جدیدترین اخبار
۳ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۱۶:۱۵ اقتصادی کد خبر :156236

احتمال ورشکستگی تامین اجتماعی در دهه آینده

مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی ورشکستگی تامین اجتماعی در دهه آینده را محتمل می‌داند.

آن چه موجب شده تهدید ملی تامین اجتماعی در ایران در اولویت نظام نباشد، این است که تصور می‌شود این تهدید در آتیه بسیار دور به ‌وقوع خواهد پیوست یا دولت توان اقتصادی مداخله و مدیریت آن را خواهد داشت.

به گزارش شرق، حال آن که در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس تشریح می‌شود که نخست، احتمال ورشکستگی مالی سازمان تامین اجتماعی در یک دهه آتی بسیار بالاست و دوم این که اندازه بحران به قدری است که دولت نیز توان مداخله اقتصادی را نخواهد داشت.

مرکز پژوهش‌های مجلس با ذکر مثالی توضیح می‌دهد که اگر تنها تعداد ٧٧ هزار مستمری‌بگیر صندوق بازنشستگی را با بیش از پنج میلیون مستمری‌بگیر در ١٠ سال آتی سازمان تامین اجتماعی مقایسه کنیم، فقط اعتبار مورد نیاز جهت پرداخت حقوق و مزایای بازنشستگی آنها به بهای امروز بالغ بر ٩٠ هزار میلیارد تومان خواهد رسید. از طرف دیگر گستردگی پوشش جغرافیایی و تنوع اقشار تحت پوشش آن سازمان است که می‌تواند زمینه ناآرامی‌های اقتصادی و اجتماعی در کشور را پدید آورد.

نظام تامین اجتماعی در کشور ما نظام گسترده‌ای است که سازمان‌ها و صندوق‌های متعددی وظیفه ارائه خدمات اجتماعی را بر عهده دارند. در این بین سازمان تامین اجتماعی بزرگ‌ترین صندوق از نظر تعداد مشترکان چه به‌ لحاظ بیمه بازنشستگی و چه به‌ لحاظ بیمه درمان به ‌شمار می‌رود؛ به نحوی که قریب به ۴٢ میلیون نفر را تحت پوشش خود دارد.

بررسی‌ها نشان می‌دهد این سازمان در آینده نزدیک با بحران‌های جدی مواجه خواهد شد. کاهش نرخ تولد از یک ‌سو و افزایش سن افراد از سوی دیگر، منجر به افزایش چشمگیر میزان جمعیت بازنشستگان شده است. پیشی‌گرفتن رشد مصارف نسبت به منابع در سازمان تامین اجتماعی هم به‌ عنوان چالش و هم به‌ عنوان پیامد سایر چالش‌ها مشهود است.
کسری نقدینگی مشهود از سال ١٣٩٢

کسری نقدینگی به طور جدی از سال ١٣٩٢ در سازمان دیده می‌شود که عمدتا پیامد طرح‌ها و برنامه‌های حمایتی و عدم پرداخت مطالبات سازمان از سوی دولت بوده است. رشد سریع تعداد مستمری‌بگیران به تعداد بیمه‌شدگان و کاهش نسبت پشتیبانی موجب افزایش مصارف نسبت به منابع در سازمان شده است.

این امر تا سال ١۴٠٠ شکاف منابع و مصارف سازمان را بازتر و عمیق‌تر خواهد کرد؛ به‌ ویژه آن که غالب ورودی‌های سال‌های اخیر ریسک‌های پرخطر گزینشی بوده‌اند که سریعا به دایره خروجی‌های سازمان وارد شده و در حوزه مصارف تامین اجتماعی قرار گرفته‌اند.

اگر چه کسری در چند سال اخیر با تزریق منابع مالی حاصل از سود سرمایه‌گذاری‌ها و تسهیلات اخذشده از بانک‌ها تامین اعتبار شده است اما سازمان هم به‌ لحاظ تامین نقدینگی و هم به‌ لحاظ اندوخته‌گذاری با شرایط بحرانی مواجه است.

بحرانی را تصور کنید که بیش از نیمی از جمعیت کشور را دربرمی‌گیرد. سلامتشان را در معرض آسیب قرار داده، سرمایه اندوخته آنها آسیب جدی دیده، درآمدهایشان قطع شده و امید آنها به تامین آینده مخدوش شود. چنین بحرانی چه تبعاتی برای کشور خواهد داشت؟

نظام بازنشستگی در کشور ما نظام گسترده‌ای است که از چهار صندوق بزرگ و حدود ١۴ صندوق کوچک تشکیل شده است.

در بین این ١٨ صندوق، بزرگ‌ترین صندوق از نظر تعداد مشترکان صندوق تامین اجتماعی و قدیمی‌ترین آنها نیز صندوق بازنشستگی کشوری است. این صندوق‌ها جمعا بیش از ۵۵ میلیون نفر را تحت پوشش خود دارند که حدود ۶٩ درصد جمعیت کشور محسوب می‌شوند.

در بین صندوق‌های بازنشستگی کشور، سازمان تامین اجتماعی در حوزه بیمه‌های اجتماعی و درمانی با بیش از ۴١ میلیون جامعه تحت پوشش اعم از بیمه‌شده و مستمری‌بگیر است که ۵٢ درصد جمعیت کل کشور را شامل می‌شود.

