جدیدترین اخبار
۲۳ دی ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۰۷ اقتصادی کد خبر :198590

تشدید رکود در سال ۹۷؛ نرخ رشد ۳ درصد می‌شود

 

مرکز پژوهشهای مجلس گزارش داد، پس از رشد ۱۲٫۵ درصدی تولید در سال ۱۳۹۵ عمدتاً به علت گشایش ناشی از افزایش صادرات نفتی پس از اجرایی شدن برجام، شواهد موجود حاکی از رشد مثبت اقتصادی در سال ۱۳۹۶ است. رشد اقتصادی برای این سال حدود ۴٫۱ درصد برآورد می‌شود.

با توجه به شواهد موجود از جمله خشکسالی و عدم وجود امکان بهره‌مندی از ظرفیت‌های مازاد بخش‌های مهمی نظیر نفت و خودروسازی نظیر آنچه در دو سال اخیر شاهد آن بوده‌ایم در کنار سطح پایین سرمایه‌گذاری در سال‌های اخیر، انتظار می‌رو رشد اقتصادی سال ۱۳۹۷ پایین‌تر از ۱۳۹۶ باشد. از دیگر عوامل موثر در این نتیجه‌گیری باید رویکرد انقباضی بودجه سال ۱۳۹۷ را نیز در نظر گرفت.

یک روش برای محاسبه اثر مخارج دولت بر رشد اقتصادی، محاسبه این رشد از منظر حساب‌های ملی است. در چارچوب حسابداری ملی بودجه عمومی کشور می‌تواند هم از کانال‌ اعتبارات هزینه‌ای و هم از کانال اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای، به طور مستقیم، رشد اقتصادی را تحت تاثیر قرار دهد. این تاثیرگذاری از آن جهت توجیه می‌یابد که بودجه عمومی ارزش افزوده برخی از بخش‌های اقتصادی و به تبع آن تولید ناخالص داخلی را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

بنابراین برای شناخت تاثیر بودجه عمومی بر رشد اقتصادی لازم است بخش‌هایی از ارزش افزوده آنها متاثر از بودجه عمومی است، شناسایی و میزان آثار انتظاری آن بر هر یک از آنها برآورد شود. در نهایت، تجمیع این آثار می‌تواند مبنایی برای قضاوت در خصوص آثار مستقیم بودجه عمومی بر رشد اقتصادی باشد.

جدول ۷ نشان دهنده برآوردهای مربوط به آثار مستقیم لایحه بودجه سال ۱۳۹۶ (اعتبارات هزینه‌ای و اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای) بر رشد اقتصادی سال ۱۳۹۶ است. برآوردهای مرکز پژوهش‌های مجلس نشان می‌دهد که اعتبارات هزینه‌ای و اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای که در لایحه بودجه سال ۱۳۹۷ برابر با ۳۷۶٫۴ و ۶۰٫۴ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده‌اند، به ترتیب معادل ۲۷۶ و ۵۵ هزار میلیارد تومان محقق خواهند شد. با عنایت به نکته مذکور از یکسو و از سوی دیگر با توجه به برآوردهای مرکز پژوهش‌ها راجع به میزان تحقق اعتبارات هزینه‌ای و اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای در انتهای سال ۱۳۹۶ (به ترتیب برابر با ۲۳۹ و ۴۵ هزار میلیارد تومان)، محاسبه نشان می‌دهد که:

اولاً‌ تاثیر مستقیم مربوط به افزایش عملکرد اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای از ۴۵ هزار میلیارد تومان در انتهای سال ۱۳۹۶ به ۵۵ هزار میلیارد تومان در انتهای سال ۱۳۹۷ بر رشد اقتصادی سال ۱۳۹۷ (از کانال بخش ساختمان ولتی۹ برابر با ۰٫۱ درصد می‌باشد.

ثانیاً تاثیر مستقیم مربوط به افزایش عملکرد اعتبارات هزینه‌ای از ۲۳۹ هزار میلیارد تومان در انتهای سال ۱۳۹۶ به ۲۶۲٫۵ هزار میلیارد تومان در انتهای سال ۱۳۹۷ بر رشد اقتصادی سال ۱۳۹۷ (از کانال بخش خدمات عمومی) حدوداً برابر با ۰٫۱- درصد خواهد بود. در صورتی که نرخ تورم بالاتر از نرخ براورد شده (۱۱٫۵ درصد) باشد (به عنوان مثال به دلیل آثار ناشی از افزایش قیمت بنزین و نفت گاز)،‌ اثر مستقیم بودجه بر رشد منفی خواهد بود.

بنابراین در مجموع ملاحظه می‌شود که تاثیر مستقیم مربوط به افزایش عملکرد اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای و عملکرد اعتبارات هزینه‌ای بر رشد اقتصادی سال ۱۳۹۷ صفر برآورد می‌شود. چنانچه همه اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای و اعتبارت هزینه‌ای در نظر گرفته شده در لایحه بودجه سال ۱۳۹۷ (که به ترتیب برابر با ۶۰٫۴ و ۲۷۶٫۴ هزار میلیارد تومان هستند) در انتهای این سال محقق شوند، آنگاه اثر مستقیم آنها بر رشد اقتصادی سال ۱۳۹۷ تنها با ۰٫۶ درصد خواهد بود.

