جدیدترین اخبار
۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۷ ساعت ۱۴:۴۳ فرهنگی و هنری کد خبر :283578

آیا زبان فارسی ‌بدون شاهنامه از بین می‌رفت؟

در این که فردوسی از ارکان رکین زبان فارسی است، هیچ تردیدی وجود ندارد، اما این که می‌گویند اگر فردوسی نبود زبان فارسی نیز وجود نداشت یا از بین می‌رفت، حرف چندان درستی نیست و جای بحث دارد.

زبان فارسی را به این سبب «دری» می‌گویند که «در» به معنی جایگاه و پایتخت است و واژه‌هایی مثل دربار هم از همین کلمه مشتق شد‌ه‌اند. در واقع این زبان، از اواخر دوران ساسانیان زبان رسمی مردم پایتخت و شهرهای بزرگ ایران بوده و مردم به این زبان سخن می‌گفتند و در قرن سوم شعرای ما به همین زبان فارسی دری شعر سروده‌اند و علما و بزرگان و اندیشمندانی که به دربار هم راه داشته‌اند از همین زبان برای کتابت آثار خود استفاده کرده‌اند.

در دوران صفاریان و سامانیان نیز وضع زبان به همین منوال بوده و این زبان، پایه و اساس نگارش کتاب‌های چهره‌های شاخص و البته شاعران و نویسندگان بوده که یکی از آنها نیز حکیم ابوالقاسم فردوسی است. پس این زبان، زبانی نیست که فردوسی آن را اختراع کرده باشد، بلکه زبانی رایج در دوران زندگی این شاعر بزرگ حماسی سرا بوده و فردوسی متن‌هایی از شاهنامه‌ ابومنصوری و… در دست داشته و آنها را به نظم در آورده است.

این یک بعد از واقعیت و پاسخ دادن به این سؤال است که اغلب از گوشه وکنار می‌شنویم که آیا اگر فردوسی نبود زبان فارسی از بین می‌رفت? پاسخ منفی است. زبان فارسی بی‌شاهنامه از بین نمی‌رفت.

نکته مهم در متن فردوسی و شاهکاری است که او خلق کرده؛ هنر بزرگ این مرد بزرگ در ثبت خلاقانه و هنری شاهنامه است که این اثر را به‌عنوان کتاب ملی ایرانیان برای همیشه تاریخ به ثبت رسانده است. از یک طرف شاهنامه راوی فرهنگ و تاریخ اساطیری، سیاسی و پهلوانی ما از دوران قبل از اسلام به‌صورت نظمی بی‌بدیل است و از طرف دیگر هنرمندی بزرگ فردوسی در آفرینش این اثر در قالب شعر است. چه پیش و چه پس از فردوسی شاعران دیگری هم این منابع را در اختیار داشته‌اند اما هرگز نتوانستند اثری همسنگ شاهنامه خلق کنند.

تمام شاعران و نویسندگان بزرگ ما شاهنامه را خوانده‌اند و تحت نفوذ آن بوده‌اند و این فردوسی است که با استفاده از زبان رایج مردم زمانه خود به ساده‌ترین نحو تاریخ ایران را روایت کرده است. اتفاقاً باید گفت در شاهنامه فردوسی واژه‌ای نیست که دست‌پروده فردوسی باشد یا از واژه‌های منسوخ شده آن زمانی استفاده کرده تا در طول تاریخ بماند.

همان‌طور که مطرح شد فردوسی تنها از زبان رایج زمان خود سود برد و برخی از این واژگان در طول تاریخ و پس از نگارش شاهنامه منسوخ شده‌اند. در نهایت باید گفت که همه شاعران بزرگ ما به غنای زبان فارسی کمک کرده‌اند علی‌الخصوص سعدی که بسیاری از سطرها و بیت و مصرع‌هایی که در شعر و نثرش نوشت در زبان مردم ضرب‌المثل شد.

فردوسی شاعر حماسه‌سرای بزرگ جهانی ماست که بسیاری او را با هومر مقایسه می‌کنند و برخی او را از هومر بزرگ‌تر و برخی کوچک‌تر می‌دانند با این‌همه، او از مهم‌ترین و شاخص‌ترین شاعران حماسی‌سرای جهان است.

Ad

Ad
Ad

روی خط خبر

  • هشدار پلیس انگلیس به همسر ملکه
  • کاردار ایران به وزارت خارجه آلمان احضار شد
  • سوال ۷ نماینده مجلس در مورد پرونده «سکه ثامن» تقدیم هیات رئیسه شد
  • وزیر اقتصاد: از ممنوع الخروجی رئیس سازمان خصوصی سازی بی اطلاعم
  • کلاف سردرگم افزایش حقوق‌ها
  • وزیر فعلی صنعت در دوره شریعتمداری قائم مقام بود؛ ماحصل مدیریت ایشان همین است
  • بازار سیاه بلیت‌های جشنواره فیلم فجر داغ شد
  • قطعیت بازگشایی زاینده‌رود تایید شد
  • سگ‌گردانی در پارک‌های لواسان ممنوع شد
  • تلویزیون برای تبلیغ مؤسسه‌های کنکور توجیهی ندارد
  • بهزاد فراهانی دوباره رئیس شد
  • رشد ۱۳ درصدی رضایت مندی مردم از پلیس آگاهی/ کاهش ۲ درصدی شکایات
  • خبر دستگیری «سیف» صحت دارد؟
  • با سریال‌های پر مخاطب تلویزیون در سال ۹۷ آشنا شوید
  • ادعای اشپیگل: کاردار ایران در برلین احضار شد
  • آخرین قیمت خودرو در بازار امروز
  • برفی که از اروپا به مازندران رسید
  • پوری حسینی، رئیس سازمان خصوصی‌سازی ممنوع‌الخروج شد
  • نتانیاهو: سفرم به چاد «تاریخی» است
  • اکران یک فیلم توقیفی دیگر در سینماها
  • ماجرای خلبانی که ۱۵۱ مسافر را سالم به زمین نشاند
  • حمله هوایی اسرائیل به خاک سوریه / پدافند سوریه حمله را دفع کرد
  • خاموش شدن موتور یک هواپیما در راه تهران
  • امیدواریم صحبت های صالحی کمک کند که اروپایی ها قدم مثبتی درباره SPV بردارند
  • انتخاب بهترین فیلم انجمن تهیه‌کنندگان آمریکا
  • درسی که از پلاسکو نگرفتیم
  • مدیرعامل شرکت سایپا تغییر کرد
  • زیباکلام: خوئینی ها ناجوانمردی کرد، کارش مانند اکبر گنجی و عباس عبدی بود
  • یک منبع آگاه: ادعای درخواست لاریجانی برای ابطال انتخابات ۷۶ تهمت است
  • سیمرغ‌های فجر از دبی آمد؛ هر کدام ۳ میلیون!
  • Ad