جدیدترین اخبار
۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۴۹ فرهنگی و هنری کد خبر :17075

آفت‌های شاهنامه‌پژوهی

یک استاد دانشگاه با برشمردن آفت‌های شاهنامه‌پژوهی گفت: متاسفانه بسیاری از شاهنامه‌پژوهان ما دنیای وسیع شاهنامه را نمی‌شناسند و تسلط لازم را هم بر نظریات ادبی ندارند.

محمدرضا روزبه عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان در گفت‎وگو با ایسنا به مناسبت روز بزرگداشت فردوسی، در رابطه با آسیب‌شناسی تحقیقات و پژوهش‌های انجام‌شده درباره شاهنامه  با بیان اینکه امروزه با انبوه مقالات و یادداشت‌هایی ذیل عنوان شاهنامه‌شناسی مواجه هستیم که تشخیص سره از ناسره آن‌ها بسیار دشوار است، اظهار کرد: اولین آسیب و آفت کتاب‌ها و مقالات و نوشته‌های پیرامون شاهنامه‌شناختی احاطه نداشتن نویسندگان بر شاهنامه است.

او اضافه کرد: اغلب این نویسندگان و پژوهشگران حتی یک‌بار هم به‌طور کامل شاهنامه را نخوانده‌اند بلکه به شکل گزینشی،  داستانی، حکایتی یا دوره‌ای از شاهنامه را زمینه پژوهش خود قرار داده‌اند. این پژوهشگران بدون توجه به کلیت شاهنامه دچار برداشت‌های ناقص و نارسا می‌شوند.

روزبه تسلط نداشتن شاهنامه‌پژوهان بر  زمینه‌ها و لوازم شاهنامه‌شناسی را از دیگر آسیب‌ها برشمرد و گفت:  اغلب شاهنامه‌پژوهان درک وسیعی از مقوله اسطوره‌ و اسطوره‌شناسی ندارند و این نکته بدیهی است که اثر حماسی، ژرف‌ساخت اساطیری دارد.

این شاعر و پژوهشگر تصریح کرد: متاسفانه بسیاری از دانشجویان داعیه‌دار شاهنامه‌پژوهی، دنیای وسیع شاهنامه را نمی‌شناسند و از طرفی هم بر نظریات ادبی تسلط لازم را ندارند؛ در نتیجه نظریات ادبی را به شکلی خام و نادرست، به متن شاهنامه تحمیل می‌کنند.

روزبه گفت: فقدان پشتوانه‌های علمی و تاویل‌های من‌درآوردی عرفانی و غیرعرفانی از شاهنامه از دیگر آفت‌ها در این حوزه است.

او افزود: امروزه مُد شده داستان‌های شاهنامه را مورد تاویل‌های عرفانی و صوفیانه قرار می‌دهند بی‌آنکه بدانند جهان شاهنامه بیشتر جهان حماسه و خرد است و با جهان عرفان و آرا و آموزه‌های آن همخوانی دقیق ندارد

روزبه تعصب و شیفتگی غیرعلمی در برخورد با شاهنامه را دیگر آفت این حوزه برشمرد و بیان کرد: علی‌رغم اینکه یک محقق و پژوهشگر باید بی‌طرفی علمی و محققانه خود را حفظ کند اما بسیاری از محققان ما یا شیفتگی بیش از حد نسبت به شاهنامه دارند و یا مثل مستشرقان با نوعی نگاه یونانی سروقت شاهنامه می‌روند.

این استاد دانشگاه یادآور شد: نوعی حُب و بغض نسبت به شاهنامه وجود دارد و این باعث می‌شود از شفافیت و دقت علمی به‌دور بمانیم.

او همچنین خاطرنشان کرد: اغلب پژوهش‌های دانشگاهی و غیردانشگاهی مبتنی بر نگرش توصیفی هستند و روح تحلیل و پژوهش اصیل در آن‌ها وجود ندارد. پاره‌ای تحقیقات نیز  لبریزند از گزاره‌های عاطفی و احساسی و انشانویسی.

این شاعر و منتقد ادبی اذعان کرد: شیفتگی محقق و پژوهشگر باعث می‌شود نگاه نقادانه نسبت به متن نداشته باشد و همه چیز را یا سیاه سیاه و یا سفید سفید ببیند.

او گفت: لازم است نسبت به فردوسی، شاهنامه، حافظ و مولانا هم نگاه انتقادی داشت چرا که در غیر این‌صورت آثار این شاعران در جایگاه متون قدسی قرار خواهند گرفت و راه نقد بر آن‌ها بسته می‌شود .

Ad

روی خط خبر

  • منع به کارگیری بازنشستگان چقدر شغل جدید ایجاد می‌کند؟
  • آماده پاسخگویی به هر تهدیدی حتی خارج از مرزهای کشور هستیم
  • تبعات تحریم‌های آمریکا دامن دلار را می‌گیرد
  • هنیه: تظاهرات بازگشت تا لغو محاصره غزه متوقف نخواهد شد
  • افزایش ساعت کار خط یک مترو برای عزاداران حسینی تا ساعت ۲۴
  • برهم صالح نامزد پست ریاست جمهوری عراق شد
  • علم‌الهدی: قیام عاشورا مسلحانه و سیاسی نبود
  • برپایی مراسم عزاداری حسینی(ع) در امنیت کامل
  • دولت هند سه طلاقه کردن زنان مسلمان را جرم اعلام کرد
  • وجود کدام اقلام خوراکی در بوفه مدارس ممنوع است؟
  • چگونه با انجام تحقیق و پژوهش کسر خدمت سربازی بگیریم؟
  • راننده اتوبوسی که از مسافران با اسامی خاص کرایه نمی‌گیرد/نامت را بگو و به‌سلامت!
  • مراسم ترحیم دوبلور پیشکسوت برگزار شد
  • بازیگر «لورنس عربستان» درگذشت
  • جک بلک هم ستاره‌دار شد
  • امر به معروف و نهی از منکر با استفاده از قوه قهریه امکان پذیر نیست
  • پیگیری سیاست‌های جبرانی ترمیم حقوق بازنشستگان در بودجه ۹۸
  • رشد اقتصادی با احتساب نفت ۱.۷ درصد شد/رشد بدون نفت ۱.۹ درصد
  • نواخته شدن زنگ مهر در تمام مدارس ایرانی خارج از کشور
  • زیادی خواهی مدیران خودرو در بازار متلاطم ،افزایش قیمت ۷۰ میلیونی تیگو ۵
  • شکایت یک سناتور آمریکایی از کری به خاطر دیدار با ظریف
  • ترامپ ممکن است در مجمع عمومی روحانی را به دیدار دعوت کند
  • بهای طلا امروز چهارشنبه در بازارهای جهانی
  • صدور مجوز تولید خودرو بدون خط تولید
  • این زن تاریخ‌ساز می‌شود؟
  • تفاوت فروش محصولات ایران خودرو و سایپا در چیست؟
  • نیروی انتظامی فرا رسیدن هفته دفاع مقدس را گرامی داشت
  • تعرفه٦٠میلیارد دلاری چین بر کالاهای آمریکا/شکایت از آمریکا درWTO
  • اماواگرهای الحاق ایران به گروه ویژه اقدام مالی
  • جهش سهام چین و آسیا با وجود نگرانی های جنگ تجاری