جدیدترین اخبار
۱۵ آبان ۱۳۹۶ ساعت ۱۸:۴۳ سیاسی کد خبر :141207

بازی تاج و تخت عربی؛ چرا شاهزاده‌ها بازداشت شدند؟

پادشاهان سعودی همواره در تلاش‌ بوده‌اند تا توافق و تفاهم را در میان اعضای خانواده سلطنتی تقویت کنند. حالا اما با تغییراتی که در ساختار قدرت این کشور به وجود آمده، و همین‌طور تضعیف قدرت آنها در خاورمیانه، شرایط برای سعودی‌ها نگران‌کننده به نظر می‌رسد.

عربستان سعودی شنبه‌ای سخت و سرگیجه‌آور را پشت سر گذاشته است. چهارم نوامبر خبر دستگیری ۱۷ تن از مقامات دولت با هدف مقابله با فساد و پاکسازی منتشر شد.

به گزارش بازتاب به نقل از اکونومیست، در میان بازداشت‌شدگان نام ولید بن طلال، بازرگان میلیاردر و سرمایه‌گذار به چشم می‌خورد. نام ده شاهزاده دیگر، برخی وزرای سابق و وزرای فعلی، بکر بن لادن -مدیرعامل هلدینگ بن لادن- شیخ ولیدالابراهیم، مالک MBC -بزرگ‌ترین شبکه ماهواره‌ای در خاورمیانه- نیز در این فهرست است.

گفته شده، برخی از این مقامات در هتل پنج ستاره ریتز کارلتون فرستاده شدند و از مدیران هتل درخواست شده تا پذیرش مهمان به این مکان را متوقف کنند. از سوی دیگر فعالیت فرودگاه‌های خصوصی نیز لغو شده تا به این ترتیب از خروج این مقامات از کشور جلوگیری شود.

واقعیت امر این است که حتی پیش از این شنبه پرسروصدا، شرایط عربستان سعودی نگران‌کننده شده بود.

محمد بن سلمان که تنها ۳۲ سال دارد، موفق شده قدرت خود را تحکیم ببخشد و در تلاش است تا با ارائه و اجرای طرح‌های بلندپروازانه، موفقیت‌ خود را به اثبات برساند.

در سال ۲۰۱۵، جنگی ویرانگر و با هدف سرنگونی شبه‌نظامیان حوثی در یمن رخ داد که در نهایت بحران انسانی در این کشور را به مرحله خطرناکی رساند. اگر چه حوثی‌ها قلمروی خود را از دست دادند، اما موفق شدند کنترل صنعا، پایتخت این کشور را که بخش بزرگی از شمال کشور را در بر می‌گیرد، به دست بگیرند.

پس از تغییرات بنیادی و همچنین دستگیری‌های اخیر در عربستان، روز شنبه موشک هسته‌ای از سوی یمنی‌ها، فرودشگاه ریاض را هدف گرفت که در نهایت توسط موشک‌های دفاعی پاتریوت عربستان متوقف شد.

از سوی دیگر، تحریم‌های پنج‌ماهه علیه قطر بی‌نتیجه و ناموفق بوده است. عربستان سعودی، این کشور را متهم به همکاری با گروه‌های اسلام‌گرای افراطی در منطقه کرد و از این رو تحریم‌های اقتصادی بسیاری را بر علیه این کشور وضع کرد.
قربانیان جنگ قدرت

جدای از این مسائل، دستگیری‌ها و تغییر مناصب در میان مقامات نظامی و اقتصادی کشور، خلائی در پادشاهی این کشور ایجاد کرده است. پادشاهی که حالا ۸۱ سال دارد و قدرتش رو به زوال است.

قدرت واقعی در دستان پسر او محمد بن سلمان افتاده است. انتخاب او به عنوان ولیعهد جدید عربستان در ماه ژوئن، خود به تنهایی خبری غافلگیرکننده بود. وی که تنها ۳۲ سال دارد، موفق شده قدرت خود را تحکیم ببخشد و در تلاش است تا با ارائه و اجرای طرح‌های بلندپروازانه، موفقیت‌ خود را به اثبات برساند.

