جدیدترین اخبار
۱ تیر ۱۳۹۶ ساعت ۰۹:۴۰ سیاسی کد خبر :41567

۶ سناریوی چرایی جانشینی «بن سلمان» به جای «بن نایف»

ملک سلمان، پادشاه عربستان، فرزند خود محمد را به‌عنوان ولیعهد برگزید. به این ترتیب او نه تنها از میان دو ولیعهد یکی را به‌عنوان وارث بعدی تاج و تخت برگزید بلکه سنتی را پایه گذاشت که براساس آن پادشاهی در نسل فرزندش دوام خواهد یافت.

برخی ناظران سلطنتی از مدت‌ها قبل اعلام کرده بودند که محمد بن‌سلمان ولیعهد «بالقوه» است و احتمالا پادشاه آینده کشور اوست. این ولیعهد جوان تا پیش از اینکه پدرش به پادشاهی برسد برای شهروندان عربستانی و مقام‌های خارجی شناخته شده نبود. او پیشتر رئیس دفتر پدر در دوران ولایتعهدی او بود اما با پادشاه شدن سلمان پس از ملک عبدالله، فرزند مدارج ترقی را یک شبه پیمود. براین اساس اینکه چرا محمد بن سلمان جانشین پسر عموی ۵۷ ساله خود شد در قالب ۶ سناریو قابل بررسی است.

سناریوی اول: محمد بن‌نایف در بحران اخیر قطر نقش چندانی نداشت و این به این خاطر است که گفته می‌شود او حامی اسلامگرایان و ایران است. این نظر می‌گوید دلیل کنار گذاشتن بن‌نایف این است که او به دلیل ارتباطاتی که با گروه‌های اسلامگرا از جمله القاعده داشت توانسته بود عملیات آنها را در عربستان مهار کند اما از آنجا که سیاست‌های کنونی عربستان مقابله با گروه‌هایی از این دست است، بنابراین چنین صلاح دیده شد که بن‌نایف کنار گذاشته شود.

سناریوی دوم: نظر دیگر می‌گوید نظام «دو ولیعهدی» که در عربستان متداول شد در قالب «ولیعهد آزمایشی و موقت» قابل تحلیل است به این معنا که پادشاه برای جلوگیری از بحران و درگیری بر سر جانشینی سیستم «دو ولیعهدی» را به‌طور آزمایشی باب کرد تا به این وسیله آنکه از کفایت بیشتری برخوردار بود، شایسته تاج و تخت شود.

سناریوی سوم: برخی هم می‌گویند براساس یک قرارداد نانوشته تقسیم کاری میان آنها صورت گرفته بود. الجزیره می‌نویسد بن‌نایف مدت‌ها بود در انظار عمومی ظاهر نمی‌شد اما در مقابل، بن‌سلمان به سفرهای خارجی می‌رفت. بر این اساس، به‌نظر می‌رسد قرار بوده بن‌نایف در امور داخلی فعال شود و بن‌سلمان در امور خارجی. احتمالا بن‌نایف پی برده بود که در آینده کشور جایی ندارد (چراکه فاقد فرزند ذکور است) بنابراین، ترجیح می‌داده چندان در سیاست داخلی و خارجی فعال نشود و نقشش در حد «پروتکلی» و تشریفاتی باقی بماند.

سناریوی چهارم: به گزارش سی‌ان‌ان، دیدگاه دیگر بر این باور است که این جابه‌جایی قدرت به معنای «گذار نسلی» است.

با توجه به اینکه عربستان به «کشور کهنسالان» معروف است، احتمالا با این جابه‌جایی قرار است خون تازه‌ای به کالبد این کشور تزریق شود و نظام سیاسی این کشور اندکی به جوان‌تر شدن گرایش یابد. براساس این تحلیل، سلمان و نزدیکانش با علم به اینکه وی دیر یا زود رفتنی است، ترجیح دادند قدرت به فردی جوان و جسور واگذار شود تا جابه‌جایی‌ها در آینده هم تضمین شود.

سناریوی پنجم: برخی هم معتقدند بن‌نایف در زمره «کبوتر»های سعودی است و بن‌سلمان در زمره «باز»ها.

با توجه به تنش‌های کنونی در منطقه، جنگ یمن، بحران سوریه و نقش آفرینی‌های عربستان در تقابل با سایر قدرت‌های منطقه ای، هیات حاکمه سعودی ترجیح داد برای حفظ منافع سعودی «باز»ها در قدرت بمانند. به این ترتیب، محمد با آغاز جنگ یمن، فعال شدن در قضایای سوریه و لابی‌های گسترده با کاخ سفید نه تنها خود را به‌عنوان جانشین بالقوه تاج و تخت مطرح کرد بلکه کوشید چهره‌ای جسور از خود بر جا گذارد که می‌تواند در آینده معادلات قدرت در خاورمیانه تاثیرگذار باشد.

سناریوی ششم: همچنین جسارت او باعث تقویت این دیدگاه شده که محمد از پتانسیل مهار ایران نیز برخوردار است. با توجه به اینکه سیاست‌های عربستان از محافظه‌کاری نسل قبلی به در آمده و بر مبنای «دشمن‌ستیزی» و «ایران‌ستیزی» شکل گرفته، بنابراین محمد بهترین گزینه در ساختار قدرت در عربستان و همراهی با آمریکا برای مهار قدرت ایران خواهد بود.

