جدیدترین اخبار
۱ آذر ۱۳۹۶ ساعت ۱۰:۱۹ اقتصادی کد خبر :154077

نرخ تورم در ایران چگونه محاسبه می‌شود؟

نرخ تورم منتهی به هر ماه از محاسبه درصد تغییر متوسط شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در دوازده ماه منتهی به ماه مورد نظر نسبت به دوره مشابه قبل به دست می‌آید.

به گزارش بازتاب از ایبِنا، تورم را می‌توان نشان‌دهنده افزایش یا کاهش یا ثبات در قیمت مصرف‌کننده کالاها و خدمات دانست. برای اندازه‌گیری این شاخص معمولا در بازه‌های زمانی هفتگی، ماهانه و سالانه، ‌ قیمت‌ انواع کالاها و خدمات در سراسر هر کشوری اندازه‌گیری و اعلان عمومی می‌شود. کالاها و خدماتی که قیمتشان در نرخ تورم محاسبه می‌شود معمولا از کالاها و خدمات ضروری زندگی مردم به‌شمار می‌روند؛ به مجموعه این کالاها «سبد کالایی و خدماتی سنجش نرخ تورم» می‌گویند. این سبد کالایی و خدماتی که به عنوان سبد پایه و شاخص کالا شناخته می‌شود، هرچند سالی یک بار مورد بازنگری قرار می‌گیرد.

شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی (CPI) معیار سنجش تغییرات قیمت کالاها و خدماتی است که توسط خانوارهای شهرنشین ایرانی به مصرف می رسد. این شاخص به عنوان وسیله‌ای برای اندازه‌گیری سطح عمومی قیمت‌ کالاها و خدمات مورد مصرف خانوارها، یکی از بهترین معیارهای سنجش تغییر قدرت خرید پول داخل کشور، به شمار می رود. نرخ تورم منتهی به هر ماه از محاسبه درصد تغییر متوسط شاخص CPI در دوازده ماه منتهی به ماه مورد نظر نسبت به دوره مشابه قبل به دست می‌آید. بدیهی است چنانچه ماه مورد نظر اسفندماه باشد، به آن نرخ تورم سال مورد نظر می‌گویند.

شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی اولین بار در ایران در سال ۱۳۱۵ تهیه شد و در سال ۱۳۳۸ جنبه های مختلف تهیه این شاخص مـورد تجدیـدنظر اساسـی قـرار گرفـت، تجدیدنظرهای بعدی به علت تغییرات چشمگیر در الگوی مصرفی خانوارها و تحولات اجتماعی و اقتصادی در سال‌های ۱۳۴۸، ۱۳۵۳، ۱۳۶۱، ۱۳۶۹، ۱۳۷۶، ۱۳۸۳، ۱۳۹۰ و آخرین آن در سال ۱۳۹۵صورت گرفت.

با توجه به تغییرات در الگوی مصرف خانوارها در سال پایه ۱۳۹۵ با استفاده از نتایج بررسی بودجه خانوار شهری تجدیدنظری در انتخاب کالاها و خدمات نماینده صورت گرفت و از بین کالاها و خدماتی که خانوارهای ساکن در شهرها مصرف می‌کنند تعداد ۳۸۶ قلم کالا و خدمت نماینده (۲۹۴ قلم کالا و ۹۲ قلم خدمت) با توجه به اهمیت آنها از طریق علمی انتخاب شده است.

آمارگیران اقتصادی بانک مرکزی هر ماه به حدود ۴۰ هزار منبع اطلاع مراجعه و قیمت جاری بیش از ۱۲۱ هزار مظنه از کالاها و خدمات را پرسش می کنند و در صورتی که قیمت کالا یا خدمتی در ماه قیمت‌گیری نسبت به ماه گذشته افزایش یا کاهش داشته باشد، دلایل این نوسان بررسی می‌شود.

پس از جمع‌آوری قیمت‌ها برای محاسبه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی فرمول شاخص قیمت لاسپیرز (لاسپیرز تعمیم یافته) به کار می‌رود که از این موضوع برای محاسبه میزان تورم در سطح هر یک از استان‌ها و سپس کل کشور استفاده می‌شود.

