جدیدترین اخبار
۲۵ بهمن ۱۳۹۶ ساعت ۱۳:۴۳ سیاسی کد خبر :224337

سعید حجاریان: رفراندوم به چه کار روحانی می‌آید؟

سعید حجاریان تحلیلگر مسائل سیاسی طی یادداشتی دیدگاه خود در خصوص طرح موضوع رفراندوم از سوی رئیس جمهور را مطرح کرد.
متن این یادداشت در پی می‌آید:

اخیراً آقای رئیس‌جمهور با طرح مسأله همه‌پرسی فرمودند: «اصل ۵۹ قانون اساسی می‌گوید در برخی موارد قانون‌گذاری و اعمال قوه مقننه در مسائل مهم اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، مراجعه به آرای مستقیم مردم است. اگر در دو تا مسأله اختلاف نظر داریم، جناح‌ها اختلاف دارند، دعوا و شعار ندارد، صندوق آرا را بیاوریم و طبق اصل ۵۹ قانون اساسی هر چه مردم گفتند، به آن عمل کنیم، این ظرفیت قانون اساسی ماست و باید به ظرفیت‌های قانون اساسی‌مان عمل کنیم.» این گفته ایشان نزد نیروهای سیاسی اصول‌گرا و اصلاح‌طلب مناقشه‌انگیز شد و بحث‌هایی را به‌ دنبال داشت.

اگر مقصود ایشان اختلاف جناح‌ها بر سر سیاست‌هاست، طبیعتاً قوه مقننه بنا به کارکردش این اختلافات را حل می‌کند و اگر مجلس در این امر ناموفق بود، مجمع تشخیص مصلحت نظام به موضوع ورود کرده و حل اختلاف می‌کند.

وانگهی، در بند هشتم اصل یکصد و دهم قانون اساسی آمده است: «حل‌ معضلات‌ نظام‌ که‌ از طرق‌ عادی‌ [مجمع تشخیص مصلحت نظام] قابل‌ حل‌ نیست، بر عهده رهبری است» لذا باید این پرسش را مطرح کرد که اساساً اصل پنجاه و نهم قانون اساسی به چه کار آقای روحانی می‌آید؟

جماران نوشت:اصلی که پیچ و خم‌های زیادی دارد؛ اولاً رهبری یا دو سوم نمایندگان باید موضوع همه‌پرسی را تأیید کنند، ثانیاً شورای نگهبان چون آن را مصوبه مجلس می‌داند، برای خود حق وتو قائل است. لابد در ذهن آقای روحانی مسأله‌ای بالاتر از اختلاف جناح‌ها بوده است که اصل پنجاه و نهم را پیش کشیده است.

واقعیت این است که ایشان به‌عنوان حقوقدان می‌خواهند مساله‌ای سیاسی را از طریق حقوقی حل کنند که طریقی است صعب و دشوار. گمان دارم اصل مذکور، در صورتی که ارکان قدرت اراده کنند صرفاً‌ به کار تغییر نظام ریاستی به پارلمانی و یا تبدیل جمهوری اسلامی به حکومت اسلامی -چنانکه مدنظر یکی از احزاب اصول‌گرا بود- می‌آید.

به هر تقدیر، من معتقدم استفاده از حربه همه‌پرسی در شرایط کنونی و با توجه به تجربیات پیشین، امری خطرناک است چرا که به تناقضات موجود در قانون اساسی دامن زده و ما را چندین گام از مردم‌سالاری دور خواهد کرد.

رئیس‌جمهور ما فردی حقوق‌دان است و لاجرم بر اصول قانون اساسی تسلط دارد؛ لذا بهتر است به جای اصل پنجاه و نهم بر اصل یکصد و سیزدهم قانون اساسی تمرکز کند و مکانیزم‌های لازمه را برای ایفای نقش خود به‌عنوان مجری قانون اساسی به وجود بیاورد و مطابق سوگندی که به قصد انشاء در مجلس یاد کرده‌اند از آزادی‌ و حرمت‌ اشخاص‌ و حقوقی‌ که‌ قانون‌ اساسی‌ برای‌ ملت‌ شناخته‌ است‌، حمایت‌ کنند.

