جدیدترین اخبار
۲۴ خرداد ۱۳۹۷ ساعت ۰۹:۴۱ اقتصادی کد خبر :302226

وسوسه‌ دلار

ارز چهارهزارو ۲۰۰ تومانی گرچه بسیاری از فعالان اقتصادی و متقاضیان ارز را با کمبود ارز مواجه کرده، اما برای بسیاری نرخ جذابی است و آنها را به فعالیت بیشتر واداشته است.

به گزارش بازتاب به نقل از شرق، میزان واردات با نرخ چهارهزارو ۲۰۰ تومانی در بهار امسال نسبت به سال گذشته جهش ۶۶ درصدی را تجربه کرده؛ در دو ماهه ابتدایی سال گذشته میزان واردات ثبت‌شده ۱۲ میلیارددلار بود و در فروردین و اردیبهشت به ۲۰ میلیارددلار رسیده است. کارشناسان این اتفاق را مثبت ارزیابی نمی‌کنند و معتقدند بیش از دوبرابرشدن میزان واردات به‌دلیل تفاوت نرخ ارز رسمی و نرخ معامله‌شده در بازار غیررسمی رخ داده است. موضوع دیگری که کارشناسان بر آن تأکید می‌کنند این است که در زمان تعدیل نرخ ارز و نرخ ارز تخصیصی ارزان‌تر از نرخ بازار غیررسمی، تقاضای ثبت سفارش واردات افزایش می‌یابد و تقاضای واقعی از غیرواقعی را نمی‌توان تشخیص داد. بسیاری از افراد به‌واسطه دسترسی به رانت، به‌عنوان واردکننده، از ارز چهارهزارو ۲۰۰ تومانی بهره‌مند می‌شوند بدون اینکه میزان ارز عرضه‌شده به آنها به تولید مولدی منجر شود. باتوجه به اینکه نرخ چهارهزارو ۲۰۰ تومان تعیین‌شده برای تأمین ارز واردات تفاوت حدود دوهزارو ۸۰۰ تومانی با نرخ ارز معامله‌شده در بازار غیررسمی دارد، بخشی از ثبت سفارش‌ها منجر به ورود کالا نمی‌شود.

ضمن اینکه واردکننده کالای خود را با ارز چهارهزارو ۲۰۰ تومانی وارد می‌کند و با قیمت ارز بازار آزاد می‌فروشد، همین موجب افزایش سطح عمومی قیمت‌ها خواهد شد. همچنان که هادی موسوی‌نیک، کارشناس اقتصادی برآورد می‌کند، هر ۱۰ درصد افزایش نرخ ارز، موجب افزایش دو درصدی نرخ تورم می‌شود.

تعدیل شکاف نرخ ارز رسمی و آزاد

آمارهای رسمی نشان می‌دهد در دو ‌ماه نخست سال‌جاری، با احتساب میعانات گازی، ۱۸میلیون‌و ۷۶۸ هزار تن کالا به ارزش هفت‌میلیاردو ۷۳۹ میلیون دلار از کشور صادر شده است که این میزان نسبت به‌مدت مشابه سال قبل از نظر وزن ۴٫۸ درصد و از لحاظ ارزش ۲۲ درصد رشد داشته است. براساس این آمارها، چین، امارات، عراق، افغانستان و هند پنج بازار نخست صادراتی ایران در سال ‌جاری بوده‌اند. در دو ‌ماه نخست سال جاری ۲۰ میلیارد دلار ثبت سفارش برای واردات به کشور انجام شده است.

این رقم در مقایسه با ثبت سفارش واردات ۱۲ میلیارد دلاری در مدت مشابه سال قبل، از ۶۶ درصد رشد حکایت دارد که می‌تواند پیامد سیاست‌های ارزی اخیر و تخصیص دلار چهارهزارو ۲۰۰ تومانی به همه واردکنندگان باشد. این نکته را رئیس پژوهشکده پولی و بانکی نیز تأیید می‌کند. او در آخرین اظهارات خود گفته است: «زمانی که نرخ ارز تعدیل می‌شود و نرخ ارز تخصیصی به واردات با ارز بازار تفاوت داشته باشد، به‌طور طبیعی تقاضای ثبت سفارش واردات افزایش قابل ملاحظه‌ای پیدا می‌کند. باید سیستمی داشته باشیم که تقاضای واقعی را از تقاضای غیرواقعی بشناسد تا تخصیص ارز برای واردات متناسب با نیازها باشد. با توجه به اینکه نرخ تعیین‌شده برای تأمین ارز واردات نرخ جذابی است، ثبت سفارش‌های غیرواقعی به وجود آمده است.

