جدیدترین اخبار
۲۶ شهریور ۱۳۹۶ ساعت ۲۱:۲۳ اجتماعی کد خبر :106210

فضای مجازی و کسب‌وکارهای جدید

تصور من و هم‌نسلانم از «کار» با تصور پدرم بسیار تفاوت دارد. پدرم از نسل کارمندانی بود که بازه مشخصی در روز را باید سر یک کار مشخص با حقوقی معین می‌رفت که ربط مستقیمی به زندگی روزمره‌اش نداشت، و مابقی ساعات را به جنبه‌های مختلف زندگی می‌گذراند. البته جدایی ساحت کار از ساحت زندگی، البته تداوم یک روند سنتی نبود، بلکه پدیده مدرنی محسوب می‌شد، چنانکه پیش از دوران مدرن، مثلاً برای یک کشاورز، زندگی درآمیخته با کار بود؛ اما در بُرهه‌ای از فرآیند صنعتی‌سازی، با تقسیم و تخصصی‌سازی کارها و بعدتر مدیریت تیلوری و تولید فوردی، کار از زندگی جدا شد؛ خواه کارمندی یا کارگری، بخش خاصی از ساعات شبانه‌روز به کاری مشخص اختصاص داشت و بخش دیگری به حیات شخصی و اجتماعی. ولی امروزه، کسب‌وکارهای مبتنی بر فناوری‌های جدید گویا پیش‌تاز نوع نوینی از درهم‌آمیختگی این دو ساحت شده‌اند که شاید علت اصلی تفاوت تصور پدرم و من از مفهوم «کار» باشد.

در سال‌ها اخیر، مدت‌ها همکارانی داشته‌ام که هیچ‌گاه از نزدیک ندیده‌ام. در عمده کارهایم، زیرساخت اصلی مورد نیازم فضای مجازی است که محتوا و ابزار کارم است و برای جای‌گیری‌ام در زنجیره ارزش کفایت می‌کند. کار در بستر این فناوری‌ها موجب می‌شود که نتوانم ساعات مشخصی از شبانه‌روزم را به کار و مابقی را به زندگی بگذرانم و لذا آن جدایی قدیم میان این دو ساحت از بین می‌رود. علاوه بر زمان، فاصله مکانی هم دیگر در شبکه کسب‌وکار من اهمیت چندانی ندارد. همچنین، بخش عمده‌ای از کارهای جانبی که می‌کنم و در سبک‌زندگی قدیم تفریح به حساب می‌آمد، اکنون به عنوان آماده‌سازی ذهنی یا یا شبکه‌سازی یا … جزئی از کارم است.

 

این مشخصات درباره بسیاری از کارآفرینی‌ها بر مبنای فناوری‌های نوین ارتباطی، صدق می‌کنند که تغییری بنیادین در سرشت بازار و کار رقم زده‌اند گرچه اکثریت غالب‌شان منحصر به بخش خدماتی و واسطه‌ای است و بخش تولید به‌طور مستقیم وابسته به این فناوری‌ها نیست. این فضا پر از این «گرچه»هاست، پُر از سکه‌هایی با یک روی مثبت و یک روی منفی. بسیاری از نمونه‌های موفق خُرد و کلان چنین کسب‌وکارهایی، بر مبنای ایده‌های ساده‌ای بوده‌اند که در ابتدا جدی گرفته نمی‌شدند و لذا هرکسی ایده ساده خود را شایسته ستارگی می‌داند گرچه نرخ شکست ایده‌ها هم بالاست. یکی از مزیت‌های کلیدی این خدمات جدید، حذف واسطه‌ها و شفاف‌سازی بازار است که هزینه‌های مصرف‌کننده را پایین می‌آورد، گرچه امکان فرار از نظارت ساختارهای رگولاتوری می‌تواند زمینه‌ساز تحمیل هزینه‌های جدید آشکار (مثل کلاه‌برداری یا تبانی) یا پنهان (مثل فرار مالیاتی) به جامعه هم شود. در سطح نظری، موانع ورود به بازار پایین است و همگان امکان ورود به رقابت در این فضا را دارند، اما در واقعیت، در بسیاری موارد رقابت واقعی شکل نمی‌گیرد.