از‌ این‌ رو موقعیت و جایگاه سازمان تامین اجتماعی در کشور به‌ گونه‌ای است که به‌ عنوان بزرگ‌ترین نهاد بیمه‌ای، بزرگ‌ترین خریدار درمان، دومین تولیدکننده درمان، نهاد عمومی غیر دولتی، حامی نیروی کار، پرارتباط‌ترین نهاد با بدنه جامعه، اختیارات وسیع و محدودیت‌های کم، گردش مالی بالا در کشور و یکی از بزرگ‌ترین بازیگران بازار سرمایه و پرتجربه‌ترین سازمان بیمه‌ای و… می‌توان از آن یاد کرد.
کسری ١١٩ هزار میلیارد تومانی تامین اجتماعی تا ٨ سال آینده

یکی از نخستین نشانه‌های بروز ناپایداری مالی در هر سازمان تامین اجتماعی، کسری نقدینگی است که به دلیل پیشی گرفتن مصارف بر منابع نقدی به وجود می‌آید. پیشی گرفتن رشد مصارف نسبت به منابع که خود هم به‌ عنوان چالش و هم به‌ عنوان پیامد سایر چالش‌ها مطرح می‌شود، در سنوات اخیر به شدت سازمان را تهدید کرده است.

بر اساس آمارهای موجود، منابع نقدی سازمان تامین اجتماعی در سال‌های ١٣٨۴ تا ١٣٩٣ به طور متوسط حدود ٢٧,۵ درصد رشد داشته است؛ در حالی که متوسط رشد مصارف سازمان در مدت مشابه به رقم ٣٠ درصد رسیده و به طور میانگین ٢.۵ درصد بیش از منابع نقدی رشد داشته است.

در سال ١٣٩۵ منابع نقدی حاصل از حق بیمه رقمی حدود ۵٣ هزار میلیارد تومان را نشان می‌دهد؛ این در حالی است که مصارف سازمان حدود ۶٢ هزار میلیارد تومان و در نتیجه شکاف نقدینگی حدود ٩ هزار میلیارد تومان ایجاد شد. این شکاف نقدینگی سهمی حدود ١۴.۶٣ درصد از کل مصارف سازمان تامین اجتماعی را به خود اختصاص داده است.

بر این اساس در صورت تداوم شرایط جاری در هشت سال آتی میزان کل کسری نقدینگی سازمان تامین اجتماعی در سال ١۴٠۴ قریب به ١١٩ هزار میلیارد تومان خواهد شد.

تا امروز سازمان با دو راهبرد، پرداخت با تعویق مطالبات درمان غیر مستقیم به انضمام تامین نقدینگی از محل استقراض (تسهیلات بانکی) در کوتاه‌مدت سعی در مدیریت کسری حاصله داشته است؛ به نحوی که در سال ١٣٩۵ میزان استقراض سازمان به بالای ٩ هزار میلیارد تومان رسیده و به نسبت سال ١٣٩۴ رشدی سه‌ برابری داشته است.

وبگردی

روی خط خبر

  • تعلیق ایران از لیست سیاه FATF تمدید شد
  • قاسم‌خانی: مدیری دخالتی در کارمان نداشت
  • مهمترین ماموریت شورای عالی استان‌ها تلاش برای رفع تبعیض است/ وضعیت مالی شهرداری‌ها مناسب نیست
  • صرافی‌ها خلوت و شعب بانک‌ها شلوغ شد
  • طرح اعاده اموال نامشروع مسئولان در بهارستان
  • افزایش حقوق مقامات در سال ۹۷ ممنوع شد
  • چرا مانی حقیقی از حجم سوالات سیاسی در جشنواره برلین خشمگین شد؟
  • تکذیب دریافت چک از خلبانان به جای چک کردن هواپیما
  • تقدیر نمایندگان مجلس از مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی
  • منابع و مصارف هدفمندی یارانه‌ها تعیین شد
  • رکورد تولید انرژی بادی در انگلستان زده شد
  • ارز مجازی ونزوئلا ۷۳۵ میلیون دلار سرمایه جذب کرد
  • هکرها بار دیگر ارزهای مجازی را مورد سرقت قرار دادند
  • میشل عون: شرایط منطقه اجازه آغاز جنگی دیگر را به اسرائیل نمی‌دهد
  • تاکید رییس دادگستری تهران بر برخورد قاطع و سریع با اغتشاشگران
  • روابط عمومی دولت اوباما پول خرج می کرد تا رسانه ها خبرهای ایران و برجام را پوشش دهند
  • افشای “مهمترین راز” صدام از زبان وکیلش
  • مجلس پرونده بودجه ۹۷ را بست
  • به دراویش چه وصله‌ای بزنیم؟/صداوسیمایی داریم که دراویش در آن حرف بزنند؟
  • پرونده غوطه‌شرقی دمشق و آتش‌بس یک ماهه در سوریه روی میز شورای امنیت
  • پنتاگون: اگر روسیه معاهده “استارت جدید” را اجرا کند موشک‌های کروز هسته‌ای را مستقر نمی‌کنیم
  • خدری: وزیر اطلاعات و قوه قضاییه با احمدی‌نژاد برخورد کنند
  • جنگنده نسل پنجم روسیه در حمیمیم سوریه
  • «ایوانکا ترامپ» فردا با رئیس‌جمهوری کره‌جنوبی دیدار می‌کند
  • نهادهای مسئول با سرعت و به دقت اغتشاشات اخیر را بررسی کنند
  • مصاحبه ظریف با شبکه پی بی اس آمریکا مربوط به سال گذشته است
  • وزیر کشور: از همه برنامه‌های گروه‌های بحران‌ساز اطلاع داریم
  • خوب و بد حذف آزمون مدارس خاص
  • وزیر کشور: از همه برنامه‌های گروه‌های بحران‌ساز اطلاع داریم
  • منتظر «دنیای ژوراسیک ۳»‌ باشید