به نظر من این طبیعی است و تردیدی نیست بخشی از ثبت سفارش‌ها واقعی نباشد و حتی ممکن است بخشی از ثبت سفارش‌ها به واردات کالا هم منجر نشود». درحالی که رئیس پژوهشکده پولی و بانکی ثبت سفارشات غیرواقعی را طبیعی می‌داند، اما کارشناسان اقتصادی تأکید می‌کنند که دولت باید سیستمی را برای نظارت و کنترل ثبت سفارشات واردات ایجاد کند، در غیر این‌صورت سطح عمومی قیمت‌ها افزایش پیدا می‌کند بدون اینکه حاصل تولید مولدی باشد.

طبق نظریه‌های اقتصادی، واردات کمتر و ساماندهی صادرات باید یکی از اهداف سیاست‌های ارزی کشورها باشد، اما آمارها نشان می‌دهند در حال حاضر رویه‌ای عکس این مسئله در حال پیشروی است. در شرایط کنونی، جذابیت صادرات برای صادرکننده با قیمت ارز فعلی کاهش یافته و واردکننده که می‌تواند از ظرفیت‌های مختلف فعلی استفاده کند، تشویق به واردات می‌شود. بخش مهمی از علت افزایش ۶۶درصدی واردات، استفاده از فرصت ایجادشده برای دریافت ارز دولتی است که تفاوت بیش از دوهزار و ۵۰۰تومانی با نرخ معامله‌شده در بازار آزاد دارد. این موضوع بسیاری از افراد را به تکاپو وا داشته تا به دنبال ثبت سفارش واردات باشند.

هادی موسوی‌نیک، کارشناس اقتصادی تنها راه برون‌رفت از بزرگ‌نمایی واردات را تعدیل مابه‌التفاوت نرخ ارز رسمی و نرخ مورد معامله در بازار می‌داند. او توضیح داد: درحال حاضر میان نرخ رسمی و نرخ ارز بازار تفاوت دوهزارو ۸۰۰ تومانی وجود دارد. با این اختلاف طبیعی است افرادی که در تجارت هستند، تمایل زیادی به دسترسی ارز دولتی داشته باشند. بهترین راه به‌دست‌آوردن این دسترسی کانال واردات و ثبت سفارش است. در این شرایط تاجر کالایی را که وارد می‌کند، متناسب با نرخ‌های بازار آزاد آن را عرضه می‌کند.

او افزود: در چنین شرایطی رقابت میان واردکننده‌ها که کدام یک به ارز چهارهزارو ۲۰۰ تومانی دسترسی پیدا کنند، شدت پیدا می‌کند و استفاده از رانت و تمایل به اخذ رانت قوی‌تر می‌شود.

پیش‌بینی نرخ تورم دورقمی برای ماه‌های پیش‌رو

موسوی‌نیک در توضیح نقش سامانه نیما در نظارت و کنترل بر ثبت سفارش‌ها گفت: سامانه نیما نمی‌تواند هیچ تغییری در این فضا به وجود بیاورد چون اساسا چنین کارکردی برای آن تعریف نشده است. اینکه کدام ثبت‌کننده سفارش واردکننده واقعی هست و کدام نیست، اصلا قابل رصد نیست. میزان سفارشات را فقط می‌تواند کنترل کند.

