جدیدترین اخبار
۳۰ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱۱:۲۵ اجتماعی کد خبر :153161

نخستین ساخته صنعتی بشری را بیشتر بشناسید

آسباد که برخی آن را نخستین ساخته صنعتی بشری می‌دانند قدمتی به بلندای تاریخ دارد. در پهنه وسیعی از خراسان بزرگ تاریخی از شمال هرات تا جنوب سیستان با بهره‌گیری از بادهای ۱۲۰ روزه، درست در فصلی که مقارن با برداشت غلات است (اواخر اردیبهشت تا پایان شهریور) آسبادها به کار می‌افتند.

به گزارش افکارنیوز، آسباد که آن را نخستین ساخته صنعتی بشری می‌دانند قدمتی به بلندای تاریخ دارد و در پهنه وسیعی از خراسان بزرگ تاریخی از شمال هرات تا جنوب سیستان با بهره‌گیری از بادهای ۱۲۰ روزه، درست در فصلی که مقارن با برداشت غلات است، آسبادها به کار می‌افتند.

کارشناسان میراث فرهنگی اعلام کردند که آسبادهای ایران هم‌اکنون در فهرست پیشنهادی ایران در آثار میراث جهانی یونسکو قرار دارند و قرار است در آینده در فهرست جهانی قرار گیرند.

در این رابطه محمد‌علی بزرگمهر – کارشناس ارشد مرمت بناها و بافت‌های تاریخی اداره‌کل میراث‌فرهنگی خراسان جنوبی، درباره ویژگی و کارکرد آسبادهای شرق ایران گفت: «آسبادها در گذشته در معیشت مردم اهمیت زیادی داشته‌اند. همچنین نمودی از ترکیب معماری سنتی با نیازهای زیست‌بوم و بهره‌گیری مناسب از انرژی‌های پاک به‌شمار می‌آیند. با توجه به ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد آسبادها و خصوصیات عملکردی و زیبایی‌شناسانه، بازشناسی معذفی و در نهایت ثبت آن‌ها در فهرست میراث جهانی اهمیت بسیار پیدا می‌کند.»

وی افزود: «در میان پهنه‌های شرق ایران که از فناوری آسباد بهره می‌برده‌اند خراسان جنوبی از اهمیت خاصی برخوردار است. با توجه به اینکه شدت بادهای ۱۲۰ روزه در مناطق مختلف یکسان نیست و از طرفی نیاز به نیروی باد برای تولید آرد از غلات تابع نیازهای جامعه هدف و یا تولید غلات در محل بوده است، تعدد و پراکندگی آسیادها در خراسان جنوبی بسیار است. در طبس مسینا به‌خاطر وجود دشتی حاصلخیز که خود تولید کننده غلات فراوانی بوده است تعدد آسبادها بالاست. به‌نحوی که برخی طبس مسینا را انبار غله قاینات نوشته‌اند.»

بزرگمهر تأکید دارد: «اما در نهبندان که نقطه مهمی در مسیرهای تجاری در جاده ادویه و تجارت با هند قرار داشته نیز تعداد آسبادها زیاد است چراکه گندم مورد نیاز کاروانیان عبوری را که از سیستان به آن‌جا حمل می‌شد در آسبادهای نهبندان به آرد تبدیل می‌کردند و در اختیار کاروانیان قرار می‌دادند. این درحالی است که منطقه درح نیز از مناطقی است که تعدد و تکثر آسبادها در آن‌ها مشهود است. در هر کدام از این مناطق وجود رشته‌های متعدد و به هم چسبیده از آسبادها و در روستاهای حواشی هر کدام از آن‌ها مانند علی‌آباد، محمدآباد و دستگرد در نزدیکی طبس مسینا و خونیک، خوانشرف، چهار فرسخ و رومه در نزدیکی نهبندان نیز آسبادها فراوان به چشم می‌خوردند.»

