جدیدترین اخبار
۲۰ مرداد ۱۳۹۷ ساعت ۱۱:۴۸ اقتصادی کد خبر :343618

تفاوت بزرگ “دلار در ايران” و “دلار در تركيه”

محمد علي دستمالي در یادداشتی در روزنامه اعتماد نوشت: در ماه‌هاي اخير كه در ايران، تب تحريم و افزايش قيمت دلار، باعث شد اقتصاد ما آب و روغن قاطي كند، در تركيه نيز ليره رفته‌رفته ارزش خود را در برابر دلار امريكا از دست داد و روز به روز دلار گران‌تر شد. اما چرا گران شدن دلار در ايران چنين غوغاها و نگراني‌هايي به دنبال آورد اما در تركيه موجب چنين وضعيتي نشد؟

نگرش ملي ما و نگرش ملي ترك‌ها

در ساليان و حتي در دهه‌هاي اخير، به اندازه كافي در مذمت هر نوع از ناسيوناليسم به اندازه كافي مطلب نوشته شده است. در انديشه‌ها و باورهاي اسلامي، غالبا ارجاع به آيات سوره مباركه حجرات و ديگر آيات قرآن ارجاع داده شده و بر اهميت مفهوم والايي به نام امت واحده تاكيد شده است. در رويكردهاي جديد نيز، با تاكيد بر جهاني‌گري و جهان‌وطني و پيش از آن نيز تاكيد بر سوسياليسم و بسياري از ايده‌هاي ديگر، همواره تلاش شده تا ناسيوناليسم و باور ملي‌گرايانه، همچون يك بيماري مهلك و يك سم خطرناك جلوه داده شود.

اما شايد در اين مسير، ما به شكل اغراق‌آميز و افراطي جلو رفته‌ايم! شايد در چهار دهه اخير در جمهوري اسلامي، بسيار اغراق‌آميزتر و بيشتر از حد نياز و ضرورت، به ملي‌گرايي تاخته‌ايم و گمان كرده‌ايم كه صرف تاكيد و توجه بر انديشه و تربيت ديني، رفتارهاي فردي و اجتماعي ما را تبديل به ساروج و ملات مستحكمي مي‌كند، براي آنكه هر خشتي، همواره جزئي از ديوار باشد. اما شواهد و ظاهر امر نشان مي‌دهد كه دست‌كم در مورد اقتصاد ملي و دغدغه‌هاي مرتبط با سرمايه و منافع ملي و اجتماعي، نه تنها افراد، بلكه سازمان‌ها و نهادها نيز، منفعت و سود «خود» را بر مفهوم بزرگ‌تري به نام «منافع ملي» و «سود جمعي» ترجيح مي‌دهند. مصداق و استدلال مي‌خواهيد؟

همين صفوف طولاني برابر صرافي‌ها براي خريد دلار! كم نبودند شهرونداني كه در اين كشور، همه پول و ثروت خود را تبديل به دلار و سكه و طلا كردند. اما در تركيه چه؟ آيا در آنجا نيز چنين شد؟ خير. نه آمار و ارقام و نه اخبار و احوال، مبين چنين چيزي نيست. با آنكه در يك سال اخير ارزش دلار امريكا در تركيه همواره بيشتر و بيشتر شده، اما مردم تركيه براي خريد دلار در صف نايستادند و ثروت خود را به طلا و سكه جمهوري و دلار و ارزهاي ديگر تبديل نكردند.

اگر هم چنين چيزي بود، دست‌كم حرص و شتاب و آمار و ارقام آن، مطلقا اندازه ما نبود. چرا؟ كجاي كار مي‌لنگد؟ آيا مساله فقط به ثبات اقتصادي تركيه، درآمد ٣٠ميليارد دلاري از توريسم، درآمد كلان از تجارت و آزادي‌هاي نسبي فردي و اجتماعي و سياسي و رسانه‌اي ربط دارد؟

در پاسخ بايد گفت: خير. همه اينها نقش دارد. اما فقط اينها نيست. عامل ديگري نيز هست. يك عامل مهم به نام عِرق ملي و علاقه به رشد و شكوفايي اقتصاد ملي كشور و نشان دادن واكنش منفي به رفتار دونالد ترامپ و دولت امريكا. آن دسته از شهروندان تركيه كه براي نشان دادن خشم خود نسبت به تهديد و تحريم‌هاي بيان شده از سوي امريكا در برابر دوربين رسانه‌ها، دلار آتش زدند، يك اقليت كم‌شمار، مرفه بي‌درد و تافته جدابافته نيستند و اتفاقا در جامعه تركيه، نگرش‌ ضدامريكايي، بي‌مشتري نيست اما تفاوت اينجاست كه در چنين مقطع تاريخي و سياسي حساسي،

آن شهروند تركيه‌اي، در حمايت از اقتصاد ملي و دولت خود، كاري به پرچم امريكا ندارداما دلار آتش مي‌زند و اوج خشم خود را به اين شكل، نشان مي‌دهد.

اما در كشور ما، در كنار آن دسته و گروه قابل توجه و پرشماري كه نگرش ملي و دلسوزي ملي دارند، شهروندان ديگري نيز هستند كه از چنين فرصتي استفاده مي‌كنند تا نه تنها ريالي از مال و دارايي آنها كاسته نشود، بلكه اگر دست دهد، سرمايه و ثروت جديدي پيدا كنند.

هموطني كه موجر است در گام اول، في‌الفور مبلغ رهن و اجاره را بالا مي‌برد، آن يكي كه سرمايه و پس‌اندازي در بانك دارد، خانواده و افراد فاميل را مامور مي‌كند تا فورا برايش دلار و سكه بخرند، ديگري چند كيسه برنج و چند حلب روغن به خانه مي‌آورد و… الخ. روراست باشيم و تعارف نكنيم. چنين رفتارهاي فرصت‌طلبانه‌اي در جامعه ما و در شهروندان ما به وفور ديده مي‌شود و چنين چيزي قطعا به اقتصاد اين كشور آسيب مي‌زند.