محمد بن‌سلمان را می‌توان دارای دو شخصیت دانست:

شخصیت داخلی: او به‌عنوان جوانی سی‌و‌اند ساله که توانسته وارد هرم بالای قدرت شود در میان لایه‌های جوانان سعودی وجهه مطلوبی دارد. از آنجا که شهروندان سعودی از «پیرمردان» خسته شده‌اند، حضور محمد جوان را نشانه‌ای از تغییر و گرایش جوان‌مدارانه در ساختار قدرت می‌دانند. او همچنین در لابی با نهادهای مذهبی در عربستان توانسته از شدت قوانین سختگیرانه تا حدودی بکاهد. بلومبرگ در همین زمینه می‌نویسد محمد اگرچه در ساختاری وهابی روییده اما گرایش چندانی به سختگیری‌های نهادهای دینی ندارد. وی همچنین با درانداختن «طرح ۲۰۳۰» می‌خواهد تا سال ۲۰۳۰ اقتصاد عربستان را از نفت رها کند. او با در پیش گرفتن نوعی سیاست ریاضت‌طلبانه تلاش کرده جامعه را هم‌جهت با این طرح حرکت دهد.

شخصیت خارجی: اما محمد در عرصه خارجی هم محبوبیت یافته است. دیدارهای خارجی سلمان عمدتا از سوی پسرش انجام می‌گرفت. این جوان ۳۱ ساله در سفرهای خود به کشورهای مهم دنیا (آمریکا، اروپا، روسیه) سعی کرده چهره‌ای از عربستان ترسیم کند که گویی این کشور قطب اقتصادی و نظامی در خاورمیانه و او سکاندار تغییر در عربستان است. قرارداد اخیر ۴۰۰ میلیارد دلاری میان عربستان و آمریکا در سفر اخیر ترامپ به عربستان ناشی از تلاش‌های اوست. سی‌ان‌ان در گزارشی او را «اصلاح‌طلب عربستان» می‌نامد.

سی‌ان‌ان در گزارش خود به نقل از مصاحبه بن‌سلمان با واشنگتن‌پست در ماه آوریل روابط کشورش با آمریکا را روابطی در هم تنیده معرفی کرده و می‌گوید:«اگر نفوذ آمریکا نبود ما به کره‌شمالی تبدیل شده بودیم.» با این حال، هنوز معلوم نیست میزان قدرت محمد چقدر خواهد بود. اگرچه وی به مقام ولایتعهدی و وارث بعدی تاج و تخت منصوب شده اما بسیاری از رسانه‌ها در مورد میزان اختیارات وی سکوت کرده‌اند.

مطالب مرتبط

روی خط خبر

  • ضعیف بودن مجازات‌ها عامل تکرار مجدد جرایم است
  • کمبود انار شایعه ای بیش نیست
  • وقتی پسر جدید برانکو دردسرساز می شود
  • این معلمان فداکار خوزستانی
  • کشف ۲۳۰۰ قوطی انواع مشروبات الکلی
  • پراید، پرسرقت‌ترین خودروی تهران معرفی شد
  • کرباسچی: هیات رئیسه شورای سیاستگذاری درصدد ایجاد تغییرات است/ استعفای هادی خامنه‌ای امری عادی است
  • بارزانی: به کردها اطمینان می‌دهم که دستاوردهای آن‌ها را حفظ می‌کنیم / آنچه در کرکوک رخ داد حاصل تصمیمات یکجانبه برخی طرف‌های کردی بود
  • زد تی ای از Axon M مجهز به دو نمایشگر و لولای میانی رونمایی کرد
  • باند توزیع اقلام و لوازم شیطان پرستی منهدم شد
  • واکنش زنگنه به سخنان ترامپ؛ ایران برای مذاکره با همه شرکت‌های نفتی آماده است
  • پایگاه‌های مشاوره رایگان سلامت در ایستگاه های مترو دایر شد
  • مرضیه برومند نمایش «پرواز شماره ۷۴۵» را افتتاح کرد
  • عواقب وحشتناک مصرف دخانیات برای دختران
  • عفونت هایی که بر اثر افراط در آرایش کردن دچار شما می شود!
  • تلگرام محکوم شد!
  • مسیر تغییر نام، برای شهروندان کوتاه شد
  • همسر سابق رامبد جوان از دوستان صمیمی‌اش می گوید
  • جدیدترین عکس پرویز پرستویی در “قاتل اهلی”
  • حواشی ادامه‌دار تیتراژ یک سریال/پخش نشدن صدای”محمد اصفهانی”
  • آقای بازیگر زیر تیغ جراحی
  • انتشار تیزر «کلنل» با صدای سالار عقیلی
  • اصل معجزه تربیت در خانواده است
  • اطفای حریق سوله هزار متری در منطقه شورآباد
  • رویای شگفت‌انگیز ۵G به واقعیت نزدیک‌تر شد
  • سرانه یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومانی برای هر مادر و کودک معتاد
  • سه چهارم موتورسیکلت سواران فاقد گواهینامه رانندگی موتور هستند
  • اظهارات دادستان تهران درباره نازنین زاغری
  • دلار قیمت کاغذ را ۱۰۰۰ تومان بالا برد/برگ تشخیص مالیات سال‌های گذشته را به فروشنده‌ها تحمیل می‌کنند
  • «اعتراض وارد نیست» در راه نپال