جدیدترین اخبار
۳۱ فروردین ۱۳۹۶ ساعت ۱۶:۰۰ اقتصادی کد خبر :2893

نقش بانک مرکزي در کنترل تورم

دکتر شیرین صلوی تبار

اگرچه کنترل نرخ تورم، يکي از دستاوردهاي اقتصادي مهم دولت يازدهم به شمار مي‌رود، ليکن توقف روند کاهشي تورم در ماه‌هاي اخير نشان مي‌دهد که ثبات قيمت‌ها در بلندمدت نيازمند بازنگري رابطه دولت و بانک مرکزي است. زیرا تدابير و سیاست‌های کوتاه‌مدت کنترل تورم نمي‌تواند ثبات قيمت‌ها را در بلندمدت تضمين کند. روشن است که کنترل نرخ تورم جز با سياست‌گذاري پولی صحيح و اصولی حاصل نخواهد شد.

 

هر چند تلاش در برقراري انضباط بودجه‌اي در يک دولت مي‌تواند در کوتاه‌مدت تورم را کنترل کند؛ اما ارتباط تنگاتنگ دولت و بانک مرکزي موجب مي‌شود که سياست‌گذاري‌هاي پولي تحت‌تاثير فشارهاي سياسي و تصميم دولت‌ها براي رسيدن به رشدهاي بالاي اقتصادي در مقابل هزينه‌هاي بلندمدت اجراي سياست‌هاي انبساطي، قرار گيرند و به نتايج دلخواه منجر نشوند.

تجربه اقتصادهاي بزرگ دنيا نشان مي‌دهد که عملکرد بهتر سياست‌هاي پولي در کاهش تورم، راهکاري جز بانک مرکزي مستقل و قدرتمند ندارد. بنابراين شاخص‌هاي اندازه‌گيري استقلال بانک مرکزي که هر يک از جنبه‌هاي مختلف، ميزان استقلال را مورد ارزيابي قرار مي‌دادند، به‌تدريج تکامل يافتند و در محاسبه آنها، ابعاد مختلف استقلال بانک مرکزي نظير استقلال نهادي، کارکردي، مالي و پرسنلي در نظر گرفته شد. از ديدگاه بانک مرکزي اروپا، استقلال بانک مرکزي به مفهوم داشتن استقلال در تمام ابعاد ذکرشده به‌طور همزمان است و تنها در آن صورت است که بانک مرکزي مي‌تواند وظايف خود را درباره برقراري ثبات قيمت‌ها به‌درستي انجام دهد. همچنين مي‌توان از بانک مرکزي به‌دليل کوتاهي در انجام وظايف و عمل نکردن به تعهدات خود، سوال کرد؛ زيرا مفهوم استقلال، پاسخگو بودن بانک مرکزي را نيز به همراه دارد.

در دنياي امروز، مفهوم استقلال بانک مرکزي از استقلال نهادي يا به‌عبارت ديگر اعطاي شخصيت حقوقي مجزا و مستقل از دولت به بانک مرکزي، به ساير ابعاد استقلال نظير استقلال در دستيابي به اهداف بانک بدون مداخله دولت يا استقلال در ساختار ترازنامه بانک مرکزي از بودجه دولت در اقتصادهاي نفتي گسترده شده است. به همين ترتيب استقلال از بُعد پرسنلي نيز مانند دوره تصدي رئيس کل يا عزل و نصب وي و لحاظ درجه‌اي از استقلال براي شوراي سياست‌گذار پولي (معادل شوراي پول و اعتبار در ايران) جزو ضرورت‌هاي استقلال بانک مرکزي به حساب مي‌آيد. واضح است که وابستگي شوراي سياست‌گذاري پولي به دولت يا نهادهاي دولتي، تهديدي براي استقلال بانک مرکزي به شمار مي‌رود و ممکن است تصميمات پولي تحت‌تاثير فشارها يا منافع کوتاه‌مدت سياسي قرار گيرند. بررسي نسل‌هاي مختلف شوراهاي پول و اعتبار در اقتصاد ايران از سال ۱۳۳۹ تاکنون نشان مي‌دهد که به جز نسل اول در بقيه موارد همواره اعضاي دولتي در اتخاذ سياست‌هاي پولي از وزن قابل توجهي برخوردار بوده‌اند. به ديگر سخن نه تنها بعضي از وزرا يا معاونان آنها در ترکيب اعضاي شوراي پول و اعتبار حضور دارند، بلکه کارشناسان مربوطه نيز در نسل‌هاي مختلف شوراي پول و اعتبار يا به انتخاب رئيس‌جمهور يا وزير دارايي يا تایيد رئيس‌جمهوری انتخاب مي‌شوند. تجربه اقتصادهاي بزرگ نشان مي‌دهد که حاصل اندازه بهينه و ترکيب اعضاي شوراي سياست‌گذار به نفع متخصصان پولي و بانکي را مي‌توان در کاهش تورم و نوسانات آن مشاهده کرد. بنابراين اکنون که هدف تورم تک‌رقمي دولت يازدهم تحقق يافته است و به دنبال راهکاري براي ثبات قيمت‌ها در بلندمدت و افزايش رفاه جامعه هستيم، بهترين فرصت است تا ترکيب شوراي پول و اعتبار با توجه به دستاوردهاي علمي و تجربي جهاني مورد بازبيني قرار گيرد.

