جدیدترین اخبار
۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۰۸:۴۹ فرهنگی و هنری کد خبر :17075

آفت‌های شاهنامه‌پژوهی

یک استاد دانشگاه با برشمردن آفت‌های شاهنامه‌پژوهی گفت: متاسفانه بسیاری از شاهنامه‌پژوهان ما دنیای وسیع شاهنامه را نمی‌شناسند و تسلط لازم را هم بر نظریات ادبی ندارند.

محمدرضا روزبه عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان در گفت‎وگو با ایسنا به مناسبت روز بزرگداشت فردوسی، در رابطه با آسیب‌شناسی تحقیقات و پژوهش‌های انجام‌شده درباره شاهنامه  با بیان اینکه امروزه با انبوه مقالات و یادداشت‌هایی ذیل عنوان شاهنامه‌شناسی مواجه هستیم که تشخیص سره از ناسره آن‌ها بسیار دشوار است، اظهار کرد: اولین آسیب و آفت کتاب‌ها و مقالات و نوشته‌های پیرامون شاهنامه‌شناختی احاطه نداشتن نویسندگان بر شاهنامه است.

او اضافه کرد: اغلب این نویسندگان و پژوهشگران حتی یک‌بار هم به‌طور کامل شاهنامه را نخوانده‌اند بلکه به شکل گزینشی،  داستانی، حکایتی یا دوره‌ای از شاهنامه را زمینه پژوهش خود قرار داده‌اند. این پژوهشگران بدون توجه به کلیت شاهنامه دچار برداشت‌های ناقص و نارسا می‌شوند.

روزبه تسلط نداشتن شاهنامه‌پژوهان بر  زمینه‌ها و لوازم شاهنامه‌شناسی را از دیگر آسیب‌ها برشمرد و گفت:  اغلب شاهنامه‌پژوهان درک وسیعی از مقوله اسطوره‌ و اسطوره‌شناسی ندارند و این نکته بدیهی است که اثر حماسی، ژرف‌ساخت اساطیری دارد.

این شاعر و پژوهشگر تصریح کرد: متاسفانه بسیاری از دانشجویان داعیه‌دار شاهنامه‌پژوهی، دنیای وسیع شاهنامه را نمی‌شناسند و از طرفی هم بر نظریات ادبی تسلط لازم را ندارند؛ در نتیجه نظریات ادبی را به شکلی خام و نادرست، به متن شاهنامه تحمیل می‌کنند.

روزبه گفت: فقدان پشتوانه‌های علمی و تاویل‌های من‌درآوردی عرفانی و غیرعرفانی از شاهنامه از دیگر آفت‌ها در این حوزه است.

او افزود: امروزه مُد شده داستان‌های شاهنامه را مورد تاویل‌های عرفانی و صوفیانه قرار می‌دهند بی‌آنکه بدانند جهان شاهنامه بیشتر جهان حماسه و خرد است و با جهان عرفان و آرا و آموزه‌های آن همخوانی دقیق ندارد

روزبه تعصب و شیفتگی غیرعلمی در برخورد با شاهنامه را دیگر آفت این حوزه برشمرد و بیان کرد: علی‌رغم اینکه یک محقق و پژوهشگر باید بی‌طرفی علمی و محققانه خود را حفظ کند اما بسیاری از محققان ما یا شیفتگی بیش از حد نسبت به شاهنامه دارند و یا مثل مستشرقان با نوعی نگاه یونانی سروقت شاهنامه می‌روند.

این استاد دانشگاه یادآور شد: نوعی حُب و بغض نسبت به شاهنامه وجود دارد و این باعث می‌شود از شفافیت و دقت علمی به‌دور بمانیم.

او همچنین خاطرنشان کرد: اغلب پژوهش‌های دانشگاهی و غیردانشگاهی مبتنی بر نگرش توصیفی هستند و روح تحلیل و پژوهش اصیل در آن‌ها وجود ندارد. پاره‌ای تحقیقات نیز  لبریزند از گزاره‌های عاطفی و احساسی و انشانویسی.

این شاعر و منتقد ادبی اذعان کرد: شیفتگی محقق و پژوهشگر باعث می‌شود نگاه نقادانه نسبت به متن نداشته باشد و همه چیز را یا سیاه سیاه و یا سفید سفید ببیند.

او گفت: لازم است نسبت به فردوسی، شاهنامه، حافظ و مولانا هم نگاه انتقادی داشت چرا که در غیر این‌صورت آثار این شاعران در جایگاه متون قدسی قرار خواهند گرفت و راه نقد بر آن‌ها بسته می‌شود .

وبگردی

روی خط خبر

  • برای عامل شهادت سه نفر از مأموران ناجا با اتوبوس، به اتهام قتل عمد کیفرخواست صادر شد / نامبرده به قتل مأموران اعتراف کرده
  • نتانیاهو: برجام ایران را جسورتر کرده است
  • کنایه‌های جلیلی درباره بی نظمی حضور روحانی در جلسات مجمع
  • هواپیمای تهران – شاهرود در شاهرود فرود نیامد
  • واکنش مدیرعامل آسمان به پیدا شدن جعبه سیاه
  • ۳۳ هزار نفر در قم بی‌سوادند
  • اصرار خانواده جانباختگان برای توقف عملیات جست‌وجوی پیکرها
  • مانی حقیقی، جوکر سینماگران ایرانی است!
  • نیاز ۴۱۰۰ میلیارد تومانی برای تأمین خدمات پایدار در مسکن مهر
  • میوه‌هایی که زندگیتان را تغییر می‌دهند
  • دادستان کل: از رییس‌جمهور انتظار داریم هیاتی برای شناسایی عناصر نفوذی و دوتابعیتی‌ها تشکیل شود
  • امضای توافقات مرزبانی پنج کشور حاشیه خزر در آینده نزدیک
  • افشاگری درباره هزینه‌ گزافی که خواهر رهبر کره‌شمالی روی دست کره جنوبی گذاشت
  • زیباکلام به تندروها: وقتی رهبری قائل به انتقاد از خودشان هستند چرا از مجلس وشورای نگهبان انتقاد نکنیم؟
  • راه اندازی دپارتمان ویژه در شهرداری تهران برای جذب سرمایه گذاری خارجی
  • خانم بازیگر ؛ در نقش مادر مجری‌ مشهور
  • نامه ۲۰۰ نماینده مجلس به رهبر انقلاب
  • زندگی ماری کوری در دستان کارگردان ایرانی!
  • پرداخت ۶۰۰۰ میلیارد تومان از بدهی دولت به تامین اجتماعی طی روزهای آینده
  • «تیغ و ترمه» ؛ فیلم جدید کیومرث پوراحمد
  • زنی که چهره عجیبش باعث شهرتش شد/عکس
  • جعبه سیاه هواپیمای ATR۷۲ نقطه‌ زنی شد
  • دارو‌های افسردگی موثرتر از تلقین هستند
  • ممنوعیت پرواز تمام هواپیما‌های «آسمان» در اروپا
  • رسیدن نفت سانچی به سواحل ژاپن تایید شد
  • دولت با جدیت از فعالیت‌های قانونمند سمن‌ها حمایت می کند
  • نمونه DNA از تمامی خانواده‌های جانباختگان هواپیما گرفته شد
  • معاینه چشمِ سهیلا جورکش توسط وزیر بهداشت
  • کنایه صریح مشاور روحانی به احمدی نژاد؛ به او که برای همه نامه نوشت بگویید تو راست می گویی!
  • وزیر خارجه عربستان: توافق هسته‌ای برای تغیر رفتار ایران کافی نیست