این کسب‌وکارها می‌توانند اشتغال‌آفرینی زیادی داشته باشند، گرچه مثل تقریباً هر فناوری دیگری، باعث حذف شغل‌های سنتی بیشتری می‌شوند. در این فضا بازارهایی رشد می‌کنند که در فضای واقعی امکان شکل‌گیری نداشته‌اند که موجب می‌شود خُرده‌خلاقیت‌ها هم خریدار پیدا کنند، گرچه همین عامل موجب تسهیل دسترسی ساده‌تر عرضه‌کنندگان و متقاضیان اقلام ناهنجار هم می‌شود. بازار نوین امکان بالقوه ارزیابی مؤثرتر اقلام مختلف را فراهم می‌کند به ویژه آنکه مکانیسم‌های نظردهی و داوری دسته‌جمعی جای بازارگردی و چانه‌زنی سنتی را گرفته‌اند، گرچه در عین حال امکان فریب دادن یا خوردن هم زیاد است تا تفاوت زیادی بین آنچه آنلاین سفارش می‌دهیم و آنچه برایمان می‌آورند وجود داشته باشد.

به‌هم‌پیوستگی بازار در سطح جهانی، یکی از عناصری است که وعده نزدیکی و همبستگی بیشتر بین مردمان جهان را می‌دهد، گرچه یکسانی زمین رقابت بین همه، به نفع آنهایی است که از پیش قدرت بیشتری داشته‌اند و اکنون می‌توانند ارزش‌های خود را تحمیل کنند و در این بازار برای تقریباً هر نیازی، انبوهی از پیشنهادها مقابل متقاضی قرار می‌گیرد که گویا قدرت انتخاب او را بالا می‌برد، گرچه همین فراوانی گاهی موجب سردرگمی او می‌شود، ابزار سوءاستفاده عرضه‌کنندگان می‌شود و در کل هم یک عامل قدرتمند به سمت ترویج جامعه مصرفی است.
مفهوم کار، حداقل در حوزه فناوری‌های نوین، به‌واسطه این آشوب‌های معنایی و مادی در حال گذار است؛ گذاری که شاید در مخیله نسل‌های پیشین هم نمی‌گنجید و ما، کارکنان این فضای جدید، در حال دست‌وپنجه نرم کردن با این آشوب‌هاییم بلکه گلیم خود را از این آب گل‌آلود بیرون بکشیم.

وبگردی

روی خط خبر

  • ۳۳ کارمند در «قندهار» توسط افراد مسلح ناشناس ربوده شدند
  • آوارگان سوری محور کنفرانس خبری مرکل و حریری
  • ترامپ بولتون را به روسیه می فرستد
  • ایران: ما از ترامپ دستور نمی‌گیریم
  • توافق جهانی کاهش تولید، اعتبار اوپک را احیا کرد
  • در برخی نقاط فاضلاب وارد رود کارون شده
  • موقعیت امروز انقلاب، موقعیت احزاب در زمان رسول خداست؛ با یک حمله گسترده از ناحیه دشمنان مواجه شده‌ایم
  • دادستان کل کشور: کسانی که سال‌ها مسئولیت‌ مهمی در کشور داشتند، قوه قضاییه را فاسد و دیکتاتور معرفی می‌کنند
  • استاندار تهران درباره حضور زنان در ورزشگاه‌ها: عجله نکنید؛ اجازه دهید پله پله جلو برویم
  • علم‌الهدی: نباید نسبت به دین، لاابالی و نسبت به حجاب بی‌مبالات باشیم
  • وزیران نفت ایران و عربستان دیدار کردند
  • احتمال جهش قیمت نفت به ۱۰۰ دلار
  • سردار سلامی: نفوذ ایران غیرقابل حذف است
  • یک سال ولیعهدی بن‌سلمان
  • فارین پالیسی: “فیلترینگ تلگرام” ضربه سختی به اقتصاد ایران زد
  • جنگ نفتی ایران و آمریکا
  • موانع اجرایی بااعمال جدیت و هم‌افزایی توانمندی‌ها قابل حل است
  • شناسایی ۲۱ هزار و ۶۹۶ ساختمان ناایمن در پایتخت
  • روند افزایش دما در هفته آینده/گرمای ۵۰درجه در خوزستان
  • واعظی: مقصران موسسات مالی نباید آزادانه بگردند
  • واکنش شورا به سخنان افشانی
  • تمدیدمهلت اعتراض مؤسسان مدارس غیردولتی به مبلغ شهریه تا ۱۵ تیرماه
  • آتش‌سوزی گسترده در انبار چوب و مبلمان
  • هوای تهران سالم است
  • بخشودگی جرائم بیمه ای موجب پایداری واحدهای تولیدی می شود
  • تدوین طرح جامع برج میلاد/ جزئیات توقف فاز ۲
  • نشست ۱۷۴ اوپک آغاز شد
  • سهام آسیایی به پایین‌ترین سطح ۶ ماهه خود رسید
  • تحریم های آمریکا،مانع فعالیت شرکت های بزرگ نفتی در ایران
  • رهبران ۴ کشور اروپای شرقی نشست اتحادیه اروپا را تحریم کردند