جدیدترین اخبار
۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۶ ساعت ۱۲:۴۵ اقتصادی کد خبر :10302

میلیاردها دلاری که آسان رفت و سخت آمد

حداقل ۳۲ میلیارد دلار از منابع ناشی از فروش نفت طی سالهایی که از تحریم‌ها به عنوان کاغذپاره یاد می‌شد و بر شدت آن می‌افزود از دسترس خارج و بلوکه شد. ارقام هنگفتی که طی مذاکرات هسته‌ای و اجرایی شدن برجام و در نتیجه گشایش روابط بانکی بار دیگر به انبار ذخایر ارزی ایران سرازیر شد.

برخی کاندیدهای ریاست جمهوری در دومین مناظره خود که موضوعات سیاسی و فرهنگی را در بر می‌گرفت گریزی هم به شرایط برجام و البته نقل و انتقال دارایی ارزی ایران زده و آن را به چالش کشیدند.

از حدود سال ۱۳۸۵ به بعد بود که با تشدید تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران و به ویژه در حوزه بانکی، حجم بالایی از درآمدهای نفتی ایران که جزو اصلی دخل و خرج  دولت محسوب می شود، از دسترس بانک مرکزی خارج شده و توان قرار گرفتن در حساب این بانک را نداشت. در این حالت طلب‌های ایران از کشورهای خریدار عمدتا بلوکه شده و در بهترین حالت پیشنهاد بازپرداخت با ارزهای محلی طرف مقابل ازجمله روپیه از هند و یا یوآن از چین مطرح و بر آن اصرار وجود داشت. در عین حال که برای جابجایی همین منابع ارزی نیز ایران باید هزینه های سنگینی را متحمل می‌شد.

به هر حال با توسعه مذاکرات هسته‌ای از اواخر سال ۱۳۹۲ بود که آزادسازی دارایی‌های بلوکه شده ایران آغاز شد. این در حالی است که ارقام متفاوتی از ۳۲ تا ۱۰۰ میلیارد دلار در رابطه با میزان دارایی‌ها عنوان می‌شد. در نهایت مشخص شد ۳۲ میلیارد دلار از این منابع رقمی است که عمده آن برای بانک مرکزی و اندکی در حدود چهار تا پنج میلیارد دلار متعلق به دولت بوده و مابقی در قالب وثیقه و یا فاینانس در خارج از ایران وجود دارد.

بر این اساس تا قبل از اجرایی شدن برجام یعنی از دی ماه ۱۳۹۲ تا اواخر سال ۱۳۹۴ حدود ۱۱.۹ میلیارد دلار از درآمدهای نفتی در اختیار بانک مرکزی قرار گرفت. بر این اساس طی سه مرحله و بنا بر توافق اول ژنو حدود ۴.۲ میلیارد دلار در قالب هشت قسط و از سال ۲۰۱۴ واریز شد. در مرحله دوم ۲.۸ میلیارد دلار و در شش قسط در سال  ۲۰۱۵ و  در ادامه  ۴.۹ میلیارد دلار دیگر آزاد و در اختیار بانک مرکزی ایران قرار گرفت.

پس از اجرایی شدن برجام با توجه به لغو کامل تحریم‌ها شرایط دسترسی به ذخائر ارزی تسهیل و بخش قابل توجه دیگری از منابع به حساب بانک مرکزی واریز شد. بنابر آخرین اطلاعات دریافتی از ابتدای برنامه جامع اقدام مشترک(برجام) تا پایان سال ۱۳۹۵ بالغ بر ۲۶.۴ میلیارد دلار از دارایی‌های بانک مرکزی آزاد شده است. در عین حال که پس از لغو تحریم‌ها، بدهکاران ارزی ایران موظف شدند تا منابع را برحسب یورو و نه با ارز محلی خود تسویه کنند.

بنابر این بعد از برجام تمام وجوه ارزی حاصل از فروش نفت خام در اروپا در حسابهای بانک مرکزی نزد بانکهای مرکزی اروپا نظیر ایتالیا، اتریش و همچنین بانکهای تراز اول کشورهای اروپای غربی وصول می شود و از طریق مرکز مبادلات در اختیار تجار کشور قرار می‌گیرد که در این حالت ارائه خدمات بانکی توسط کطرف‌های اروپایی موجب تسویه کامل معاملات تجاری با روشهای متعارف بانکی و پرداخت هزینه های بسیار اندک خواهد شد.