وبگردی

روی خط خبر

  • یا چک شدن حساب بانکی یا انصراف از دریافت یارانه نقدی!
  • ۸ نفر و یک شرکت گری مارکت از رانت واردات هزار میلیارد سود کردند
  • واردات موبایل اپل آیفون توسط تامین‌اجتماعی تایید شد
  • محبوب‌ترین انرژی‌های پاک در سرمایه‌گذاری جهانی کدامند؟
  • افشاگری درباره پشت‌پرده بیت‌کوین
  • وزارت خارجه نسبت به تحولات عفرین واکنش نشان داد
  • دبیر شورای نگهبان: اغتشاشات اخیر ادامه فتنه‌ ۸۸ بود /برخی در لباس روحانیت گرفتار تشریفات هستند
  • رشیدپور و مدیری، بازیکنان تخریبی رسانه ملی!
  • خرازی با اسد دیدار کرد
  • تعطیلی دولت آمریکا یعنی چه؟
  • الجبیر: حمایت‌های مالی و تسلیحاتی ایران از أنصارالله متوقف شود!
  • وزارت امور خارجه به جای تهدید، پاسخ سوال منتقدان را بدهد
  • نرخ تورم به ۸.۲ درصد رسید
  • دردسرهای نظام ارزی مبهم برای تجار شناسنامه‌دار
  • تذکر کتبی ۲۰ نماینده به رئیس‌جمهور درباره انتقال آب دریای خزر
  • نامه مهناز افشار به معصومه ابتکار
  • گسترش یگان‌های نیروی دریایی ارتش تا مدار ۱۵ درجه برای نخستین بار
  • مشکل فنی دلیل قطع «کودک شو»
  • هیچ کس با شبکه‌های مجازی مخالف نیست/ دغدغه مردم بی‌بند و باری است
  • جمع آوری دستفروشان خیابان ولیعصر از امروز
  • دانش آموزان فعال “کلبه بازیافت مدارس” غرب تهران بن کتاب می‌گیرند
  • اجازه هیچ‌گونه تهدید از خاک کردستان علیه ایران را نخواهیم داد
  • دستمایه‌های امید درکشور بی‌شمار است
  • تحول در آموزش و پرورش نیازمند تغییر در ساختار مدیریت و تجهیزات است
  • سفیر چین در ایران: آماده بیشترین همکاری با خانواده‌های درگذشتگان سانچی هستیم
  • چرا قیمت دلار سر به فلک کشیده است؟
  • واکنش سیدعلی خمینی به اعتراضات اخیر: تمام مشکلات ما از دشمن بیرونی نیست
  • چهار شرکت دیگر هم مجوز پیش فروش خودرو را دریافت کردند؛ تعداد شرکت‌های مجاز به ۱۷ رسید
  • علم الهدی:مشهد را سیبل کرده اند / ندای اسلام از این شهر می آید
  • دادگاه عالی عراق درخواست پارلمان برای تغییر تاریخ انتخابات را رد کرد