آن شهروند نازنيني كه حساب و كتاب مي‌كند كه مثلا با يك سفر فرماليته خارجي، از محل تبديل ارز مسافرتي به ارز قاچاق، چند ميليون به دست مي‌آورد، دلسوزي ملي ندارد و چيزي به نام منافع ملي و سود همگاني برايش مهم نيست. اما آيا همه تقصير را بايد بر گردن همين بخش فرصت‌طلب جامعه انداخت؟ هزار البته خير. در اين كشور، ميليون‌ها ايراني دلسوز و قانع و وطن‌پرست هم داريم كه اهل سوءاستفاده و احتكار و مال‌اندوزي ديوانه‌وار نيستند. اما آيا دولت، مسوولان و تيم اقتصادي ما هم، مانند تركيه‌اي‌ها عمل مي‌كنند؟ آيا روحاني هم حاضر است هر روز در ميداني و خياباني و هر بار به بهانه‌اي با مردم صحبت كند و وقايع را با آنها در ميان بگذارد و مشاورين اقتصادي جوان، دانشمند و توانمند را جذب كند و از حمايت بخش خصوصي هم برخوردار شود؟ آيا سيستم رسانه‌اي ما هم مانند شبكه گسترده روزنامه‌ها و راديو و تلويزيون‌هاي بخش خصوصي تركيه، مي‌توانند آرامش و اعتماد مردم را حفظ كنند؟ خير. متاسفانه خير.

در همين كشور نازنين ما ايران، گذشته از افراد و شهروندان عادي، ده‌ها شركت دولتي و بانك و نهادها و موسسات ديگر نيز داشتيم و داريم كه با پيش‌خريد ده‌ها هزار سكه بهار آزادي و احتمالا اندوختن دلار و يورو، بر اين آتش بنزين ريختند و در همين حال، در بحث واردات خودرو و استفاده از ارز دولتي براي واردات كالاهاي اساسي، صدها فرد، شركت و نهاد، به اقتصاد اين كشور و به جامعه و مردم ما آسيب زدند تا از اين نمد، كلاه گرم و نرمي بر سر نهند.

پس پيش از هر چيز اين ساختار مديريتي، بايد خود را ترميم كند و بيش از اين، هواپيماي عظيم اين كشور را به سيستم اتو پايلوت، قضا و قدر و آزمون و خطا نسپارد.

Ad

Ad

روی خط خبر

  • پورابراهیمی: اختصاص ۸ میلیارد دلار ارز دولتی برای کالاهای اساسی
  • سفیر پاکستان در تهران به وزارت خارجه احضار شد
  • ریابکوف با نماینده آمریکا در امور کره شمالی دیدار کرد
  • سفیر عربستان در آمریکا دیگر به واشنگتن باز نمی‌گردد
  • تیراندازی در نزدیکی سفارت رژیم‌صهیونیستی در آنکارا
  • سن جدید فرسودگی انواع خودرو و موتور سیکلت تعیین شد
  • اطلاعیه پلیس تهران در خصوص حضور زنان در استادیوم آزادی
  • غیبت عجیب جهانگیری در جلسه رییس جمهور با اقتصاددانان!
  • گزارش واشنگتن تایمز از فهرست آقازاده‌های ایران در آمریکا
  • غافلگیری ویژه ترامپ برای نقاش آمریکایی
  • درخواست لغو مصونیت سعودی‌ها در استانبول
  • هاشمی‌طبا: ظهور احمدی‌نژاد جدید بعید نیست
  • چقدر قدرت خرید مردم نسبت به ابتدای سال کاهش یافته است؟
  • روزنامه‌نگار ناپدید شده، چگونه از خطوط قرمزولیعهد سعودی عبور کرد؟
  • باید با توسعه همکاری‌ها، فشار دولت آمریکا را به فرصت تبدیل کنیم
  • سفرای جدید ایران در ۵ کشور تعیین شدند
  • عربستان اقراری در خصوص خاشقجی نداشته
  • باید با ساماندهی مدیریت بنگاه ها به بهره وری برسیم
  • تشکر پمپنو از ملک سلمان به خاطر شفافیت تحقیق درباره خاشقجی!
  • سخنان رئیس مجلس کویت صهیونیستها را از سالن فراری داد
  • قتل خاشقجی و داستان تلخ لیبرال دموکراسی
  • اردوغان: تفتیش کنسولگری عربستان ادامه خواهد داشت
  • فلاحت پیشه: تأسیس دفتر اتحادیه اروپا در ایران بستگی به بسته پیشنهادی اروپا دارد
  • صرف سالانه ۱۰۰۰میلیارد تومان اعتبار بابت تحصیل دانش آموزان خارجی
  • خوش‌گذرانی ارزی تمام شد/ صادرکنندگان بدون استثنا به نیما می‌آیند
  • سکوت «تهمینه میلانی» شکست/پاسخ به حواشی و اتهامات
  • دعوای تهیه‌کنندگان با پرداخت‌کنندگان دستمزدهای کلان بازیگران: بازار را خراب می‌کنید
  • برای حفظ آبرو و تحقق شعارهای رنگارنگ انتخاباتی‌تان،«قالیباف» را شهردار کنید!
  • سخنان کلانتری در مورد هامون قابل تقدیر؛ اما اشتباه است/ برای احیای هامون تنها دو راهکار عملیاتی وجود دارد
  • فروش۷۰دلاری هربشکه نفت
  • Ad