جدیدترین اخبار
27 اردیبهشت 1397 ساعت 14:43 فرهنگی و هنری کد خبر :283578

آیا زبان فارسی ‌بدون شاهنامه از بین می‌رفت؟

در این که فردوسی از ارکان رکین زبان فارسی است، هیچ تردیدی وجود ندارد، اما این که می‌گویند اگر فردوسی نبود زبان فارسی نیز وجود نداشت یا از بین می‌رفت، حرف چندان درستی نیست و جای بحث دارد.

زبان فارسی را به این سبب «دری» می‌گویند که «در» به معنی جایگاه و پایتخت است و واژه‌هایی مثل دربار هم از همین کلمه مشتق شد‌ه‌اند. در واقع این زبان، از اواخر دوران ساسانیان زبان رسمی مردم پایتخت و شهرهای بزرگ ایران بوده و مردم به این زبان سخن می‌گفتند و در قرن سوم شعرای ما به همین زبان فارسی دری شعر سروده‌اند و علما و بزرگان و اندیشمندانی که به دربار هم راه داشته‌اند از همین زبان برای کتابت آثار خود استفاده کرده‌اند.

در دوران صفاریان و سامانیان نیز وضع زبان به همین منوال بوده و این زبان، پایه و اساس نگارش کتاب‌های چهره‌های شاخص و البته شاعران و نویسندگان بوده که یکی از آنها نیز حکیم ابوالقاسم فردوسی است. پس این زبان، زبانی نیست که فردوسی آن را اختراع کرده باشد، بلکه زبانی رایج در دوران زندگی این شاعر بزرگ حماسی سرا بوده و فردوسی متن‌هایی از شاهنامه‌ ابومنصوری و… در دست داشته و آنها را به نظم در آورده است.

این یک بعد از واقعیت و پاسخ دادن به این سؤال است که اغلب از گوشه وکنار می‌شنویم که آیا اگر فردوسی نبود زبان فارسی از بین می‌رفت? پاسخ منفی است. زبان فارسی بی‌شاهنامه از بین نمی‌رفت.

نکته مهم در متن فردوسی و شاهکاری است که او خلق کرده؛ هنر بزرگ این مرد بزرگ در ثبت خلاقانه و هنری شاهنامه است که این اثر را به‌عنوان کتاب ملی ایرانیان برای همیشه تاریخ به ثبت رسانده است. از یک طرف شاهنامه راوی فرهنگ و تاریخ اساطیری، سیاسی و پهلوانی ما از دوران قبل از اسلام به‌صورت نظمی بی‌بدیل است و از طرف دیگر هنرمندی بزرگ فردوسی در آفرینش این اثر در قالب شعر است. چه پیش و چه پس از فردوسی شاعران دیگری هم این منابع را در اختیار داشته‌اند اما هرگز نتوانستند اثری همسنگ شاهنامه خلق کنند.

تمام شاعران و نویسندگان بزرگ ما شاهنامه را خوانده‌اند و تحت نفوذ آن بوده‌اند و این فردوسی است که با استفاده از زبان رایج مردم زمانه خود به ساده‌ترین نحو تاریخ ایران را روایت کرده است. اتفاقاً باید گفت در شاهنامه فردوسی واژه‌ای نیست که دست‌پروده فردوسی باشد یا از واژه‌های منسوخ شده آن زمانی استفاده کرده تا در طول تاریخ بماند.

همان‌طور که مطرح شد فردوسی تنها از زبان رایج زمان خود سود برد و برخی از این واژگان در طول تاریخ و پس از نگارش شاهنامه منسوخ شده‌اند. در نهایت باید گفت که همه شاعران بزرگ ما به غنای زبان فارسی کمک کرده‌اند علی‌الخصوص سعدی که بسیاری از سطرها و بیت و مصرع‌هایی که در شعر و نثرش نوشت در زبان مردم ضرب‌المثل شد.

فردوسی شاعر حماسه‌سرای بزرگ جهانی ماست که بسیاری او را با هومر مقایسه می‌کنند و برخی او را از هومر بزرگ‌تر و برخی کوچک‌تر می‌دانند با این‌همه، او از مهم‌ترین و شاخص‌ترین شاعران حماسی‌سرای جهان است.

Ad

Ad

روی خط خبر

  • سهم هر نفر از پول نفت چقدر است؟
  • بایدن همچنان نامزد پیشتاز دموکرات‌ها در انتخابات ۲۰۲۰
  • هجوم ستاره‌های هالیوودی به مجری‌گری
  • حمایت بازیگر هالیوود از قانون منع سقط جنین
  • تبعات افزایش نامتعارف عوارض ساخت و ساز
  • ظریف با عمار الحکیم، هادی العامری و ایاد علاوی دیدار کرد
  • تشکیل پرونده برای جبران خسارت بیش از ۱۶۹هزار واحد آسیب‌دیده در سیل
  • عذرخواهی نویسنده مشهور از ناتالی پورتمن
  • جای بهروز وثوقی در «قهرمان آخر» خالیست
  • ۱۷ حلقه چاه نفت و گاز حفر شد
  • امضای تفاهم نامه همکاری صندوق‌های ضمانت صادرات ایران و اروپا
  • هیچ گفتگوی مستقیم یا غیرمستقیمی بین ایران و آمریکا وجود ندارد
  • جهش قیمت بنزین در آمریکا
  • رقابت برای جانشینی ترزا می داغ شد
  • نماینده دادستان: احسان دلاویز متهم ردیف دوم در جلسات به مزاح گفته اگر الان بریزند و ما را بگیرند از من هیچ چیزی ندارند
  • مهار داربست‌های معلق از سوی آتش نشانی
  • شرایط و دلایل احداث طرح ارزیابی زیست محیطی سد لاسک در استان گیلان
  • هشدارهای مدیریت بحران در مورد طوفان
  • حقوق دانشجو معلمان ترمیم می‌شود/ اعمال افزایش حقوق‌ها در خرداد
  • لاریجانی: اجلاس منامه نقطه ننگینی برای همه کشورهایی است که در آن مشارکت دارند
  • آیا لئوناردو داوینچی بیش‌فعال بوده است؟
  • بخشنامه اعطای مرخصی به زندانیان به مناسبت لیالی قدر و عید فطر
  • مسافربرهای عمومی کمترین نقش را در بروز حوادث جاده‌ای داشتند
  • افزایش آزار و اذیت‌های اجتماعی میان نوجوانان آمریکا
  • حضور مداح معروف در دادسرا و انجام بازپرسی
  • ناتمام ماندن ویژه برنامه جنجالی «اختیاریه»
  • برگزاری جلسه فوق‌العاده کمیسیون تأمین نظم و امنیت مسابقات ورزشی
  • آغار فعالیت نمایندگی موسسه رسانه‌ای کوردسات در ایران
  • سفر «سعد الحریری» به عربستان برای شرکت در نشستهای مکه
  • تشدید درگیری نیروهای پلیس با جلیقه زردها در شمال فرانسه