پیش‌تر نیز در ماه سپتامبر، ده‌ها تن از منتقدان دولت سعودی، از روحانیون مسلمان گرفته تا فعالان حقوق بشر، از سوی پلیس این کشور دستگیر شدند.

پس از آن به طور ناگهانی، پادشاه تصمیم گرفت ممنوعیت چندین ساله را پایان ببخشد و به زنان اجازه رانندگی دهد.

چند هفته بعد، محمد بن سلمان سرمایه‌گذاران مشهور و مهم را در کنفرانسی گرد هم آورد و خبر از طرح منطقه اقتصادی نئوم، به ارزش ۵۰۰ میلیارد دلار داد. به گفته وی، این منطقه مجهز به فناوری‌های رباتیک خواهد بود و نقش‌ ربات‌ها در آن بیش از نقش انسان‌هاست.

وی همچنین فهرستی بلندبالا از اصلاحات اقتصادی و فرهنگی دیگر، نظیر افتتاح سینما و واگذاری بخشی از سهام آرامکو، غول نفتی این کشور را دارد.

نباید چنین تغییراتی را دست‌کم گرفت. پادشاهان سعودی، طی‌ دهه‌ها در تلاش بوده‌اند تا توافق و تفاهم را در میان اعضای خانواده سلطنتی ایجاد کنند. گروه هفت سدیری (پسران شاه عبدالعزیز و اولین پادشاه عربستان) در تمام این سال‌ها با تقسیم قدرت، به حفظ تعادل در حکومت پرداخته‌ بودند.

با حذف مخالفان، محمد بن سلمان با فراغ بال بیشتری برنامه‌های اقتصادی خود را دنبال می‌کند.

شاهزاده سلطان ۴۸ سال به عنوان وزیر دفاع کار کرد. شاهزاده نایف و پس از او پسرش محمد، بیش از ۴ دهه کنترل وزارت کشور را بر عهده داشتند. از سال ۱۹۶۳ هم فرماندهی گارد ملی بر عهده شاهزاده محمد بن سلمان بن عبدالعزیز و قبیله‌اش بوده است.

اما حالا هر سه شاخه اصلی قدرت تحت کنترل محمد بن سلمان است. تنها چند ساعت پس از اینکه پدرش در سال ۲۰۱۵ بر تخت سلطنت نشست، وی به عنوان وزیر دفاع کشور انتخاب شد.

در ماه ژوئن، وزیر کشور از سوی پادشاه اخراج شد و پست او به یک متولی سیاسی وفادار سپرده شد. و محمد بن نایف ولیعهد سابق نیز کنار گذاشته شد و تحت بازداشت خانگی قرار گرفت.

اما روز شنبه پادشاه کار را تمام کرد. شاهزاده متعب، فرزند دوم پادشاه عبدالله بن العزیز، از سمت خود یعنی فرمانده گارد ملی کنار گذاشته شد.

تا پیش از مرگ پدرش در سال ۲۰۱۵، انتظار می‌رفت که او پادشاه بعدی عربستان باشد. او که پیش از این مهم‌ترین رقیب محمد بن سلمان محسوب می‌شد، حالا کنار گذاشته شده و دست ولیعهد در بسیاری از امور بازتر شده است.

در یک نگاه ممکن است تصمیم‌ها و بازدداشت‌های مقامات در عربستان غیرضروری به نظر برسد. اما نکته مهم این است که بن طلال در عین گستاخی و بی‌پروایی شاهزاده‌ای کم‌نفوذ و ضعیف محسوب می‌شود. به سادگی می‌توان گفت، او بیگانه‌ای بود در میان شاهزادگان سعودی.

