شایعه برای تخریب تولیت آستان قدس
  • ماجرای سفر رایگان خارجی با ارز دولتی چیست؟
  • ضرر نفتی عربستان به علت پیشواز از تحریم‌های ایران
  • یک فساد مالی شوکه کننده جدید افشا شد
  • آمادگی اسراییل برای حمله به مراکز نِظامی ایران در عراق
  • خودروسازان پاسخگوی خواسته های مردم باشند
  • شرکت های ناشناس واردکننده خودرو چقدر ارز دولتی گرفتند؟
  • وزارت امور خارجه پاسخگو باشد: پروین فرشچی انتخاب «ظریفی» نیست!
  • تصمیم مجمع تشخیص مصلحت نظام نشان داد که «بن بست» نداریم
  • افزایش جریمه پارک غیرمجاز در محل توقف معلولان
  • خنده‌های احمدی‌نژاد در جلسه مجمع تشخیص
  • حمله به پاسگاه مرزی سپاه در مریوان؛ ۱۰ نفر شهید شدند
  • اقدام تاسفباری که در پشت پرده مجلس در جریان است؛ معاونان پارلمانی با «کیسه امتیازات» در مجلس، برای «استثنا کردن رؤسا از طرح منع به کارگیری بازنشستگان»
  • کیسینجر: دنیا در شرایط بسیار خطرناکی است/ ترامپ می‌تواند نشان‌دهنده پایان یک دوران باشد