او تأکید کرد: علت عمده افزایش ۶۶درصدی میزان واردات تفاوت نرخ ارز رسمی و غیررسمی است و دولت برای ساماندهی میزان واردات چاره‌ای ندارد جز اینکه این شکاف را تعدیل کند. اینکه در چه رقمی این دو نرخ به یکدیگر نزدیک شوند، به شرایط سیاسی بین‌المللی ما ربط دارد. موسوی‌نیک با تأکید بر اینکه افزایش نرخ ارز همواره همراه با افزایش سطح عمومی قیمت‌هاست، گفت: افزایش هر ۱۰ درصد نرخ ارز، افزایش حدود دودرصدی نرخ تورم را به دنبال دارد. اگرچه در دو ماه اخیر ما بروز تورمی افزایش قیمت ارز را بر آمارها و اطلاعات منتشرشده شاخص قیمت کالا‌ها و خدمات مصرفی ندیده‌ایم، اما نهادهای آماری چندان هم دستشان باز نیست که با تغییر ضرایب اهمیت سعی در کتمان اثر تورمی افزایش نرخ ارز داشته باشند. بنابراین در ماه‌های پیشِ‌رو قطعا نرخ تورم ما دیگر تک‌رقمی نخواهد بود.

Ad

Ad
Ad

روی خط خبر

  • خادمی، نماینده اصولگرا: خواستار برگزاری انتخابات زودهنگام هستیم
  • امارات کاهش تحریم دریایی قطر را تکذیب کرد
  • افشای مذاکرات محرمانه مقامات دولت ترامپ با اروپا برای حفظ برجام
  • تظاهرات الجزایری ها در اعتراض به نامزدی مجدد بوتفلیقه در انتخابات
  • واکنش بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به تمدید تعلیق اقدام تقابلی
  • دلایل ناکامی مشتریان خارجی بورس نفت
  • افزایش تولید نفت آمریکا بالا رفتن قیمت‌ها را محدود کرد
  • اکران «متری شیش و نیم» در دانشگاه تهران
  • رشد سهام آسیایی/سهام چین جهش کرد
  • شرایط ثبت‌نام در جشنواره جهانی فیلم فجر اعلام شد
  • امنیت کامل مرزهای عراق و آمادگی نیروهای عراقی در برابر تروریستها
  • کلی کرافت، سفیر آمریکا در کانادا، بخت اول جانشینی نیکی هیلی؟
  • چالش پلاک سفیدهای غیرمجاز حوالی ترمینال‌ها!
  • پرونده جریمه ریالی مشمولان غایب بسته شد
  • برنامه جدید مهران غفوریان به سبک جیمی فالن
  • تفاهمنامه ۲ میلیون دلاری ایران و هند در حوزه کارآفرینی
  • همکاری اتریش با ایران برای ساخت مرکز انرژی‌های سبز اکولوژیک
  • چرا برنامه «قند پهلو» چهارشنبه پخش نشد؟
  • وزیر علوم: برنامه‌ای برای حذف کنکور دکترا نداریم
  • نماینده عراقی: دولت عراق برای مستثنی شدن شرکت‌های ایرانی از تحریم آمریکا تلاش کند
  • واعظی: به دریافت کارت زرد از پژمانفر، نماینده مشهد و همفکران او افتخار می‌کنم
  • واکنش بانک مرکزی به تصمیم FATF: دو لایحه باقی مانده هر چه زودتر تعیین تکلیف شود
  • ظریف: ترامپ از غافلگیری خوشش می‌آید؛ ما هم با او همین گونه رفتار می‌کنیم
  • پیام محمد مخبر برای درگذشت آیت الله مومن
  • FATF «تعلیق ایران از لیست سیاه» را تا ماه ژوئن (تیر ۹۸) تمدید کرد
  • دنزل واشنگتن با مایکل بی‌جردن همکاری می‌کند
  • تخفیف ۵۰ تا ۷۰ درصدی طرح ترافیک و حلقه دوم برای آژانس ها و وانت‌بارها
  • علم‌الهدی: می‌گویند گوسفند قاچاق می‌شود؛ مگر چشم ندارید که قاچاق می‌شود؟
  • حذف پرچم آمریکا و اسرائیل از کف خیابان در مقابل فرمانداری پاکدشت
  • برگزاری سه نمایشگاه بهاره در تهران
  • Ad