رئیس‌‌جمهور برای ایفای این نقش خود می‌بایست نهاد ایجاد کند؛ نهادی که در دوره اصلاحات وجود داشت ولی رئیس دولت اعتدال تاکنون اهتمامی به آن نورزیده و به منشور حقوق شهروندی بسنده کرده است.

در همین برهه زمانی، جمع شانزده نفره‌ای که چند حقوق‌دان نیز در آن حاضر بودند، متن حقوقی-سیاسی را انتشار دادند و از انجام همه‌پرسی برای تغییر ماهیت نظام -زیر نظر سازمان ملل- سخن گفتند.

فارغ از محتوای متن مذکور باید گفت خمیر این قبیل خواست‌‌اندیشی‌ها که مایه سیاسی ندارند، فطیر است و به تنور نمی‌چسبد. اساساً هر طرحی دقیق مطرح نشود جز سرگشتکی دستاوردی به همراه ندارد و در بایگانی طرح‌های ناکام خاک خواهد خورد. پس در اینجا مجدداً باید یادآور شد که سؤال سیاسی پاسخ حقوقی ندارد؛ سؤال سیاسی را جواب سیاسی لازم است. در این مجال نیاز به تکرار بحث‌های پیشین در باب تمایز میان «قدرت حقیقی» و «قدرت حقوقی» نیست بنابراین یادداشت را با شعری از اقبال لاهوری به پایان می‌برم.

تخت جم و دارا سرراهی نفروشند

این کوه گران است بکاهی نفروشند

با خون دل خویش خریدن دگر آموز

نالیدی و تقدیر همان است که بود است

آن حلقة زنجیر همان است که بود است

نومید مشو ناله کشیدن دگر آموز

Ad

روی خط خبر

  • انتقاد مراجع تقلید از کدام سخنران مدرسه فیضیه بود؟
  • رئیس جدید شعبه دوم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی چه مأموریتی دارد؟
  • صدراعظم آلمان ارائه کمک اقتصادی به ترکیه را رد کرد
  • بولتون: پمپئو برای چهارمین‌بار به کره‌شمالی سفر می‌کند
  • بازار الکترونیک فرش مشهد از نرم افزار آنلاین تست دکوراسیون خود رونمایی کرد
  • اجاره ویلا، هیچ‌وقت به این سادگی نبوده است
  • دادگاه مشایی علنی برگزار می‌شود
  • ۴۰ تروریست در عملیات‌های نیروهای امنیتی ترکیه ازپای درآمدند
  • اشرف غنی: حملات به طالبان تا قبول آتش‌بس ادامه می‌یابد
  • بانک مرکزی اعلام کند کسانی که بیش از یکهزار سکه بخرند متخلف هستند
  • ممنوعیت صادرات چای لغو شد
  • اقتصاد ما لیبرالی نیست/از مردم ترکیه الگو بگیرید
  • بحران لیره ترکیه ریسک زیادی برای اقتصاد برلین دارد
  • فرمانده تیپ ۸۳ امام جعفر صادق(ع): پلاکارد مراسم فیضیه با هدف حاشیه سازی تصویربرداری شد
  • روستایی چسبیده به زنجان اما فقیر
  • اعلام برنامه‌های شادپیمایی عروسک‌ها
  • آغاز پخش «محله گل و بلبل ۳» از عید قربان
  • ۹ گروه مواد خوراکی گران شد
  • حمله با خودرو به مردم در اسپانیا ۳ زخمی برجا گذاشت
  • یک نظامی آمریکایی در عراق کشته شد
  • نخست‎وزیر استرالیا با کاهش محبوبیت مواجه است
  • وزارت خارجه ایتالیا اتحادیه اروپا را به کمک فراخواند
  • دولت از قیمت‌گذاری دستوری فولاد دست بردارد
  • ۸۰ فروند شناور در دریای جنوب فانوس ماهی صید می‌کنند
  • واردکنندگان علیه مصوبه ارزی دولت به دیوان عدالت شکایت کردند
  • تحریم نفت ایران منجر به بی‌ثباتی بازار نفت خواهد شد
  • نرخ خرید تضمینی برق از نیروگاه‌های برق‌آبی کوچک ابلاغ شد
  • الاسدی: عجله‌ای برای اعلام ائتلاف بزرگ نداریم
  • کتاب درسی جدیدالتالیف تا سال ۱۴۰۰ نداریم
  • «سالار عقیلی» سفیر کارآفرینی شد