در خصوص این محاسبات لازم به ذکر است که به منظور بررسی دقیق‌تر بودجه بر رشد اقتصادی لازم است که آثار غیرمستقیم ناشی از عملکرد ضریب فزآینده کینزی نیز در نظر گرفته شود. این محاسبات مبتنی‌بر تاثیر مستقیم مخارج دولتی در حسابداری ملی صورت گرفته است و نقش بالقوه بودجه عمومی در ایجاد انگیزه‌های تولیدی و جهت‌دهی به بخش خصوصی باید به طور جداگانه مورد تحلیل قرار گیرد.

همچنین تحلیل تاثیر بودجه بر رشد اقتصادی (و سایر متغیرهای کلان) تنها به دوره اجرای ان محدود نیست و تاثیرات بلندمدت بودجه بر رشد اقتصادی می‌توند متفاوت از تاثیرات کوتاه‌مدت آن باشد. برای بررسی رشد بلند مدت اقتصادی تحلیل بودجه تنها در کانال حسابداری ملی کافی نیست و ضروری است که عوامل تعیین کننده رشد اقتصادی کشور در مسیر بلندمت ان به تفکیک شناسایی شده و نقش بودجه عمومی دولت و اجزای آن در این زمینه مشخص شود.

ضمن اینکه مخارج دولت آثار بلندمدتی نیز بر رشد اقتصادی دارد:

۱٫ مخارج جاری دولت در امور آموزشی باعث افزایش مهارت و بهره‌وری شده و در نتیجه رشد اقتصادی را در بلند مدت تحت تاثیر قرار می‌دهد. با این حال، در صورتی که مخارج دولت در این حوزه بیش از حد بهینه باشد، این اثر می‌تواند کاملا بر عکس باشد.

۲٫ مخارج جاری دولت در بخش سلامت باعث افزایش سلامت جامعه و بهبود بهره‌وری می‌شود. در این زمینه نیز مخارج بیش از حد بهینه دولت می‌تواند آثار بلندمدت منفی بر رشد اقتصادی داشته باشد.

۳٫ مخارج عمرانی دولت به طور بالقوه ودر صورت کارآمدی، با ایجاد زیر ساخت‌های لازم برای تولید موجب بهبود شرایط جهت افزایش تولید و رشد اقتصادی می‌شود.

در نهایت با در نظر گرفتن انتظارات از تولید بخش‌ها و نقش بودجه، رشد اقتصادی سال ۱۳۹۷ حدود ۳ درصد برآورد می‌شود.

Ad

Ad
Ad

روی خط خبر

  • انتقاد از تندیس‌های ۳ میلیونی جشنواره فجر
  • «مد و فشن» آلوده‌ترین صنعت دنیا بعد از صنعت نفت
  • اتفاقی عجیب در جشنواره فیلم فجر
  • شکایت شرکت اسلحه سازی آلمانی از توقف صادراتش به عربستان
  • بودجه ۹۸ سازمان امور اجتماعی هیچ افزایشی نداشته است
  • ذهنیت‌های نادرست فردی و پنداشت‌های نادرست اجتماعی، بیشترین زمینه‌ساز فساد در جامعه
  • لابی برای لغوطرح اعتبارسنجی بازرگانان
  • نحوه ارزشیابی «شایستگی‌های پایه» دوره فنی و کاردانش مشخص شد
  • جلسه علنی آغاز شد
  • پولهایی که کمتر از یکماه در بانک بمانند هم سود می‌گیرند
  • تلاش دوباره برای بازگشت ارز صادراتی
  • محمدرضا تاجیک: اصلاح‌طلبان سرشناس باید در پیشگاه تاریخ محاکمه شوند
  • حمله هوایی اسرائیل به دمشق؛ ادعای رسانه‌های اسرائیلی: اهداف ایرانی هدف حمله قرار گرفت
  • قاسمی: خبر احضار کاردار ایران در آلمان نادرست است
  • تعداد بازنشسته‌هایی که از رهبری مجوز گرفتند
  • «آکسیوس» افشا کرد؛عامل اصلی مخالفت پنتاگون با درگیری نظامی با ایران
  • اطلاعات جدید دریاره سرنوشت افزایش قیمت بنزین در سال ۹۸
  • نتانیاهو: باعث خشم ایران می‌شوم!
  • کنفرانس ضد ایرانی ورشو؛ شکستی دیگر برای ترامپ
  • خروج از برجام و احیای تحریم‌های ضدایرانی یکی از دستاوردهای ترامپ است
  • واردات خودرو می‌تواند به دولت کمک کند
  • اتحادیه اروپا لهستان را بر سر ماجرای نشست ضدایرانی تنبیه می کند؟
  • چرا تلویزیون از پخش «بانوی عمارت» منصرف شد؟
  • هشدار محققان نسبت به تبدیل‌ شدن دریای خزر به “دریای‌مرده”/کاهش ۱.۵ متری تراز آب طی ۱۰ سال
  • توضیحات “ابتکار” درباره حذف پست‌ سازمانی «مشاور امور زنان»
  • پاریس: آمریکا به لزوم محافظت از کُردها آگاه است
  • نگرانی اعراب حاشیه خلیج فارس از نفوذ ایران در سوریه، آن‌ها را به آغوش پوتین هدایت می‌کند؟
  • تظاهرات ۶۰ هزار نفری در آتن در اعتراض به تغییر نام مقدونیه
  • نامزد جمال خاشقجی ماه آینده اسراری را فاش خواهد کرد
  • عمران خان فردا به قطر می‌رود
  • Ad