اما در حالی طی سال‌های تحریم میلیاردها دلار از درآمدهای نفتی و در شرایطی سخت از دسترس ایران خارج و توان هزینه‌کرد آن را از دست داد که اخیرا وزیر امورخارجه کشورمان در اظهاراتی صریح عملکرد مدیریتی گذشته را به نقد کشید. ظریف، از عدم مدیریت صحیح گذشته در دوران تحریم سخن گفت و عنوان کرد که اگر مفهوم کاغذ پاره را درک می‌کردند، آن گاه میلیاردها دلار از منابع ارزی ایران به راحتی ضبط و مصادره نمی‌شد.

رئیس دستگاه دیپلماسی، اشاره‌ای هر چند کوتاه به منابع گزافی که از کف ایران رفت و دچار سرنوشتی مبهم شد نیز داشت از ۳۵ میلیارد دلار منابع ارزی گفت که در فرآیندی خاص سر از جاهایی درآورد که تنها بخشی از آن در پرونده فساد اقتصادی عیان شده و مردم در جریان آن قرار گرفته‌اند.

‌این در حالی است که در کنار منابع ارزی بلوکه شده‌ای که در نتیجه توافقات هسته‌ای آزاد شد حتی در همین دوره و در نتیجه اقدامات گذشته، آمریکا اقدام به مصادره دو میلیارد دلار از منابع بانک مرکزی و ضبط ۱.۵ میلیارد دلار دیگر از پول این بانک کرده است.

وبگردی

روی خط خبر

  • لیزر با بدن شما چه می‌کند؟
  • فیلم های جدید را در این سینماها ببینید
  • هالیوودی‌ها شکست حامی ترامپ را جشن گرفتند
  • تنها ۲۵درصد مکان زندگی معلولان مناسب‌سازی شده است
  • زمان واریز یارانه آذر ماه مشخص شد
  • بانک جهانی از ۲۰۱۹ فاینانس نفت و گاز را متوقف می‌کند
  • سازمان تجارت جهانی باید دست تحریم‌ها را از اقتصاد کوتاه کند
  • جلسه نقد و بررسی کتاب «وضعیت توسعه انسانی در ایران»
  • تلگرام در ایران ۴۰ میلیون کاربر دارد
  • پیش بینی راهکارهای مناسب برای هرگونه اقدام آمریکا در قبال برجام
  • تأکید بطحائی بر نقش کانون پرورش فکری کودکان در مشارکت با مدارس
  • «برلیانس» در تهران تاکسی می‌شود
  • یقه سفیدها در صدر بدهکاران بزرگ بانکی هستند
  • مصرف‌کنندگان از کدام عرضه‌کنندگان خودرو در ایران راضی‌ترند؟
  • احتمال صدور مجوز غنی سازی اورانیوم به عربستان توسط واشنگتن
  • شکایت از سلفی‌بگیران با موگرینی رد شد
  • آیا کاخ سفید برجام را لغو خواهد کرد؟
  • میشل عون: اسرائیل وحشیانه‌ترین پاکسازی نژادی را در فلسطین انجام داد
  • ایران همچنان متحد قدرتمند فلسطین است
  • استقرار هیأت بازرسی در شهرداری
  • صنعت خودروسازی نیاز به تهرانی مقدم ها دارد
  • وزیر جنگ اسرائیل: باید علیه ایران متحد شویم
  • پیچیده شدن ماجرای انتخابات ریاست جمهوری آمریکا
  • گفتگوی آمریکا و چین درباره شرایط پس از سقوط حکومت کره شمالی
  • مغرب؛ تنها کشور عربی که وزیرانش در تظاهرات ضد آمریکایی شرکت کردند
  • دهمین نشست مشترک برجام پایان یافت
  • ظریف: پایان دادن به کابوس جنگ یمن، وظیفه همه ماست
  • لایحه بودجه دستخوش انتقادات کنشگران اجتماعی
  • قدرت صد ساله یک دلار؛ از کفش چرمی تا تِرک موسیقی
  • کلنگ زنی خواننده محبوب در کرمانشاه /عکس