در واقع به جز شاهزاده متعب، تمامی مقاماتی که روز شنبه دستگیر شدند، افراد ضعیفی بوده‌اند و دستگیری آنها پیامی بسیار مهم برای دیگر منتقدان حکومت دارد.

با حذف مخالفان محمد بن سلمان با فراغ بال بیشتری برنامه‌های اقتصادی خود را دنبال می‌کند و از سوی دیگر تسویه حساب‌های سیاسی-اقتصادی به سادگی انجام می‌شود. به این ترتیب برخی پیمانکاران نزدیک به شاهزاده‌های رقیب از چرخه خارج می‌شوند و پروژه‌های اقتصادی به نزدیکان محمد بن سلمان می‌رسد.

طی دهه‌های گذشته، محمد بن سلمان بیش از هر رهبر دیگری چهره قدرتمند خود را در عربستان نشان داده است. حالا که همه مخالفان حذف شده‌اند، اگر طرح‌های بلندپروازانه او به سرانجام نرسد، دیگر کسی برای سرزنش کردن بر سر راهش باقی نمی‌ماند.

Ad

روی خط خبر

  • راه‌اندازی ۲۲ خط «اتوبوس مدرسه» برای اولین بار
  • چرا شبکه‌های اجتماعی شما را افسرده می‌کنند؟
  • ۱۴ معاون و مدیری که باید از وزارت کار بروند
  • اتهامات عجیب کریمی قدوسی به دو عضو کابینه
  • اجناس محتکران هنوز وارد بازار نشده است/ به زودی قیمت‌ها می‌شکند
  • بنزین در ایران؛ ارزان‌تر از اسپانیا و گران‌تر از فرانسه
  • ادامه همکاری شرکت‌های کره‌ای با ایران/کره به نفت ایران وابسته است
  • عاشورا؛ منطق عملی چگونه زیستن/ خاورمیانه از کف آمریکا رفته است
  • از سوی ایران، درخواستی برای ملاقات با ترامپ مطرح نشده
  • فردا؛ پایان طرح تابستانی پلیس در جاده‌ها
  • اعلام ممنوعیت‌های ترافیکی رژه هفته دفاع مقدس در جنوب تهران
  • فعالیت شبانه پرسنل سازمان پسماند برای رفت و روب شهر در ماه محرم
  • ساعات کاری کارمندان در دو هفته اول مهرماه شناور شد
  • وام‌های بی‌اثر مَسکن/ کاهش ۵۰ درصدی سهم مسکن از کل تسهیلات بانکی
  • فشارهای کاخ سفید نمی‌تواند روابط پارلمانی ایران وعراق راتخریب کند
  • بارش باران در ۵ استان / گرد و غبار در راه تهران و ۶ استان دیگر
  • تدوینگر «مخمصه» مایکل مان درگذشت
  • ریابکوف: آمریکا با تحریم روسیه با آتش بازی می‌کند
  • گزارش خدمات امداد و نجات هلال احمر در تاسوعا و عاشورا
  • از «کریستوفر نولان» تجلیل می‌شود
  • احتمال تولید دوباره «سینما و دوبله»
  • گردنبند همسر شاه بر گردن بازیگر هالیوودی
  • استخدام‌های بی‌ضابطه؛ یادگار قالیباف، چالش افشانی
  • علم‌الهدی: اگر مردم گوسفند شوند، فقط بخورند، بچرند و لذت ببرند، گوشت آنها را هم مستکبری که چوب به دست، بالای سرشان ایستاده، استفاده می‌کند
  • کمیته وزارتی اوپک و غیراوپک از نظر حقوقی حق تصمیم گیری ندارد
  • تلاش دستگاهها برای خروج از دایره شمول قانون «مدیریت خدمات کشوری»
  • روحانی ظلم آمریکا در جنگ اقتصادی و بدعهدی در برجام را تشریح کند
  • معاونان شریعتمداری استعفا دادند
  • هوای تهران در نوسان بین پاک و سالم
  • «رابرت ردفورد» دوباره هواداران خود را غافلگیر کرد