جدیدترین اخبار
۲۹ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱۴:۲۹ سیاسی کد خبر :152506

چرا محمد بن سلمان در مرحله غرور قبل از سقوط به سر می‌برد؟

محمد بن سلمان در چند ماهی که از کنار زدن محمد بن نایف ولیعهد سابق عربستان و رسیدن وی به ولیعهدی سعودی گذشته است، علاوه بر اقدامات پرشتاب در صحنه داخلی، بر فهرست درگیری‌ها و دخالت‌های خارجی این کشور نیز افزوده استت. شیرین هانتر استاد و محقق دانشگاه جرج تاون در مطلبی که در لوبلاگ منتشر شده، معتقد است که ولیعهد سعودی در صورتی که مسیرش را اصلاح نکند در مسیر سقوط قرار دارد.

به گزارش تابناک، تا چند ماه پیش، نوع رفتار عربستان سعودی در صحنه داخلی و همچنین سیاست خارجی، نمونه خوبی از رفتار محتاطانه، پرهیز از هیجان و احترام به سنت‌های جا افتاده بود. یک حوزه مهم که در آن می‌شد به خوبی احترام به سنت، سلسله مراتب و سابقه را دید، موضوع مهم جانشینی در حکومت سعودی بود. تا چند ماه پیش همه می‌دانستند که وقتی که پادشاه فعلی از دنیا برود و یا این که قادر نباشد وظایف پادشاهی را انجام دهد، نفر بعدی در صف پادشاهی طبق نظم مشخصی جایگزین وی خواهد شد.

تا زمانی که فرزندان عبدالعزیز ابن سعود زنده بودند، این روش تعیین جانشین پادشاه کارامد بود ولی دیگر پسری از پسران ابن سعود باقی نمانده است که پادشاه بعدی سعودی شود و آنهایی که باقی مانده‌اند از صف جانشینی پادشاه خارج شده‌اند. تعداد زیاد شاهزادگان نسل دوم و سوم خاندان سعودی، استفاده از روش قدیمی برای تعیین پادشاه بعدی را سخت کرده است و استفاده از گونه‌ای از رای‌گیری برای انتخاب پادشاه بعدی نیز عملیاتی نیست.

در عوض ملک سلمان در حرکتی ناگهانی تصمیم گرفت که محمد بن نایف را از ولیعهدی خلع کند و فرزند خودش یعنی محمد بن سلمان را به ولیعهدی منصوب کند. ولیعهد جدید تصمیم گرفت که به سرعت موقعیت خود را تثبیت کند. تار و مار کردن تعداد زیادی از شاهزادگان و مقامات و تجار پرنفوذ سعودی، بخشی از تلاش محمد به سلمان در این راستا است. تردیدی وجود ندارد که عربستان سعودی و در واقع همه خاورمیانه نیازمند اصلاحات و مقابله با فساد است. ولی واقعیت این است که تبدیل یک حکومت پادشاهی که حداقل به شکل ظاهری به مشورت و تبادل نظر در خاندان حاکم بر آن توجه می‌شده است به حکومت خودکامه و فردی، اصلاح‌گری نیست. کمتر کسی هم باور می‌کند که زندانی کردن شاهزاده‌های ثروتمند و مصادره اموال آنها، مبارزه با فساد است.

به علاوه، تمرکز قدرت در دستان محمد بن سلمان باعث خواهد شد که از این پس وی مسئول تمام مشکلات عربستان سعودی شناخته شود. کس دیگری باقی نمانده است که مشکل آتی به گردن وی انداخته شود. اگر خشم مردم بر حکومت سعودی افزایش یابد، محمد بن سلمان مسئول مشکلات و هدف این خشم خواهد بود. اگر رفتارهای محمد بن سلمان برای مثال باعث بروز درگیری نظامی با ایران شود، این درگیری تبعات اقتصادی سنگینی برای عربستان خواهد داشت و اوضاع داخلی برای محمد بن سلمان وخیم خواهد شد.

تحت چنین شرایطی، شاهزادگانی که محمد بن سلمان تلاش کرده کنار بزند، حکومت وی را به چالش خواهند کشید و حکومت‌های خارجی که هدف اقدامات محمد بن سلمان قرار گرفته‌اند، احتمالا از مخالفان داخلی حمایت خواهند کرد. واقعیت این است که پادشاهی سعودی در خارج از این کشور محبوبیت چندانی ندارد، علی رغم این که عربستان سعودی تلاش کرده است با هزینه کردن سرمایه‌ای سنگین، متحدینی مانند ژنرال السیسی برای خود دست و پا کند.

پس چرا محمد بن سلمان این مسیر پر خطر را در پیش گرفته است؟ شخصیت و شرایط بزرگ شدن وی قطعا در این وضعیت نقش دارد. ولیعهد سعودی فرزند محبوب پدرش است و مخالفت دیگران با خود را تجربه نکرده است. او کم تحمل و بی‌صبر است و به نظر می‌رسد که تصور می‌کند که هر کاری از او بر می‌آید.

به هم ریختن موازنه قدرت در جهان عرب که ناشی از تخریب عراق و سوریه و همچنین مهار شدن قدرت مصر است، کشور عربی را باقی نگذاشته است که بتواند با عربستان هماوردی کند. در چنین شرایطی، شاهزاده سعودی تصور می‌کند که خواهد توانست بر هر مانعی که در راه وی است غلبه کند، خواه این مانع قطر باشد یا لبنان و یا حوثی‌های یمن.

تنها کشور باقی مانده در مقابل سعودی‌ها، ایران است که البته در سالهای گذشته تحت فشار شدیدی قرار داشته است. بنابراین، محمد بن سلمان دشمنی خاصی با ایران دارد و قصد دارد که مساله ایران را یک بار و برای همیشه حل کند.

