جدیدترین اخبار
۱ تیر ۱۳۹۷ ساعت ۱۳:۴۰ پزشکی و سلامت کد خبر :308028

مادر بیماری‌ها در طب ایرانی

در سخن پزشکان ایران و سرزمین‌های اسلامی، خروج ترشحات فرود آمده از سر از طریق بینی، «زکام» نامیده می‌شود، همین ترشحات اگر از پشت حلق فرو بریزند به بیان حکیمان «نزله» نام می‌گیرند.
نزله و زکام بر اساس سبب‌شناسی حکما، به هشت گونه تقسیم می‌شوند؛ نکات زیادی در تطبیق‌دهی و تناظر اقسام «زکام و نزله» با بیماری‌هایی مانند سرماخوردگی یا نازوفارنژیت، سینوزیت، و رینیت آلرژیک وجود دارد که در این نوشتار نمی‌گنجد اما صرف‌نظر از جزئیات تخصصی، توجه به یک نکته بسیار ضروری است:
اصل بسیار مهم و تعیین‌کننده در درمان همهٔ اقسام هشتگانهٔ زکام و نزله، این است که نخست گرم یا سرد بودن ترشحات از هم افتراق داده شود و بر اساس این افتراق، رویکرد درمانی درست و سودمند انتخاب شود.

با چه معیارهایی می‌توان نزله و زکام گرم را از نزله و زکام سرد افتراق داد؟ اکنون این معیارها را بررسی می‌کنیم:
مادهٔ نزله و زکام بر اساس چند ویژگی قابل تقسیم‌بندی و افتراق است:
۱٫ قوام ترشحات (رقیق یا غلیظ بودن ترشحات)
۲٫ رنگ ترشحات (بی‌رنگ، سفید، خاکستری، زرد، سبز، و طیف‌های بینابینی)
۳٫ تأثیر حسی ترشحات بر مخاط حلق یا بینی (مانند سوزش و خارش و گزش در بینی و حلق)
۴٫ همراهی با نشانه‌های گرمی یا سردی در سر و صورت و چشم
۵٫ تغییرات صدا (خشونت صدا، گرفتگی صدا، تودماغی شدن صدا…)
۶٫ علائم سیستمیک (مانند تب)
۷٫ علائم ویژهٔ دیگر در زبان، نبض، و ادرار
بیماران به‌شرط توجه و آگاهی از بدن خود، می‌توانند برخی از معیارهای بالا را تشخیص دهند و تا زمان مراجعه به طبیب، دستکم از درمان‌های گیاهی نادرست و زیان‌آور خودداری کنند.

این ویژگی‌ها نشانهٔ گرمی ترشحات است:
۱٫ رقیق و آبکی بودن ترشحات
۲٫ بی‌رنگی یا زرد بودن ترشحات
۳٫ ایجاد خارش، سوزش و گزش در مخاط بینی و راه‌های هوایی
۴٫ پیدایش سرخی چشم و چهره همراه با احساس حرارت در آن‌ها
در این حالت، باید داروهایی استفاده شوند که کیفیت و قوام ترشحات نزله و زکام گرم را اعتدال ببخشد یعنی هم از تندی و گرمی ترشحات بکاهند و هم آن‌ها را قدری غلیظ‌تر کنند تا از تشدید عوارض و ورود و نفوذ این ترشحات به اعضای دیگر بدن جلوگیری شود.
به یاد داشته باشید که نفوذ ترشحاتِ رقیقِ سوزان به مجاری گوش، راه‌های تنفسی و بافت ریه، دستگاه گوارش، نیام‌های عضلات مجاور دستگاه تنفس و ستون فقرات، عامل بسیاری از ابتلائات بعدی شمرده می‌شود و از همین رو بوده است که حکما، زکام و نزله را «مادر بیماری‌ها» (امّ الامراض) می‌دانستند.