وی با اشاره به اینکه پراکندگی آسبادها در خراسان جنوبی تا روستای خور در ۸۵ کیلومتری شرق بیرجند نیز دیده می‌شود، تصریح کرد: «درگذشته برای بهره‌گیری مطلوب از باد‌گاهی آسبادها در گودی زمین مانند چهار فرسخ و گاهی بر بالای بلندا مانند آسیابان می‌ساختند. در روستاهای کوهستانی شهرستان درمیان مانند گیت، آسیابان و… و حتی فلارگ در بخش مرکزی بیرجند برای آسبادها به‌صورت منفرد و بر بالای بلندی ساخته می‌شدند.»

کارشناس ارشد مرمت بناها و بافت‌های تاریخی اداره‌کل میراث‌فرهنگی خراسان جنوبی ادامه داد: «با توجه به اینکه عملکرد آسبادها در گستره شرق ایران یکسان و از نظر ظاهری شبیه به هم است، اما بسته به موقعیت مکانی و شدت باد و حتی سنت‌های معماری بومی از لحاظ ظرایف معماری تفاوت‌هایی دیده می‌شود.»

درحال حاضر آسبادهای ایرانی به شماره ۶۱۹۲ در فهرست پیشنهادی دولت جمهوری اسلامی ایران در آثار میراث جهانی یونسکو قرار گرفته است.

Ad
Ad

روی خط خبر

  • سقف‌هایی که به نیمکت نزدیک شدند!
  • ترامپ: به هیچکس در کاخ سفید اعتماد ندارم
  • افزایش بی سر و صدای قیمت آلبوم‌های موسیقی
  • بین‌المللی شدن مشکل ایران و عراق بر سر تالاب هورالعظیم پذیرفته نیست
  • تشکیل کمیته‌ای برای بررسی وضعیت شهردار تهران با اجرای قانون منع به‌کارگیری بازنشستگان
  • هماهنگی بالایی میان سوریه وعراق برای نابودی داعش در جریان است
  • دوازدهمین راهپیمایی دریایی در غزه برگزار می‌شود
  • اعتراض شدید نمایندگان مجلس به احتمال معرفی «ویسه» برای وزرات صنعت
  • آمریکا با توسل به تروریسم اقتصادی علیه ملت ایران کارشکنی می‌کند
  • حسن فتحی با «ده‌پهلوان» دوباره به تلویزیون برمی گردد
  • ضعف دیپلماسی اقتصادی دولت در فروش نفت به چین و هند
  • انهدام ۱۲۴۱ باند قاچاق و کشف بیش از ۵۰۰ تن مواد مخدر
  • هیچ تضمینی برای خروج ایران از لیست سیاه وجود ندارد
  • افزایش موقتی غلظت ذرات معلق در هوای تهران
  • مشروب دست‌ساز چگونه می‌کشد و کور می‌کند؟
  • پیش‌نویس سند فاز سوم پروژه حفاظت از یوزپلنگ رونمایی شد
  • تاکید دوباره بانک مرکزی بر بازگشت ارز صادراتی به عراق و افغانستان
  • رسول نجفیان: شهرت، جنبه می‌خواهد
  • منوچین: مذاکرات تجاری آمریکا-چین، باید نرخ ارز را هم پوشش دهد
  • ۹۱ روز حبس، جریمه واحد خدماتی آلاینده در چهارمحال و بختیاری
  • سقوط سنگین سهام سعودی /ارزش بازار ۷ درصد کاهش یافت
  • دولت چگونه در دام تصمیمات غلط ارزی افتاد؟
  • صدیقی، امام جمعه تهران: اگر وزرای خوبی به مجلس معرفی نشوند، تائید کردن‌شان حرام است
  • تولید دستمال کاغذی و پوشک شبانه روزی شد
  • ایران به توهمات تازه ترامپ و مشاورش واکنش نشان داد
  • آلبوم بیلتز، محبوب‌ترین اثر انگلیس شد
  • اختلاف کاخ‌سفید و وزارت خزانه‌داری فرصت طلایی ایران
  • خیابان انقلاب به عنوان محور پایلوت، مناسب‌سازی می‌شود
  • مشکل پولشویی در ایران جدی است
  • مدارس برخی شهر‌های خوزستان تعطیل شدند
  • Ad