برای محاسبه شاخص با توجه بـه فرمـول لاسـپیرز تغییـرات قیمت کالاها و خدمات مصرفی خانوارها در هر زمان نسبت به سال پایه سنجیده می‌شود، به این صورت که مقدار مصرف تعیین شده برای هر یک از کالاها و خدمات در سال پایه در قیمت جدید ضرب و هزینه جدید در زمان مورد نظر به دست می آید. با جمع هزینه‌های جدید اقلام سبد خانوار، مجموع هزینه‌های خانوار شهری براساس قیمت‌های جدید محاسبه و سپس این هزینه بر هزینه خانوار در سال پایه تقسیم شده و عدد حاصل در ۱۰۰ ضرب می‌شود. بدین ترتیب شاخص در زمان مورد نظر به دست می‌آید.

Ad

Ad

روی خط خبر

  • افزایش همکاری میان تهران و دهلی نو به نفع دو کشور و منطقه است
  • بررسی ۱۰ سناریو برای کنترل مصرف بنزین
  • ایران عضو اتحادیه راه‌آهن‌های CIA شد
  • توافق مهم تجارت آزاد اروپا و ژاپن/ایجاد بزرگترین منطقه آزاد جهان
  • قیمت خودرو امروز ۲۴ آذر ۹۷/ بی ثباتی قیمت‌ها در بازار خودرو
  • مدیر گاج: ما سنگ کف رودخانه هستیم؛ سبزی لب آب نیستیم که یک شبه رشد کرده باشیم!
  • مسیح مهاجری: همایش اخلاق صداوسیما مصداق «خود گویی و خود خندی» است
  • آخرین وضعیت شناسایی اموال سلطان سکه
  • احمد زیدآبادی از کتاب‌هایش گفت: هیچ سانسوری در کار نبود
  • دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام: ‏اعضای ‎مجمع هرنوع استناد لایحه اصلاح قانون مبارزه با پولشویی را به گروه مالی ‎FATF نفی کردند
  • کدخدایی: شورای نگهبان ضرورت الحاق و یا عدم الحاق به CFT را تعیین نمی‌کند، بلکه فقط درباره آن نظر می‌دهد
  • آیت الله جنتی: انتظار به حق مردم رسیدگی جدی به وضعیت آشفته بازار است
  • سناتور آمریکایی: عربستان اگر نفتش را نفروشد از گرسنگی می‌میرد
  • افزایش ۵۰ درصدی مراجعات به کمیته امداد
  • انتخابات مجلس و ریاست جمهوری در رفتار مدیران صداوسیما موثر است؛ نوعی مهندسی نگاه‌ها به صداوسیما و انتخاب افراد هم سو با یک جریان را در نظر دارند
  • واکنش علیرضا داودنژاد به یک مناظره
  • لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان پس از ۱۰ سال از مرحله تقنین به نظارت وارد شده است
  • عدم نمایش «محمد رسول الله» در هند
  • شورای عالی جمعیت هلال احمر جلسه فوق‌العاده ندارد
  • اعل نامزد‌های جوایز «سینماحقیقت» در روز اختتامیه
  • ماجرای انتقال آب خزر به کجا رسید؟
  • ماجرای تولید پفک با خوراک دام
  • خداحافظی «ممنوعه» با نیما شعبان‌نژاد!
  • سفر به تهران قدیم در کنسرت رضا یزدانی
  • چرا فعالیت‌های بانشاط مدارس کمتر شده؟
  • ماجرای اعتقاد به بابا نوئل از کجا می‌آید؟
  • نکوداشت رحماندوست و احترام برومند در جشنواره بین‌المللی قصه‌گویی
  • سعیدی: تجارت چند ده میلیارد تومانی برخی با حذف مشق شب از بین می‌رود
  • دو مجسمه اسکار فروخته شد
  • هشتگردی‌ها نام جدید شهرشان را می‌دانند؟
  • Ad