مصرف گیاهان دارویی با طبیعت گرم در درمان نزله و زکام گرم، زیان‌آور شمرده می‌شود؛ برخی از گیاهان و غذاهای نامناسب در درمان زکام و نزلهٔ گرم عبارت‌اند از:
* آویشن شیرازی
* مرزنجوش
* سیر و پیاز تند
* زنجبیل و دارچین
* غذاهای پرادویه و تند

برخی از خوراک‌های مناسب برای کاهش علائم نزله و زکام گرم و پیشگیری از عوارض بعدی آن از این قرارند:
* آش جو یا سوپ جو همراه با ماش و عدس و گشنیز و آلوبخارا (و البته بدون شیر و قارچ)
* خوراک آب‌پزی شامل کدوی سبز، باقلا، لوبیاسبز، به، نخود سبز، گشنیز و آلوبخارا همراه با مقدار اندکی ادویه
* عناب یا شربت آن
* خیسانده ـ دمنوش سرد شدهٔ گل بنفشه، یا گل پنیرک، یا گل و ریشهٔ خطمی
* لعاب بهدانه
* ماءالشعیر طبی (با ماءالشعیرهای موجود در بازار کاملاً متفاوت است)
* عسل‌آب رقیق و گرم (یک لیوان) همراه با آب ِ یک عدد لیموی تازه (به صورتی که نه بسیارترش باشد و نه بسیار شیرین)
* زرده تخم مرغ عسلی

در حالت تب بالا همراه با علائم عفونت میکروبی ممکن است مصرف آنتی بیوتیک ضروری باشد؛ این امر به‌ویژه درباره خردسالان و سالخوردگان و کسانی که نقص سیستم ایمنی دارند بسیار جدی‌تر است.
تشخیص و درمان برونشیت، سینوزیت، پنومونی، فارنژیت… باید با ملاحظات خاص توسط طبیب حاذق با رویکرد تلفیقی انجام شود و آنچه گفته شد برای درمان جامع، به هیچ وجه کافی نیست.

Ad

Ad
Ad

روی خط خبر

  • هشدار به خریداران ملک در ازمیر
  • پروشنکو: حضور ناتو در دریای سیاه باید افزایش یابد
  • نشست نوبت سوم مجلس برای بررسی لایحه بودجه آغاز شد
  • اطمینان‌دهی وزیر کشور برای کنترل قیمت‌ها و مبارزه با قاچاق
  • حمید گودرزی: «بر سر دوراهی» پربیننده می‌شود
  • اقدام ضدایرانی پایگاه نشنال جیوگرافی
  • منع ایران از شرکت در مسابقه عکاسی
  • اوپک و متحدانش به کاهش تولید نفت پایبند هستند
  • ثبت ۹۱۴ مورد ازدواج دختران ۱۰ تا ۱۴ سال در گلستان
  • دلیل سانسور تبلیغات «جن زیبا» در تلویزیون
  • مازندران بدون زباله می‌شود؟
  • انتقاد شدید برنی سندرز از وضعیت اقتصادی دولت آمریکا
  • دردسر بلیت‌ برای نمایشی با بازی معتمدآریا
  • «تمشک طلایی» برای بدترین‌های سینمای ۲۰۱۸
  • واریز «عیدی» تمامی بازنشستگان تامین‌اجتماعی تا ۷ اسفند
  • ارتش پاکستان: اجازه نمی‌دهیم حمله تروریستی زاهدان تکرار شود
  • نحوه پرداخت کارمزد جایگاه‌داران سوخت مشخص شد
  • جنگ تجاری صادرات دانه سویای آمریکا به چین را ۹۰ درصد کاهش داد
  • سریال‌های شبکه یک برای سال ۹۸
  • ترویج همسر آزاری در صدا و سیما
  • عملکرد ضعیف وزارت صنعت در ثبت سفارش
  • واریز «عیدی» تمامی بازنشستگان تامین‌اجتماعی تا هفتم اسفند
  • فرمانی که ملک سلمان قبل از خروج از عربستان درباره ولیعهد صادر کرد
  • شفاف سازی پرونده‌های حقوقی شهرداری تهران با راه‌اندازی سامانه جامع هوشمند
  • پایداری ها کلید زدند؛ بازگشت به سعید جلیلی در زمستان ۹۷
  • پشت پرده دستور الهام علی‌اف؛ تقسیم دریای خزر آغاز شد؟
  • مخالفت مجلس با اعطای سهمیه یک لیتر بنزین در روز به هر ایرانی
  • پرواز قیمت ها؛ پراید بالای ۵۱ میلیون، پژو ۲۰۶ بالای ۱۰۰ میلیون!
  • بازار مسکن خوابید؛ کاهش ۱.۵ میلیونی نرخ هر متر مربع در شمال تهران
  • جزییات طرح جدید زوج و فرد در تهران
  • Ad