در میانه این وضعیت حساس و در حال گذار در خاورمیانه یک جوانک نازکرده دیگر به نام جارد کوشنر، داماد مورد علاقه رئیس جمهور آمریکا وارد ماجرا شده است. وی به عنوان فرستاده رئیس جمهور آمریکا، ولیعهد سعودی را متقاعد کرده است که اگر با اسرائیل در موضوع سازش با فلسطینی‌ها همکاری کند، می‌تواند در همکاری با اسرائیل به هر آنچه که بخواهد در منطقه دست خواهد یافت. تصور آنها این است که با کنار زدن ایران، می‌توان ثروت عظیم عربستان را در کنار نفوذ سیاسی و توانایی‌های فناورانه اسرائیل قرار داد و بر منطقه خاورمیانه مسلط شد.

سابقه داشته است که چنین رویاهایی به کابوس تبدیل شود. هیجانات سال ۱۹۹۳ در خصوص کنفرانس سازش با اسرائیل را به یاد بیاورید که حتی پیشنهاد ایجاد بازار مشترک اقتصادی هم در آن مطرح شده بود. این رؤیا به شکلی ناگهانی با ترور اسحاق رابین، توقف در مذاکرات سازش و درگیری‌های منطقه‌ای به یک کابوس بدل شد.

دلیل دیگری هم وجود دارد که ثابت می‌کند محمد بن سلمان با ساده‌لوحی با مسائل منطقه برخورد می‌کند. بر فرض اگر عربستان و اسرائیل بتوانند در کنار یکدیگر مساله ایران را حل کنند، اسرائیلی‌ها در مرحله بعد اجازه نخواهند داد که عربستان به قدرت مسلط منطقه تبدیل شود. طبق منطق توازن قوا، اگر اتحادی به منظور از بین بردن یک دشمن مشترک شکل بگیرد، با از بین رفتن آن دشمن مشترک، اتحاد ایجاد شده از بین خواهد رفت. بعد از کنار زدن ایران، سعودی‌ها دیگر نیازی به اسرائیل ندارند و ممکن است دوباره روابط دو طرف بر سر مساله فلسطین از بین برود.

به طور تاریخی، هیچ دولتی تاکنون نتوانسته است هژمونی خود را بر منطقه برقرار کند. بسیاری از رهبران منطقه از جمله ناصر، صدام و قذافی چنین قصدی داشته‌اند ولی قصد ایجاد هژمونی برای این کشورها مشکلات زیادی ایجاد کرده است. حتی قدرتهای بزرگ نیز نتوانسته‌اند اوضاع منطقه را مطابق میل خود آرام کنند.

خلاصه این که محمد بن سلمان برای رسیدن به موفقیت در حکومت بر عربستان، به واقع‌بینی و تواضع بیشتری نیاز دارد در غیر این صورت، بعد از غرور امروز، وی گرفتار سقوط خواهد شد.

وبگردی

روی خط خبر

  • زلزله امروز در ثلاث‌باباجانی خسارتی نداشت
  • تزریق اطلاعات به مغز میمون‌ها ممکن شد
  • آقای خواننده: برای برگزاری کنسرت ۱۲ کیلو وزن کم کردم
  • معاون رئیس‌جمهور: ای کاش نظر ما را هم درباره افزایش عوارض خروج از کشور جویا می‌شدند/ تلاش برای اصلاح ارقام
  • ضرر خریداران در حراجی سکه!
  • مردم ایران را موش آزمایشگاهی محصولات تراریخته کرده‌اند
  • پای شهرداری تهران به مشکلات آنتن‌دهی موبایل کشیده شد
  • عرضه مستقیم تخم مرغ در میادین میوه برای شکست قیمت
  • همه سناریوهای دولت برای مهار بیکاری/ طرح‌های ضربتی دوباره بازگشتند!
  • آیا صادق زیباکلام با این همه گاف، نماینده واقعی دانشگاه‌های ایران است؟
  • گوگل مپ زمان پیاده شدن از قطار و اتوبوس را به شما می‌گوید
  • امضای ۵۰ نماینده پای استیضاح ربیعی
  • راه‌اندازی پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان
  • انتقال دانش کشتی‌سازی از کره به ایران
  • ایران برای حل مناقشه قره باغ تمام تلاش خود را می‌کند
  • زنان شاکی از آزار جنسی ترامپ خواستار تحقیقات شدند
  • عرضه مستقیم ماهی ارزان‌قیمت در آینده نزدیک
  • کشته شدن خواننده زن در سانحه رانندگی
  • جمع آوری ۵۳ میلیارد تومان کمک نقدی و ۲۰ هزار تن کالا برای کرمانشاه
  • شناسایی املاک بدون سند آموزش و پرورش
  • خلاء مطالعات جامع اثرات زلزله بر محیط زیست و حیات‌وحش
  • مقتدی صدر: حشد شعبی نباید در انتخابات شرکت کند / در اختیار داشتن سلاح باید به دولت محدود شود
  • کنسرت ۲ خواهر ایتالیایی در تهران
  • نامه علی مطهری به شریعتمداری: موجب فریب خوانندگان نشوید / تصویب ۲۰ دقیقه ای برجام مسبوق به چهل پنجاه ساعت کار کارشناسی نمایندگان بود
  • «روبی و جوجه‌ها» مهمان نوروزی کودکان ایرانی
  • «عصبانی نیستم» بالاخره اکران می شود؟
  • درخشانی استعدادهای برتر آواز را معرفی می‌کند
  • جدال لفظی نتانیاهو و اردوغان
  • ناکامی اطلاعاتی آمریکا از نگاه مدیر پیشین سیا
  • نبیه بری خطاب به کشورهای عربی و اسلامی: سفارتخانه هایتان را در آمریکا ببندید